Làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy thị trường đào tạo AI bùng nổ tại Ấn Độ. Ngày càng nhiều người lao động sẵn sàng chi hàng nghìn USD để học AI nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, song sự phát triển nhanh của thị trường cũng đặt ra những câu hỏi về chất lượng và giá trị thực tế của các khóa học…

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách thức vận hành của doanh nghiệp trên toàn cầu và Ấn Độ là một trong những quốc gia chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ nhất. Không chỉ các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực từ tài chính, bán lẻ, logistics đến y tế đều đang tích cực tích hợp AI vào quy trình hoạt động nhằm nâng cao năng suất và giảm chi phí.

Sự thay đổi đó cũng đang tạo ra một xu hướng mới trên thị trường giáo dục: đào tạo AI trở thành một ngành kinh doanh phát triển nhanh chóng. Hàng loạt nền tảng học trực tuyến, học viện công nghệ và doanh nghiệp giáo dục liên tục tung ra các chương trình đào tạo, từ những khóa học ngắn hạn đến các chương trình chuyên sâu dành cho người đi làm.

Khác với giai đoạn trước, đối tượng chính của làn sóng này không còn là sinh viên hay người mới tốt nghiệp mà là lực lượng lao động đang làm việc, những người lo ngại rằng nếu không nhanh chóng cập nhật kỹ năng, họ sẽ tụt hậu trong kỷ nguyên AI.

Theo báo cáo năm 2024 của Hiệp hội Công nghiệp Công nghệ Quốc gia Ấn Độ (NASSCOM) và Deloitte, cứ 10 lao động Ấn Độ thì có tới 6 người tin rằng việc trang bị kỹ năng AI sẽ giúp cải thiện đáng kể triển vọng nghề nghiệp. Con số này phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức của người lao động. Nếu trước đây các khóa đào tạo chủ yếu nhằm nâng cao chuyên môn, thì hiện nay nhiều người coi việc học AI là điều kiện gần như bắt buộc để duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

ĐẦU TƯ HÔM NAY ĐỂ GIỮ LỢI THẾ NGÀY MAI

Anubhav Sengupta, một chuyên viên phân tích kinh doanh tại Mumbai, là ví dụ điển hình cho xu hướng này. Ngoài thời gian làm việc, anh dành nhiều giờ mỗi tuần để theo học khóa đào tạo về agentic AI kéo dài sáu tháng tại Amquest Education - một học viện mới thành lập năm ngoái. Tổng chi phí khóa học lên tới khoảng 1.000 USD, mức đầu tư không nhỏ đối với nhiều lao động tại Ấn Độ.

Đối với Sengupta, khoản tiền này là một sự đầu tư cho tương lai hơn là một khoản chi phí. Anh kỳ vọng sau khi hoàn thành khóa học, bản thân sẽ có khả năng khai thác các công cụ AI để xử lý lượng dữ liệu khổng lồ nhanh hơn, từ đó nâng cao hiệu quả công việc cũng như mở rộng cơ hội nghề nghiệp.

"Ngày nay, bạn cần phải thành thạo các công cụ AI", Sengupta chia sẻ. Theo anh, AI chưa thể thay thế hoàn toàn chuyên môn của một nhà phân tích kinh doanh nhưng có thể trở thành công cụ giúp tăng đáng kể năng suất làm việc.

Đó cũng là quan điểm của nhiều chuyên gia trong ngành. Ông Shantanu Rooj, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành TeamLease EdTech, cho biết nhu cầu học AI hiện nay chủ yếu đến từ lực lượng lao động đang làm việc. "Theo chúng tôi, tốc độ tăng trưởng mạnh nhất đến từ những người đã có việc làm. Họ tin rằng nếu không tái đào tạo, nâng cao kỹ năng và định hình lại vai trò của mình trong thế giới AI thì sớm muộn cũng sẽ trở nên lỗi thời", ông nói.

Theo TeamLease EdTech, số lượng học viên đăng ký các chương trình đào tạo AI và những khóa học liên quan đến AI đã gần như tăng gấp đôi chỉ trong vòng một năm. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong tư duy của người lao động. Thay vì xem AI là mối đe dọa đối với việc làm, ngày càng nhiều người coi đây là công cụ cần phải thành thạo nếu muốn tiếp tục phát triển sự nghiệp.

Trong bối cảnh doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, khả năng làm việc cùng AI đang dần trở thành một kỹ năng nghề nghiệp quan trọng, tương tự như kỹ năng sử dụng máy tính hay Internet trong các thập niên trước.

