Sau hơn 10 năm thực thi, Luật An toàn, vệ sinh lao động đã góp phần nâng cao nhận thức và cải thiện điều kiện làm việc tại nhiều doanh nghiệp. Tuy nhiên, trước những thay đổi mạnh mẽ của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các mô hình việc làm mới, việc sửa đổi luật đang được đặt ra nhằm mở rộng phạm vi điều chỉnh, nâng cao hiệu quả bảo vệ người lao động và tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

An toàn, vệ sinh lao động cần chuyển dịch từ việc tuân thủ pháp luật thuần túy sang xây dựng văn hóa doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao năng suất. Sau hơn 10 năm thực thi, Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 đã giúp cải thiện điều kiện làm việc, nhưng hiện nay cần được sửa đổi để thích ứng với những thay đổi mạnh mẽ của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và sự xuất hiện của các mô hình việc làm mới như làm việc từ xa hay lao động trên nền tảng số.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, an toàn lao động không còn chỉ là trách nhiệm pháp lý mà đã trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Các thị trường nhập khẩu lớn hiện nay đặt ra tiêu chuẩn rất cao về trách nhiệm xã hội và môi trường. Việc hài hòa hóa các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia với thông lệ toàn cầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rào cản thương mại, nâng cao uy tín và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với những ngành đặc thù như thủy sản, nơi người lao động thường xuyên tiếp xúc với môi trường lạnh, ẩm và thực hiện các thao tác lặp lại, việc ứng dụng khoa học công nghệ và tự động hóa là giải pháp hữu hiệu để giảm thiểu rủi ro. Những mô hình giáo dục trực tuyến, thi tìm hiểu về an toàn lao động cho quy mô lớn như tại Tập đoàn Minh Phú là ví dụ điển hình cho việc hiện thực hóa văn hóa an toàn trong thực tiễn sản xuất.

Định hướng sửa đổi luật trong thời gian tới sẽ tập trung vào ba trụ cột chính: Thứ nhất, nâng tầm nhận thức thành xây dựng văn hóa an toàn lao động gắn liền với chiến lược phát triển bền vững. Thứ hai, mở rộng phạm vi điều chỉnh để bao quát các hình thức lao động mới trong nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế số. Thứ ba, hoàn thiện chính sách bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp nhằm mở rộng độ bao phủ, tăng quyền lợi và tính hấp dẫn cho cả người lao động lẫn người sử dụng lao động.

Đặc biệt, Nhà nước sẽ chú trọng nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ nhóm lao động phi chính thức, những người làm việc trong môi trường nguy cơ cao hoặc ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Mục tiêu là đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong hệ thống bảo vệ trước các rủi ro nghề nghiệp, thông qua việc tính toán mức hỗ trợ phù hợp với nguồn lực thực tiễn. Tổng thể, việc đổi mới tư duy và khung pháp lý về an toàn lao động sẽ tạo nền tảng vững chắc để bảo vệ nguồn nhân lực, đồng thời khẳng định vị thế và giá trị của hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 26-2026 phát hành ngày 29/06/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-26-2026.htm