Trong bối cảnh áp lực giao thông và lưu lượng hàng hóa liên tục gia tăng, việc sớm triển khai đường Liên cảng Cát Lái – Phú Hữu được kỳ vọng sẽ tạo hành lang vận tải hàng hóa chuyên biệt, giải tỏa áp lực cho mạng lưới đường bộ khu vực cảng Cát Lái, thúc đẩy vận tải thủy nội địa và mở rộng năng lực logistics cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Khu vực cảng Cát Lái nhiều năm qua được xem là trung tâm logistics lớn nhất phía Nam, nơi tập trung phần lớn hàng hóa xuất nhập khẩu của TP.HCM và các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tuy nhiên, áp lực giao thông ngày càng gia tăng tại khu vực này đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với hoạt động logistics TP.HCM.

Các tuyến đường như Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, Mai Chí Thọ hay khu vực cầu Phú Mỹ thường xuyên vượt ngưỡng đáp ứng. Xe container và phương tiện dân sinh phải sử dụng chung hạ tầng giao thông, làm giảm tốc độ di chuyển, kéo dài thời gian vận chuyển, phát sinh chi phí logistics và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân khu vực phía Đông TP.HCM.

Trong bối cảnh đó, dự án đường Liên cảng Cát Lái – Phú Hữu kết nối trực tiếp với cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây và Vành đai 3 được kỳ vọng trở thành lời giải quan trọng cho bài toán giao thông đô thị, đồng thời mở rộng năng lực khai thác cảng biển và logistics của toàn vùng Đông Nam Bộ.

Theo phương án nghiên cứu, tuyến đường dài khoảng 5,9 km, quy mô từ 6 đến 10 làn xe với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 8.782 tỷ đồng. Khác với các tuyến giao thông đô thị thông thường, đây là tuyến đường được định hướng phục vụ trực tiếp cho vận tải hàng hóa, hình thành hành lang vận tải chuyên biệt kết nối cảng biển với hệ thống cao tốc và vành đai.

ĐƯỜNG LIÊN CẢNG CÁT LÁI GIÚP TỐI ƯU HÓA LUỒNG GIAO THÔNG KHU VỰC CẢNG

Giá trị lớn nhất của đường Liên cảng nằm ở khả năng giải quyết một trong những điểm nghẽn giao thông lớn nhất của TP.HCM.

Khi xe container có tuyến kết nối trực tiếp từ cảng đến cao tốc và Vành đai 3, áp lực lên các tuyến đường hiện hữu sẽ giảm đáng kể. Các điểm nóng như Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, Cầu Phú Mỹ và các nút giao quanh khu vực Cát Lái sẽ được giảm tải; tình trạng xe hàng đi vào khu dân cư cũng được hạn chế. Đây không chỉ là giải pháp cho ngành logistics mà còn là giải pháp giao thông đô thị, môi trường và an sinh cho người dân.

Lợi ích của dự án vì thế không chỉ dành cho doanh nghiệp logistics hay các cảng biển mà còn mang lại giá trị trực tiếp cho người dân thông qua việc di chuyển thông thoáng hơn, giảm nguy cơ tai nạn giao thông, giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng sống đô thị.

MỞ RỘNG NĂNG LỰC LOGISTICS VÀ KẾT NỐI CẢNG BIỂN TP.HCM

Hiện nay, Tân Cảng Cát Lái vẫn là cảng container lớn nhất cả nước, xử lý gần 6 triệu TEU mỗi năm, chiếm khoảng 87% sản lượng container của khu vực cảng TP.HCM. Điều đó cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của khu vực Cát Lái trong chuỗi cung ứng xuất nhập khẩu của cả miền Nam.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở năng lực khai thác cầu bến mà nằm ở năng lực kết nối phía sau cảng. Khi giao thông bị ùn tắc, toàn bộ chuỗi logistics đều bị ảnh hưởng, từ doanh nghiệp sản xuất, hãng tàu, đơn vị vận tải cho đến người dân.

Đường Liên cảng vì vậy không đơn thuần là một công trình giao thông mà là mắt xích quan trọng để nâng cao năng lực tiếp nhận của cả hệ thống logistics khu vực.