THỊ TRƯỜNG ĐÀO TẠO AI TĂNG TỐC

Sự gia tăng nhu cầu học AI đang tạo ra một thị trường giáo dục sôi động. Các chương trình đào tạo hiện rất đa dạng. Người học có thể tiếp cận các video miễn phí trên YouTube, tham gia các khóa học trực tuyến chi phí thấp hoặc đăng ký các chương trình chuyên sâu có chứng chỉ do các doanh nghiệp giáo dục và trường đại học phối hợp triển khai.

Một trong những đơn vị hưởng lợi từ xu hướng này là upGrad - nền tảng giáo dục trực tuyến được thành lập từ năm 2015 nhằm phục vụ nhóm người trưởng thành đang đi làm. Theo bà Myleeta Aga Williams, Giám đốc điều hành phụ trách thị trường quốc tế của upGrad, AI hiện là lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất của doanh nghiệp. "Đây là danh mục phát triển mạnh nhất của chúng tôi", bà cho biết.

Không chỉ hợp tác với các trường đại học để xây dựng chương trình đào tạo, upGrad còn phát triển nhiều khóa học độc lập và đều nhận được sự đón nhận tích cực từ thị trường. Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt cũng khiến thị trường đào tạo AI trở nên đa dạng hơn bao giờ hết. Nhiều doanh nghiệp mới gia nhập thị trường với các chương trình bootcamp kéo dài vài tuần, trong khi các tổ chức lâu năm mở rộng sang đào tạo AI để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn.    

Đằng sau sự bùng nổ này là kỳ vọng của doanh nghiệp. Trong quá trình chuyển đổi số, AI không còn chỉ được sử dụng trong lĩnh vực công nghệ mà đã bắt đầu hiện diện ở hầu hết các bộ phận, từ chăm sóc khách hàng, marketing, tài chính, phân tích dữ liệu cho tới quản trị chuỗi cung ứng. Điều đó khiến doanh nghiệp cần những nhân sự không nhất thiết phải là chuyên gia AI nhưng phải biết cách ứng dụng công nghệ này vào công việc hằng ngày.

CHẤT LƯỢNG MỚI LÀ YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH

Tuy nhiên, sự phát triển nóng của thị trường cũng kéo theo không ít lo ngại. Theo ông Shantanu Rooj, khi số lượng đơn vị đào tạo tăng nhanh, việc kiểm soát chất lượng sẽ trở nên đặc biệt quan trọng. Ông cho rằng cần có những quy định phù hợp nhằm bảo vệ người học trước các đơn vị đào tạo thiếu uy tín hoặc đưa ra những cam kết không thực tế.

Đây cũng là quan điểm của nhiều chuyên gia tuyển dụng. Theo ông Anand V, Giám đốc Thông tin khu vực châu Á - Thái Bình Dương của công ty tuyển dụng Randstad, nhu cầu tuyển dụng nhân sự có kỹ năng AI đang gia tăng rõ rệt. "Doanh nghiệp ở hầu hết các lĩnh vực đều đang đầu tư cho quá trình chuyển đổi dựa trên AI. Vì vậy, nhu cầu đối với những người biết sử dụng AI và có thể làm việc trong 'ngôn ngữ của AI' là rất lớn", ông nói.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng việc sở hữu một chứng chỉ AI không đồng nghĩa với cơ hội việc làm tốt hơn. Theo ông, yếu tố quyết định vẫn là khả năng áp dụng AI để tạo ra giá trị thực tế trong công việc. "Cơ hội thăng tiến và mức lương cao hơn sẽ dành cho những người liên tục học hỏi, thích nghi và có thể chuyển hóa kiến thức AI thành những kết quả cụ thể", ông nhận định.

Đánh giá này cho thấy thị trường lao động đang bước sang một giai đoạn mới. Nếu trước đây chứng chỉ có thể là lợi thế lớn, thì hiện nay doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến năng lực ứng dụng và khả năng giải quyết vấn đề bằng AI.

Đối với người lao động, điều đó đồng nghĩa việc học AI không phải là đích đến mà chỉ là điểm khởi đầu. Giá trị của các khóa đào tạo sẽ phụ thuộc vào việc người học có thể tích hợp công nghệ vào công việc thực tế hay không.

Trong bối cảnh AI tiếp tục phát triển với tốc độ nhanh, nhu cầu nâng cao kỹ năng gần như chắc chắn sẽ còn tăng mạnh tại Ấn Độ cũng như nhiều nền kinh tế khác. Tuy nhiên, cùng với sự bùng nổ của thị trường đào tạo, bài toán bảo đảm chất lượng chương trình, chuẩn hóa chứng chỉ và giúp người học chuyển hóa kiến thức thành năng lực thực tiễn sẽ là yếu tố quyết định liệu "cơn sốt" học AI có thực sự tạo ra một lực lượng lao động sẵn sàng cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo hay chỉ trở thành một thị trường phát triển theo phong trào.