Sáng 20/7, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp dẫn đầu đã kiểm tra thực địa Dự án Đập sông Lam, nghe báo cáo các phương án đầu tư nhằm bảo đảm nguồn nước ổn định cho hệ thống thủy lợi Nam Hưng Nghi và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội khu vực.

Theo Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 1, trên cơ sở điều kiện tự nhiên, hiện trạng công trình và nhu cầu phát triển trong tương lai, đơn vị đang nghiên cứu hai nhóm giải pháp chính để giải quyết tình trạng thiếu nguồn nước khi mực nước sông Lam xuống thấp.

Giải pháp thứ nhất là xây dựng trạm bơm bổ sung ngay phía sau cống Nam Đàn 2 nhằm chủ động cấp nước trong điều kiện mực nước sông không bảo đảm. Công trình dự kiến gồm nhà trạm, bể hút, bể xả, cống qua đê bằng bê tông cốt thép, gia cố nền móng bằng cọc bê tông cốt thép và lắp đặt 6 tổ máy bơm trục đứng, mỗi tổ có lưu lượng 8 m³/s. Cống qua đê được thiết kế với 4 cửa, kích thước mỗi cửa 5,6 x 3 m. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 500 tỷ đồng.

Giải pháp thứ hai là xây dựng đập dâng trên sông Lam nhằm nâng cao và duy trì mực nước thượng lưu trước cống Nam Đàn 2, bảo đảm nguồn nước ổn định cho hệ thống thủy lợi Nam Hưng Nghi cùng các công trình khai thác nước trong khu vực.

Quá trình nghiên cứu đã đề xuất hai vùng tuyến. Vùng tuyến 1 đặt tại xã Vạn An, cách cống Nam Đàn mới khoảng 100 m về phía hạ lưu. Vùng tuyến 2 nằm trên địa bàn các xã Kim Liên và Thiên Nhẫn, cách cống Nam Đàn mới khoảng 9,7 km về hạ lưu.

Tại mỗi vùng tuyến, các đơn vị tư vấn đều đưa ra hai phương án gồm đập dâng bằng tràn tự do hoặc đập dâng có cửa van điều tiết. Cả hai phương án đều kết hợp xây dựng âu thuyền, nhà quản lý vận hành và cầu giao thông kết nối hai bờ sông Lam. Cầu có mặt cắt rộng 12 m, bố trí thêm hai lề bộ hành rộng 0,5 m mỗi bên, gồm 54 nhịp, mỗi nhịp dài 33 m.

Đối với vùng tuyến 1, phương án đập dâng bằng tràn tự do kết hợp cống có cửa van có tổng mức đầu tư khoảng 1.947 tỷ đồng; phương án đập dâng hoàn toàn bằng cửa van điều tiết có tổng mức đầu tư khoảng 2.215 tỷ đồng.

Tại vùng tuyến 2, nhánh tuyến 2.1 có tổng mức đầu tư khoảng 2.682 tỷ đồng đối với phương án tràn tự do và khoảng 3.052 tỷ đồng đối với phương án sử dụng cửa van điều tiết. Đối với nhánh tuyến 2.2, tổng mức đầu tư lần lượt khoảng 2.012 tỷ đồng và 2.226 tỷ đồng cho hai phương án tương ứng.

Theo Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 1, mục tiêu trọng tâm của Dự án Đập sông Lam là chủ động lấy nước qua cống Nam Đàn để cấp nước cho khoảng 22.650 ha đất sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và công nghiệp, trong đó diện tích tưới cho đất nông nghiệp khoảng 13.200 ha.

Ngoài nhiệm vụ bảo đảm nguồn nước sản xuất, dự án còn hướng tới tạo nguồn cấp nước sinh hoạt, phục vụ phát triển công nghiệp, dịch vụ và du lịch; cải thiện chế độ dòng chảy, nâng cao chất lượng môi trường nước trong hệ thống kênh vùng Nam Hưng Nghi. Việc kết hợp xây dựng cầu giao thông qua đập cũng sẽ góp phần tăng cường kết nối hai bờ sông Lam, thúc đẩy liên kết vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng quy hoạch.