Đây cũng là điều kiện cần thiết để triển khai hiệu quả định hướng điều tiết luồng hàng và tăng cường vận tải thủy nội địa theo Đề án tối ưu hóa kết nối giao thông và khai thác cảng biển Nhóm 4 của Bộ Xây dựng.

Khi hàng hóa từ Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng Nai, Bình Dương và các khu công nghiệp trong vùng được vận chuyển bằng sà lan về các ICD, bến thủy nội địa và hệ thống logistics vệ tinh, áp lực lên mạng lưới đường bộ sẽ giảm đáng kể. Phần năng lực được giải phóng từ hệ thống giao thông đường bộ sẽ cho phép cụm cảng Cát Lái – Phú Hữu tiếp nhận lượng hàng hóa lớn hơn mà không làm gia tăng áp lực lên hạ tầng đô thị.

ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN VẬN TẢI THỦY VÀ CHUỖI LOGISTICS ĐÔNG NAM BỘ

Trong nhiều năm tới, khu vực Đông Nam Bộ vẫn sẽ là trung tâm sản xuất, xuất khẩu lớn nhất cả nước. Nhu cầu vận chuyển hàng hóa qua hệ thống cảng biển được dự báo tiếp tục tăng trưởng mạnh, kéo theo áp lực ngày càng lớn lên hạ tầng giao thông.

Nếu không sớm hình thành hành lang vận tải hàng hóa chuyên biệt, áp lực giao thông tại khu vực Cát Lái sẽ tiếp tục gia tăng cùng với tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu của vùng. Khi đó, không chỉ hoạt động logistics bị ảnh hưởng mà chi phí vận tải của doanh nghiệp, năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu và chất lượng sống của người dân cũng sẽ chịu tác động trực tiếp.

Trong tổng thể quy hoạch hạ tầng khu vực phía Đông TP.HCM, cả đường Liên cảng và cầu Cát Lái đều là những dự án quan trọng, góp phần thúc đẩy kết nối vùng và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, xét trên yêu cầu cấp thiết hiện nay về giải quyết ùn tắc giao thông và nâng cao năng lực khai thác logistics, việc sớm hình thành tuyến đường Liên cảng sẽ mang lại hiệu quả trực tiếp và rõ nét hơn.

Khi tuyến đường này được đưa vào hoạt động, TP.HCM sẽ có một hành lang vận tải hàng hóa độc lập kết nối trực tiếp với cao tốc và Vành đai 3, tạo nền tảng để đón nhận sự gia tăng lưu lượng vận tải trong tương lai mà vẫn bảo đảm hoạt động khai thác cảng thông suốt, hiệu quả.

VÌ SAO CẦN SỚM TRIỂN KHAI ĐƯỜNG LIÊN CẢNG CÁT LÁI?

TP.HCM đang đặt mục tiêu trở thành trung tâm logistics quốc tế và đầu tàu tăng trưởng của cả nước. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, việc đầu tư các công trình kết nối chiến lược có ý nghĩa không kém việc đầu tư mở rộng cảng biển hay phát triển khu công nghiệp.

Đường Liên cảng Cát Lái – Phú Hữu không chỉ là một dự án giao thông. Đây là dự án giải quyết điểm nghẽn phát triển của toàn khu vực phía Đông TP.HCM, đồng thời tạo thêm dư địa tăng trưởng cho chuỗi logistics của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Mỗi điểm nghẽn giao thông được tháo gỡ không chỉ giúp giảm chi phí logistics mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và khả năng thu hút đầu tư của thành phố. Khi hạ tầng kết nối được hoàn thiện, TP.HCM sẽ có thêm dư địa phát triển, tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm kinh tế, logistics và cửa ngõ thương mại quốc tế hàng đầu cả nước.

Vì vậy, việc sớm triển khai đường Liên cảng không chỉ là nhu cầu của ngành cảng biển hay logistics, mà còn là yêu cầu cấp thiết đối với sự phát triển lâu dài của TP.HCM và toàn vùng Đông Nam Bộ.