ADB cho rằng chiến tranh kéo dài hơn dự kiến giữa Mỹ và Iran khả năng để lại những "vết sẹo dai dẳng" trên thị trường năng lượng...

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng năm 2026 đối với các nền kinh tế đang phát triển ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương từ mức 5,1% đưa ra trong báo cáo hồi tháng 4 xuống còn 4,9%.

Cơ sở của việc cắt giảm triển vọng tăng trưởng này là tác động của xung đột ở Trung Đông đối với thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng. Dự báo tăng trưởng kinh tế khu vực năm 2027 được giữ nguyên ở mức 5,1%.

Trong báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á (ADO) được công bố vào ngày 8/7, ADB - định chế có trụ sở tại Manila, Philippines - cho biết động thái hạ dự báo tăng trưởng kinh tế khu vực năm 2026 xuất phát từ việc chiến tranh giữa Mỹ và Iran kéo dài hơn dự kiến, có khả năng để lại những "vết sẹo dai dẳng" trên thị trường năng lượng.

Đông Nam Á là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nhiều bởi cú sốc năng lượng, dù mức độ tác động là khác nhau giữa các nền kinh tế. Các chính phủ trong khu vực đã áp dụng nhiều biện pháp để giảm thiểu tác động, như giảm số ngày làm việc trong tuần đối với công chức và triển khai các khoản trợ cấp nhiên liệu để giảm áp lực cho người tiêu dùng.

Dự báo tăng trưởng các nền kinh tế đang phát triển ở Đông Nam Á được ADB điều chỉnh giảm xuống còn 4,6% từ mức 4,7% đưa ra vào tháng 4. Sự cắt giảm khiêm tốn 0,1 điểm phần trăm này che giấu sự suy giảm mạnh hơn ở một số nền kinh tế, đặc biệt là Philippines.

Philippines là một trong những nền kinh tế bị ADB hạ triển vọng mạnh nhất trong khu vực, với dự báo tăng trưởng của quốc gia này năm 2026 giảm xuống còn 3,8% từ mức 4,4% mà ADB đưa ra trong báo cáo tháng 4. Các yếu tố tác động bao gồm tiêu dùng tư nhân yếu hơn, đầu tư bị trì hoãn và giá hàng hóa cao hơn.

Triển vọng tăng trưởng kinh tế 2026 của Campuchia cũng bị hạ xuống còn 4,1% từ mức 4,5%.

Dự báo cho Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Việt Nam không thay đổi, tương ứng ở mức 5,2%, 1,8% và 7,2%. Triển vọng của Brunei được nâng lên 1,8% từ 1,6% do giá năng lượng cao hơn có lợi cho nền kinh tế xuất khẩu nhiều dầu này.

Dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc được ADB giữ nguyên ở mức 4,6%, với đánh giá của các chuyên gia ADB rằng xuất khẩu mạnh và đầu tư cơ sở hạ tầng bền bỉ sẽ bù đắp cho tiêu dùng yếu hơn. Mặc dù tăng trưởng kinh tế Trung Quốc chậm lại trong quý 2, ADB cho rằng các biện pháp hỗ trợ chính sách mạnh mẽ hơn và đầu tư cơ sở hạ tầng tăng sẽ hỗ trợ hoạt động kinh tế Trung Quốc trong nửa cuối năm.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng có quan điểm tương tự trong báo cáo cập nhật Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) mới nhất được công bố vào ngày 8/7. IMF dự báo tăng trưởng nhóm ASEAN-5 sẽ chậm lại còn 4,1% vào năm 2026 từ mức 4,5% vào năm 2025 trước khi phục hồi lên 4,3% vào năm 2027. ASEAN-5 bao gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan. IMF cho rằng chi phí năng lượng cao hơn và nhu cầu bên ngoài yếu hơn là những trở ngại cho khu vực.

Các chuyên gia của IMF cũng cho biết tác động của cú sốc năng lượng không được cảm nhận đồng đều giữa các nền kinh tế. Các quốc gia tích hợp vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu đang chứng tỏ khả năng phục hồi tốt hơn, hưởng lợi từ nhu cầu mạnh mẽ liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và xuất khẩu liên quan đến bán dẫn. IMF nêu rõ Hàn Quốc, Malaysia, Đài Loan và Thái Lan là 4 nhà xuất khẩu phần cứng liên quan đến AI lớn nhất thế giới.

Trong báo cáo này, IMF nâng triển vọng đối với một số nền kinh tế có sự gắn bó chặt chẽ với chu kỳ công nghệ, cho thấy xuất khẩu liên quan tới công nghệ giúp bù đắp một phần tác động tiêu cực từ giá năng lượng cao hơn.

Dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 được IMF nâng 0,4 điểm phần trăm lên mức 7,5%, nhờ xuất khẩu công nghệ mạnh hơn dự báo và nhu cầu trong nước sôi động. IMF cũng nâng triển vọng tăng trưởng kinh tế Thái Lan năm nay 0,4 điểm phần trăm lên 1,9%.

Về Nam Á, ADB dự báo tăng trưởng của khu vực sẽ chậm lại còn 6% trong năm 2026, trước khi tăng tốc lên 6,7% vào năm 2027, do giá dầu cao hơn, chi phí vận chuyển tăng và sự không chắc chắn về kiều hối từ các nền kinh tế Vùng Vịnh. Tăng trưởng kinh tế Ấn Độ được dự báo sẽ chậm lại còn 6,6% vào năm 2026, từ mức dự báo tăng 6,9% đưa ra vào tháng 4.

Theo ADB, áp lực lạm phát ở khắp các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á - Thái Bình Dương có khả năng sẽ duy trì, và tác động của lạm phát đã lan tới chuỗi cung ứng.

"Chi phí năng lượng và phân bón cao hơn cần thời gian để thẩm thấu qua các chuỗi cung ứng thực phẩm đến người tiêu dùng, trong khi việc chuyển giá từ giá nhiên liệu tăng thường diễn ra sau vài tháng. Tương tự, giá khí đốt tăng cũng cần thời gian để ngấm đến hóa đơn gas và điện của hộ gia đình, tùy thuộc vào cấu trúc thuế quan, hợp đồng nhiên liệu và quy định thị trường," báo cáo nêu rõ.

Đối với năm 2027, ADB giữ nguyên dự báo tăng trưởng đối với hầu hết các nền kinh tế châu Á, vì cho rằng hoạt động kinh tế sẽ phục hồi trong năm tới. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra những rủi ro lớn đối với một sự phục hồi như vậy, bao gồm leo thang xung đột ở Trung Đông và tình trạng bấp bênh trên thị trường năng lượng toàn cầu.