Lương, thưởng của thuyền viên cùng cước vận chuyển và phí bảo hiểm tăng lên mức kỷ lục, đẩy chi phí đưa dầu từ vùng Vịnh ra thị trường thế giới tăng cao…

Để duy trì hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, các chủ tàu đang đề nghị trả cho thuyền trưởng mức lương lên tới 100.000 USD/tháng, cộng thêm 50.000 USD tiền thưởng cho mỗi lượt đưa tàu qua eo biển.

Theo tờ báo Financial Times, khoản lương, thưởng đặc biệt cao này được đưa ra trong bối cảnh tuyến vận chuyển năng lượng trọng yếu của thế giới ngày càng nguy hiểm vì các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền.

LƯƠNG CAO ĐI KÈM RỦI RO LỚN

Thông thường, thuyền trưởng tàu chở dầu nhận lương khoảng 15.000 USD/tháng, trong khi mức lương của thủy thủ có thể chỉ là 1.500 USD/tháng. Khi tàu hoạt động tại phía nam Biển Đỏ và Vịnh Oman, thuyền viên được trả lương gấp đôi mức bình thường. Riêng khi tàu đi qua eo biển Hormuz, mức lương dành cho thủy thủ có thể tăng lên gấp 4-6 lần.

Hiện phần lớn các chuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz do những tàu dầu chuyên chạy tuyến này đảm nhiệm, với các chuyến đi qua lại nhiều lần. Vì vậy, thuyền viên có thể được hưởng mức lương cao trong nhiều tháng, nhưng cũng đối mặt với nguy cơ bị tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái.

Nguy cơ tàu thuyền bị tấn công đã tăng mạnh trong những tuần gần đây. Theo công ty an ninh hàng hải Vanguard, khu vực Hormuz ghi nhận ít nhất 14 vụ tấn công kể từ ngày 20/9. Riêng từ thứ Bảy vừa qua, đã có 4 tàu bị đánh trúng.

Số liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cho thấy ít nhất 93 tàu đã bị đánh trúng kể từ khi xung đột nổ ra ngày 28/2, với 24 thuyền viên thiệt mạng.

Các khoản trả thêm nhằm bù đắp rủi ro cho thủy thủ đoàn. Tuy nhiên, một số thuyền viên cho biết mức đãi ngộ cao không đồng nghĩa với việc họ tự nguyện thực hiện những chuyến đi này.

Ông Manoj Yadav, Tổng thư ký Liên đoàn Thủy thủ Ấn Độ (FSUI), cho biết các chủ tàu đề nghị trả lương, thưởng cao để thu hút thuyền viên. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, họ cũng gây sức ép để thuyền viên đi qua vùng nguy hiểm dù những người này không muốn.

Tại một hội nghị về vận tải biển ở Anh, ông Scott Bergeron, CEO công ty vận tải biển Oldendorff Carriers, cho biết cả tàu thuyền lẫn thủy thủ đoàn đều đang trở thành mục tiêu tấn công. Ông nhận định đây đã trở thành một thực tế mới mà ngành vận tải biển phải đối mặt.

Để giảm nguy cơ bị tấn công, phần lớn tàu hiện đi qua eo biển Hormuz vào ban đêm và tắt thiết bị phát tín hiệu GPS. Hải quân Mỹ cũng đã triển khai lực lượng phòng thủ trên không gần tuyến hàng hải chạy dọc bờ biển Oman.

CHI PHÍ ĐƯA DẦU RA THỊ TRƯỜNG TĂNG VỌT

Lương thuyền viên chỉ là một phần trong tổng chi phí ngày càng lớn để vận chuyển dầu thô từ vùng Vịnh. Theo Financial Times, cước vận chuyển dầu qua Hormuz đã lên khoảng 1,3 triệu USD/ngày trong tuần này, so với mức 20.000-50.000 USD/ngày vào năm ngoái.

Một tàu chở dầu thô cỡ rất lớn (VLCC) thông thường có thể chở khoảng 2 triệu thùng dầu, với thủy thủ đoàn lên tới 35 người. Hành trình vào vùng Vịnh, nhận dầu rồi quay ra thường mất khoảng 4 ngày.

Hiện chỉ có một số ít tàu sẵn sàng thực hiện hành trình này. Một số tàu đưa dầu thô tới vùng biển ngoài khơi Fujairah, thuộc Vịnh Oman, sau đó chuyển dầu sang tàu khác để chở tới điểm đến cuối cùng.

Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cũng tăng mạnh, làm gia tăng chi phí vận chuyển. Theo các hãng môi giới bảo hiểm, mức phí đối với tàu dầu hoạt động trong khu vực hiện tương đương 6-10% giá trị thân tàu. Với một siêu tàu dầu, riêng phí bảo hiểm cho một chuyến đi vào vùng Vịnh có thể lên tới 20 triệu USD.

Giá nhiên liệu tiếp tục làm tăng gánh nặng chi phí. Theo cơ quan cung cấp thông tin giá Argus, giá loại dầu nhiên liệu thường dùng cho siêu tàu dầu tại Fujairah đã lên 686 USD/tấn vào thứ Hai (5/10), tăng 67% so với cùng kỳ năm trước.

Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz cũng giảm sâu. Công ty phân tích hàng hải Windward ước tính chỉ có 13 tàu đi qua eo biển ngày 4/10, so với 24 tàu một tuần trước đó. Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 135 tàu đi qua Hormuz mỗi ngày, vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới.

Dù vậy, tình trạng gián đoạn chưa khiến hoạt động xuất khẩu dầu từ vùng Vịnh ngừng hoàn toàn. Dữ liệu của công ty phân tích năng lượng Kpler cho thấy tổng lượng dầu vận chuyển ra khỏi Vùng Vịnh đã phục hồi về gần mức trước xung đột, với một phần được chuyển qua đường ống và các tuyến khác. Riêng lượng dầu đi qua eo biển Hormuz vẫn thấp hơn khoảng 1/3 so với trước chiến tranh.