Với bài học đã diễn ra trong các chu kỳ lãi suất tăng trước đây, cơ hội mua tài sản tốt giá rẻ đang tới gần hơn.

Thanh khoản trên thị trường chứng khoán, chỉ báo nhạy nhất với lãi suất và thanh khoản hệ thống, đã giảm 70% về dưới 15 ngàn tỷ/phiên so với những tuần cao trào một năm trước. Đi sau thị trường chứng khoán, giao dịch bất động sản gần đây đã giảm mạnh và giá cũng ghi nhận giảm 10-15% ở nhiều khu vực và dự án vốn giao dịch sôi động 6-12 tháng trước.

Theo nhận định của SGI Capital, lãi suất, nếu tiếp tục tăng, sẽ ảnh hưởng lan tỏa tiếp tới tín dụng tiêu dùng và sức mua các mặt hàng tiêu dùng không thiết yếu như trang sức, điện thoại, điện máy…

Thị trường bất động sản sau giai đoạn tăng bùng nổ cả giá và thanh khoản nhờ môi trường lãi suất thấp đã dần bước vào giai đoạn dư cung kéo dài. Những đại dự án hạ tầng được triển khai nhờ huy động vốn từ quỹ đất TOD sẽ tiếp tục cung ứng nguồn cung mới và nếu ở mức giá bán tiếp tục ở mặt bằng cao so với thu nhập sẽ làm trầm trọng hơn tương quan cung cầu trên thị trường bất động sản những năm tới.

Dưới tác động của vòng xoáy này, những tổ chức và cá nhân với tỷ lệ vay nợ lớn, đầu tư/đầu cơ nhiều vào bất động sản sẽ sớm gặp khó khăn về khả năng toán. Do vậy, đà tăng của lãi suất, tình hình thanh khoản và nợ xấu trong hệ thống ngân hàng sẽ là các biến số cần đặc biệt lưu ý trong những tháng/quý tới.

Khối ngoại dù đã dừng bán, quay trở lại mua ròng nhiều thị trường chứng khoán khu vực nhưng vẫn kiên trì bán ròng tại Việt Nam đưa tỷ lệ sở hữu từ trên 20% vào 2021 xuống dưới 13%. Gần đây, ngoài những quỹ mở ETF lớn thì ngay cả những quỹ đóng lớn lâu năm và có hiệu suất đầu tư tốt cũng bắt đầu chịu áp lực rút vốn.

Trong chia sẻ gần đây của nhiều nhà đầu tư nước ngoài, dòng vốn nước ngoài chuộng hơn các mô hình kinh doanh mới hoặc các ngành nghề liên quan trực tiếp với A.I tại các thị trường khác, cùng với việc VN-Index quá tập trung vốn hóa vào một nhóm nhỏ cổ phiếu ở định giá rất cao đang là những lý do khiến dòng tiền ngoại tạm thời rút lui.

Hy vọng khi chính thức vào FTSE EM, một lượng vốn nước ngoài vào mua ròng sẽ như một cơn mưa xuất hiện vào giai đoạn thanh khoản khô hạn.

Mặc dù MSCI chưa đưa Việt Nam và watchlist như kỳ vọng, các cơ quan Chính phủ và Uỷ ban Chứng khoán đã có kế hoạch hành động với lộ trình cụ thể để giải quyết các nút thắt còn lại. Trong ngắn hạn, dòng vốn của thị trường chưa tích cực khi nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng hơn 15 nghìn tỷ đồng trong tháng 6 và hơn 80 nghìn tỷ đồng tính từ đầu năm. Các đợt phát hành và IPO cũng đã thu hút hơn 60 ngàn tỷ đồng trong sáu tháng qua.

Nhà đầu tư nội đã sử dụng tiền mặt còn lại trong tài khoản và cả vay margin để mua đối ứng những nguồn cung này khiến số dư tiền mặt giảm mạnh tại các công ty chứng khoán và tổng mức margin tính trên free float ước tính đã tăng lên ngưỡng vượt 14%, mức chưa từng thấy ở các thị trường chứng khoán lớn và khu vực.

Nhìn về bề nổi của định giá, thị trường chứng khoán Việt Nam với trọng số lớn là nhóm ngân hàng và một số bluechip… đã về vùng khá rẻ. Tuy nhiên, cổ phiếu có tính chu kỳ cao đi qua đỉnh tăng trưởng. Ngành ngân hàng đã đi hết một chu kỳ tăng trưởng nhanh kéo dài hơn 10 năm 2015-2026 và cao trào của tín dụng bất động sản những năm gần đây đưa tỷ lệ LDR vượt 115% và tổng tín dụng/GDP chạm 150% khiến lãi suất bật tăng đã đánh dấu sự kế thúc của chu kỳ này.

Phía trước là những khó khăn và thách thức để xử lý những mất cân đối thanh khoản mang tính cơ cấu đang lớn dần và lộ diện trong hệ thống ngân hàng. Đà tăng trưởng tín dụng sẽ chậm lại, nợ xấu tăng sẽ bắt đầu ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh các ngân hàng những quý tới. Định giá cổ phiếu rẻ đi đang phản ánh tương quan này.

"Với bài học đã diễn ra trong các chu kỳ lãi suất tăng trước đây, cơ hội mua tài sản tốt giá rẻ đang tới gần hơn. Chúng ta sẽ tiếp tục ưu tiên quản trị tốt thanh khoản và kiên nhẫn chờ đợi các điều kiện quan trọng xảy ra trước khi tiến hành giải ngân quy mô lớn.

Dù mục tiêu và đòi hỏi mức lợi nhuận khi tham gia kênh tài sản rủi ro như chứng khoán luôn cao, nhưng quản trị rủi ro tốt sẽ luôn là ưu tiên số một và cũng là điều kiện cần giúp chúng ta đi qua giai đoạn khó khăn và tận dụng được các cơ hội lớn nhất trên thị trường chứng khoán", SGI Capital nhấn mạnh.