Tuần trước, đế chế này tiếp tục thu hút sự chú ý khi SpaceX,
công ty tên lửa do Musk sáng lập, bắt đầu giao dịch trên Phố Wall sau thương vụ
chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử. Trước đó, nhiều
mảng kinh doanh của ông Musk đã dần được đưa về cùng một hệ sinh thái, bao gồm
việc sáp nhập SpaceX với công ty trí tuệ nhân tạo xAI vào đầu năm nay.
Dù vậy, ông Musk vẫn giữ vai trò CEO tại nhiều doanh nghiệp,
đồng thời nắm các chức danh điều hành hoặc cổ phần quan trọng ở một loạt công
ty khác.
Dưới đây là bức tranh tổng quan về đế chế kinh doanh khổng lồ
của tỷ phú này, theo tổng hợp của hãng tin AP:
SPACEX
Ông Musk hiện là CEO của SpaceX, công ty do ông thành lập
năm 2002. Từ một doanh nghiệp chuyên phóng tên lửa, SpaceX đã mở rộng thành một
tập đoàn công nghệ với nhiều mảng kinh doanh khác nhau.
Một trong những tài sản quan trọng nhất của SpaceX là
Starlink, dịch vụ internet vệ tinh đang trở thành nguồn tạo tiền lớn cho công
ty. Năm ngoái, Starlink ghi nhận lợi nhuận hoạt động 4,4 tỷ USD.
SpaceX hiện bao gồm cả nền tảng mạng xã hội X, trước đây là
Twitter. Ông Musk mua Twitter với giá 44 tỷ USD vào năm 2022, sau đó đưa nền tảng
này về xAI, công ty phát triển chatbot Grok.
Tuy nhiên, không phải mảng kinh doanh nào trong hệ sinh thái
này cũng có lãi. Cả xAI và X đều đang thua lỗ. Riêng mảng trí tuệ nhân tạo (AI) ghi nhận khoản lỗ
hoạt động 6,4 tỷ USD trong năm ngoái. Tính chung, SpaceX cũng lỗ hoạt động 2,6
tỷ USD trong năm 2025
Dù vậy, điều này không ngăn SpaceX tạo ra sức hút lớn trên
thị trường. Tuần trước, SpaceX đánh dấu thương vụ IPO lớn nhất lịch sử với mức
giá 135 USD/cổ phiếu, đưa vốn hóa công ty lên gần 1,8 nghìn tỷ USD. Sau hai phiên giao dịch đầu tiên, vốn hóa của công ty này tăng lên khoảng 2,5 nghìn tỷ
USD.
Một số nhà quan sát cho rằng mức định giá này đã vượt xa giá
trị thực của SpaceX. Công ty đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp dẫn đầu trong
lĩnh vực AI và một ngày nào đó giúp con người sinh sống trên nhiều hành tinh.
Những tham vọng này trải rộng từ xây trung tâm dữ liệu trong không gian đến đưa
con người lên sao Hỏa.
Tuy nhiên, phần lớn kế hoạch của SpaceX vẫn phụ thuộc vào
các công nghệ chưa được kiểm chứng và có nhu cầu vốn rất lớn.
TESLA
Ông Musk cũng là CEO của Tesla, hãng xe điện do ông lãnh đạo
từ năm 2008. Từng được xem là biểu tượng của ngành xe điện toàn cầu, Tesla hiện
đối mặt sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
Năm ngoái, công ty mất vị trí nhà sản xuất xe điện lớn nhất
thế giới vào tay BYD của Trung Quốc. Doanh số Tesla cũng chịu ảnh hưởng từ các
chiến dịch tẩy chay liên quan đến quan điểm chính trị của ông Musk.
Tình hình sau đó đã phần nào cải thiện, nhưng ông Musk nhiều
lần cho thấy ông không quá tập trung vào khó khăn trước mắt của mảng xe điện.
Thay vào đó, ông cho rằng tương lai của Tesla không chỉ nằm ở việc bán ô tô, mà
còn ở tham vọng biến những chiếc xe của hãng thành lực lượng taxi tự lái.
Ngoài xe điện, Tesla đang mở rộng sang các lĩnh vực khác.
Công ty đang tăng sản lượng robot phục vụ hộ gia đình và doanh nghiệp, đồng thời
tiếp tục theo đuổi mảng năng lượng mặt trời sau thương vụ mua SolarCity khoảng
một thập kỷ trước. SolarCity là doanh nghiệp do ông Musk và hai người anh em họ
của ông thành lập.
Tesla IPO vào năm 2010 và sau đó gia nhập nhóm doanh nghiệp
có vốn hóa nghìn tỷ USD trong chỉ số S&P 500. Hiện giá trị thị trường của
công ty này vào khoảng 1,5 nghìn tỷ USD.
NEURALINK
Ông Musk cũng là CEO của Neuralink, công ty phát triển công
nghệ giao diện não - máy tính do ông đồng sáng lập năm 2016. Neuralink theo đuổi
mục tiêu kết nối hệ thần kinh của con người với máy móc. Công ty đã triển khai
thử nghiệm lâm sàng trên những người bị chấn thương tủy sống, mắc bệnh xơ cứng
teo cơ một bên (ALS) và một số tình trạng sức khỏe khác.
Trong vài năm gần đây, Neuralink đã công bố một số ca cấy
ghép thiết bị vào não người. Đôi khi, chính ông Musk là người thông báo các cột
mốc này. Hồi tháng 1, công ty cho biết đã có 21 người tham gia các cuộc thử
nghiệm của công ty trên toàn cầu.
THE BORING COMPANY
Ông Musk cũng là nhà sáng lập The Boring Company, doanh nghiệp
đào hầm và phát triển hệ thống vận tải ngầm đã hoạt động khoảng một thập kỷ.
Công ty này đứng sau các dự án như “Vegas Loop”, mạng lưới
đường hầm ngầm dành cho xe Tesla. Hệ thống này bắt đầu vận hành quanh Trung tâm
Hội nghị Las Vegas từ năm 2021.
The Boring Company từng cam kết xây dựng một mạng lưới vận tải
tốc độ cao, đồng thời lên kế hoạch phát triển đường hầm tại Dubai và Nashville.
Tuy nhiên, các dự án của công ty cũng vấp phải nhiều phản ứng
trái chiều. Tại Las Vegas, The Boring Company bị cáo buộc vi phạm một số quy định
về an toàn và môi trường, trong khi toàn bộ tuyến đường vẫn chưa hoàn thiện. Tại
Nashville, kế hoạch của công ty cũng bị một số quan chức địa phương chỉ trích.
PAYPAL VÀ CÁC DỰ ÁN TRƯỚC ĐÂY
Trước khi xây dựng đế chế kinh doanh hiện nay, ông Musk gây
dựng khối tài sản ban đầu từ Zip2 và X.com, công ty sau này trở thành PayPal.
Hai startup này đã được bán cho các chủ sở hữu mới từ nhiều thập kỷ trước, mang
về cho ông Musk khoảng 200 triệu USD. Sau đó, ông dùng số tiền này để thành lập
SpaceX và đầu tư vào Tesla.