Với hơn 231,3 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 26,4% so với 9 tháng năm 2024, khu vực doanh nghiệp tiếp tục cho thấy sự sôi động…

Số liệu tình hình kinh tế - xã hội tháng 9 và 9 tháng năm 2025 cho thấy trong 9 tháng năm 2025, cả nước có 145 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 18,9% so với cùng kỳ năm 2024.

Không chỉ tăng về số lượng, quy mô vốn của các doanh nghiệp mới cũng được nâng lên. Tổng số vốn đăng ký đạt 1,42 triệu tỷ đồng, tăng 22,6%, đưa vốn đăng ký bình quân trên một doanh nghiệp đạt 9,8 tỷ đồng, tăng 3,1%.

Đặc biệt, một tín hiệu lạc quan là sự gia tăng đột biến của tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế. Trong 9 tháng, con số này lên tới 4,72 triệu tỷ đồng, tăng tới 104,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, riêng vốn đăng ký tăng thêm của các doanh nghiệp đang hoạt động đã là 3,3 triệu tỷ đồng (tăng 186,5%). Đây là minh chứng rõ nét cho thấy niềm tin của các doanh nghiệp hiện hữu vào triển vọng kinh doanh, thúc đẩy họ mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư vào dự án mới.

Bên cạnh làn sóng thành lập mới, sự phục hồi của các doanh nghiệp từng gặp khó khăn cũng là một điểm sáng. Đã có hơn 86,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng mạnh 41,3% so với cùng kỳ. Con số này nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường trong 9 tháng lên hơn 231,3 nghìn doanh nghiệp. Trung bình mỗi tháng, có khoảng 25,7 nghìn doanh nghiệp được sinh ra hoặc hồi sinh, tạo một luồng sinh khí mới cho nền kinh tế.

Sự tăng trưởng của các doanh nghiệp mới diễn ra đồng đều ở các khu vực kinh tế. Khu vực dịch vụ tiếp tục dẫn đầu với 111,3 nghìn doanh nghiệp mới, tăng 20,4%. Khu vực công nghiệp và xây dựng có 32,4 nghìn doanh nghiệp, tăng 14,5%. Ngay cả khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản cũng ghi nhận 1,3 nghìn doanh nghiệp mới, tăng 10,6%, cho thấy tinh thần khởi nghiệp lan tỏa đến mọi lĩnh vực.

Bên cạnh những con số tích cực, khu vực doanh nghiệp cũng đang diễn ra quá trình thanh lọc và tái cấu trúc mạnh mẽ. Trong 9 tháng, có 99,5 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (tăng 14,5%), 53,2 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (giảm 13,5%), và 22,3 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (tăng 45,0%).

Như vậy, bình quân mỗi tháng có khoảng 19,4 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Mặc dù con số này không nhỏ, nhưng khi đặt trong tương quan với 25,7 nghìn doanh nghiệp gia nhập.

Phân tích theo lĩnh vực, những ngành có số doanh nghiệp thành lập mới cao như bán buôn, bán lẻ (61,91 nghìn doanh nghiệp) và công nghiệp chế biến, chế tạo (19,47 nghìn doanh nghiệp) cũng là những ngành có số doanh nghiệp giải thể lớn, lần lượt là 8.114 và 2.445 doanh nghiệp. Điều này phản ánh mức độ cạnh tranh khốc liệt trong các lĩnh vực này.

Đáng chú ý, ngành xây dựng lại cho thấy một bức tranh kém lạc quan hơn khi số doanh nghiệp thành lập mới giảm 7,1%, trong khi số doanh nghiệp giải thể lại tăng tới 45,4%, có thể là hệ quả của những khó khăn còn tồn tại trên thị trường bất động sản và chi phí vật liệu.

Dẫu vậy, kết quả điều tra xu hướng kinh doanh của các doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo quý 3/2015 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cũng cho thấy những tín hiệu hết sức khả quan.

Trong quý 3/2025, có tới 77,8% số doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh tốt hơn hoặc ổn định so với quý 2/2025. Chỉ có 22,2% đánh giá gặp khó khăn. Đây là một tín hiệu tích cực cho sự phục hồi trong giai đoạn tới.

Quan trọng hơn, dự báo cho quý 4/2025 cho thấy một sự lạc quan rõ rệt. Có tới 40,8% doanh nghiệp kỳ vọng xu hướng sẽ tốt lên, và 41,7% cho rằng sẽ ổn định. Tổng cộng, có đến 82,5% doanh nghiệp tin tưởng vào một quý cuối năm ổn định và phát triển. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tỏ ra lạc quan nhất (83,2%), theo sau là khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước (82,4%) và doanh nghiệp Nhà nước (80,5%).

Sự lạc quan này đến từ việc có gần 40% doanh nghiệp dự báo khối lượng sản xuất sẽ tăng trong quý 4/2025 và 38% dự kiến có đơn hàng mới tăng lên. Đặc biệt, đối với thị trường quốc tế, 32,3% doanh nghiệp dự kiến tăng đơn hàng xuất khẩu mới, trong khi 51,2% dự kiến ổn định. Đây là một tín hiệu cực kỳ quan trọng, cho thấy các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực duy trì hoạt động xuất khẩu bất chấp những biến động kinh tế toàn cầu và những tác động từ thuế đối ứng của Mỹ.