Các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh cho vay trong những lĩnh vực như sản xuất tiên tiến, trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học...

Cơ quan quản lý Trung Quốc mới đây cam kết sẽ dành nguồn lực tài chính dồi dào cùng chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong 5 năm tới. Trong đó, kế hoạch đặt trọng tâm vào phát triển các công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn và các lĩnh vực sản xuất tiên tiến.

Theo đó, thực hiện theo định hướng chính sách, các ngân hàng nước này sắp tới sẽ ưu tiên cho vay trong lĩnh vực công nghệ. Lãnh đạo một ngân hàng quốc doanh lớn tại Trung Quốc tiết lộ với hãng tin Reuters rằng, trong kế hoạch cấp tín dụng năm nay, hỗ trợ các công ty công nghệ đã trở thành ưu tiên hàng đầu. Ngân hàng này đang thiết kế triển khai các gói tín dụng với lãi suất ưu đãi dành riêng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ quy mô nhỏ và siêu nhỏ.

Một quản lý phụ trách cho vay doanh nghiệp tại một ngân hàng cổ phần ở tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) cũng cho biết ngân hàng này đặt mục tiêu tăng 30% các khoản vay mới cho doanh nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo trong năm 2026.

Việc mở rộng tín dụng sang lĩnh vực công nghệ được cho là sẽ mang lại cơ hội mới cho các ngân hàng, trong bối cảnh họ tìm cách phục hồi sau khủng hoảng nợ bất động sản. 

Theo dữ liệu từ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, tổng dư nợ cho vay đối với các doanh nghiệp công nghệ vừa và nhỏ đã đạt 3,63 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 528 tỷ USD) vào cuối năm 2025, tăng 19,8% so với một năm trước đó. Mức tăng này cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng chung tới 13,6%.

Trong khi đó, dư nợ cho vay bất động sản đã giảm 1,6% so với cùng kỳ, xuống còn 51,95 nghìn tỷ nhân dân tệ vào cuối năm ngoái, cho thấy sự dịch chuyển đáng kể của dòng vốn ngân hàng Trung Quốc khỏi lĩnh vực này.

Bà Xiaoxi Zhang, nhà phân tích tài chính Trung Quốc tại Gavekal Dragonomics, nhận định: “Sự thay đổi này chủ yếu xuất phát từ quá trình điều chỉnh sâu của thị trường bất động sản, kết hợp với các nhiệm vụ chính sách mới”.

Trong bối cảnh các định chế tài chính toàn cầu cũng ngày càng thận trọng khi cho các doanh nghiệp công nghệ của Trung Quốc vay vốn, một phần do căng thẳng Trung - Mỹ, các nhà phân tích cho rằng các công ty khởi nghiệp công nghệ Trung Quốc sẽ phải dựa nhiều hơn vào nguồn tài trợ nội địa, trong đó các ngân hàng đóng vai trò quan trọng. 

Hai ngân hàng quốc doanh lớn của Trung Quốc là Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc và Ngân hàng Trung Quốc cho biết sẽ thực hiện trách nhiệm của mình bằng cách tích cực hỗ trợ các sáng kiến công nghệ chiến lược của quốc gia.

Một cán bộ phụ trách tín dụng tại một ngân hàng có trụ sở ở Thượng Hải cho biết tổ chức này đã thiết lập cơ chế phê duyệt nhanh dành riêng cho các doanh nghiệp công nghệ tiên tiến.

“Đây đã trở thành một nhiệm vụ mang tính chính trị. Nếu ngân hàng không làm tốt trong lĩnh vực này, điều đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc đánh giá hiệu quả công việc của chủ tịch ngân hàng cũng như các chi nhánh bên dưới”, vị cán bộ tín dụng nói. 

Dữ liệu từ ngân hàng trung ương Trung Quốc cho thấy tín dụng dành cho lĩnh vực công nghệ hiện vẫn chiếm tỷ trọng khá nhỏ trong tổng dư nợ của hệ thống ngân hàng. Các khoản vay dành cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các công ty công nghệ vừa và nhỏ chỉ chiếm khoảng 8% tổng tín dụng vào năm ngoái, trong khi lĩnh vực bất động sản vẫn chiếm khoảng 19%.

Tuy vậy, các nhà phân tích cũng cảnh báo các khoản vay của ngân hàng với các doanh nghiệp công nghệ cũng đối diện với nhiều rủi ro do phần lớn các doanh nghiệp đều non trẻ, thiếu tài sản thế chấp. 

Ông Ming Tan, giám đốc tại S&P Global Ratings, cho rằng một phần trong số các khoản vay công nghệ có thể trở thành nợ xấu nếu các dự án không đạt được kỳ vọng.

Ông Gary Ng, nhà kinh tế cấp cao tại Natixis, nhận định so với các ngành truyền thống, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển, với dòng tiền hoạt động âm, tỷ lệ thất bại cao hơn và tài sản thế chấp thường chỉ là quyền sở hữu trí tuệ. “Những điều này khiến các ngân hàng gặp khó trong việc đánh giá triển vọng mô hình kinh doanh của doanh nghiệp cũng như ước tính khả năng thu hồi vốn trong trường hợp rủi ro xảy ra”, ông nói.