VNDirect đánh giá mặt bằng lãi suất huy động giảm chậm hơn dự kiến đồng nghĩa dòng tiền vào chứng khoán khó cải thiện mạnh trong ngắn hạn và khả năng mở rộng định giá của thị trường sẽ tương đối hạn chế.

Trong cuộc họp kéo dài hai ngày 15–16/09, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản lên 3,75%–4,0%, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 7/2023.

DIỄN BIẾN S&P 500 RA SAO MỖI LẦN FED NÂNG LÃI SUẤT 

Theo dự báo mới của Fed, triển vọng kinh tế Mỹ trong năm 2026 vẫn tương đối tích cực khi tăng trưởng GDP được dự báo ở mức 2,3%, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,1%. Ngược lại, dự báo lạm phát PCE toàn phần và CPI lõi lần lượt được điều chỉnh lên 3,7% và 3,4%, cho thấy áp lực giá vẫn là yếu tố đáng lưu ý đối với chính sách tiền tệ trong thời gian tới.

Việc Fed nâng lãi suất chủ yếu nhằm ứng phó với rủi ro lạm phát dai dẳng, trong bối cảnh giá năng lượng ở mức cao có thể tạo thêm áp lực lên mặt bằng giá. Tuy nhiên, thông điệp từ Fed chưa cho thấy một chu kỳ thắt chặt mạnh mới, khi cơ quan này vẫn duy trì đánh giá tích cực về tăng trưởng kinh tế và thị trường lao động.

Đối với năm 2027, Fed tiếp tục kỳ vọng kinh tế Mỹ tăng trưởng bền vững, tỷ lệ thất nghiệp ổn định và lạm phát hạ nhiệt đáng kể so với năm 2026. Điều này cho thấy chính sách tiền tệ có thể duy trì ở mặt bằng cao trong thời gian dài hơn trước khi Fed quay lại chu kỳ nới lỏng.

Biểu đồ Dot Plot tháng 9 cho thấy phần lớn quan chức Fed dự báo lãi suất cuối năm 2026 sẽ cao hơn mức hiện tại, hàm ý khả năng Fed có thêm một đợt tăng lãi suất trong những tháng cuối năm. Cụ thể, 12/18 quan chức dự báo lãi suất cuối năm cao hơn 25 điểm cơ bản so với mức hiện tại, trong khi 4 quan chức dự báo mức tăng thêm 50 điểm cơ bản.

Theo kịch bản thị trường, Fed có thể giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 10 và tiếp tục nâng thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 12, đưa lãi suất cuối năm lên khoảng 4,0%–4,25%. Diễn biến lãi suất và các tín hiệu mới về lạm phát sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng định hình kỳ vọng của thị trường tài chính trong những tháng cuối năm.

Nhìn lại chu kỳ Fed tăng lãi suất trong năm 2018 và diễn biến S&P 500 cho thấy, đầu năm 2018, S&P 500 điều chỉnh gần 10% trước đợt tăng lãi suất đầu tiên của Fed vào tháng 3. Sau đó, thị trường hấp thụ khá tốt ba lần tăng lãi suất đầu tiên, giúp chỉ số phục hồi và lập đỉnh mới vào ngày 20/9/2018.

Xu hướng chỉ đảo chiều giảm mạnh khi nhà đầu tư nhận ra Fed sẽ thắt chặt quyết liệt và kéo dài hơn kỳ vọng. Điều này được củng cố bởi quan điểm lãi suất vẫn còn xa mức trung tính cùng việc Fed đẩy mạnh chương trình thắt chặt định lượng (QT).

Bước đến chu kỳ tăng lãi suất trong năm 2022, S&P 500 lao dốc trong năm 2022 khi Fed liên tục phải đẩy nhanh tốc độ thắt chặt để kiểm soát lạm phát, phản ánh việc chính sách đi sau diễn biến giá cả. Việc môi trường lãi suất chuyển nhanh từ mức gần 0% lên trên 4% đã tạo cú sốc lớn đối với định giá tài sản và thị trường tài chính.

Ngược lại, năm 2023 chứng kiến sự phục hồi mạnh của thị trường dù Fed tiếp tục nâng lãi suất thêm 100 điểm % lên 5,25-5,50%. Động lực đến từ việc Fed giảm dần cường độ tăng lãi suất, trong khi lạm phát có tín hiệu hạ nhiệt, giúp nhà đầu tư tin rằng chu kỳ thắt chặt đang tiến gần điểm kết thúc.

Nhận định về diễn biến thị trường, VNDirect cho rằng dữ liệu quá khứ cho thấy trong trung hạn thị trường sẽ phụ thuộc vào mức độ thắt chặt thực tế của Fed. Nếu Fed chỉ thực hiện hai đợt tăng lãi suất như định hướng hiện tại, thị trường nhiều khả năng có thể hấp thụ mà không xuất hiện cú sốc lớn tương tự giai đoạn đầu năm 2018.

Tuy nhiên, rủi ro sẽ gia tăng nếu Fed chuyển sang lập trường hawkish hơn kỳ vọng, thông qua việc tăng lãi suất nhiều lần hơn, nâng quy mô mỗi đợt tăng, đẩy mạnh QT hoặc nâng mức lãi suất trung tính dài hạn. Khi đó, thị trường tài chính có thể đối mặt với những nhịp điều chỉnh đáng kể do kỳ vọng chính sách bị điều chỉnh lại.

Theo VnDirect, việc Fed tăng lãi suất trong tháng 9 và dự báo có thể tăng tiếp ở tháng 12 phần nào sẽ gây áp lực lên các đồng tiền Châu Á và Việt Nam không ngoại lệ. Tuy nhiên, với chênh lệch lãi suất hiện tại, nguồn cung ngoại tệ ổn định và tính mùa vụ cuối năm, kỳ vọng tỷ giá USD/VND sẽ tiếp tục giữ ổn định, duy trì quanh 26.000 và thậm chí có dư địa giảm nhẹ trong những tháng cuối năm 2026.

Trong những tháng cuối 2026, có thể Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục giữ thanh khoản thị trường ở mức hài hòa, hỗ trợ các tổ chức tín dụng hoạt động trơn tru và tăng trưởng kinh tế ổn định.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng sẵn sàng hút ròng nếu cần nhằm chia lửa với mặt trận tỷ giá và lạm phát, bảo vệ các cân đối lớn ổn định trong dài hạn.

Ở một góc nhìn lạc quan, VnDirect kỳ vọng bình quân lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn 1 tuần có thể dao động quanh 5% trong những tháng cuối 2026, thấp hơn đáng kể so với mức 6,5-7% trong nửa đầu năm.

Đối với thị trường chứng khoán, trong ngắn hạn, thị trường đã gần như phản ánh đợt tăng lãi suất lần này của Fed, thể hiện qua diễn biến phục hồi của VN-Index trong phiên 17/9.

VnDirect cho rằng nếu Fed tăng lãi suất 1-2 lần trong năm nay theo định hướng hiện tại sẽ không tạo ra tác động tiêu cực đáng kể lên thị trường chứng khoán Việt Nam, do thị trường chưa ghi nhận tín hiệu Fed chuyển sang một chu kỳ thắt chặt mạnh.

Bên cạnh đó, áp lực tỷ giá và lãi suất trong nước vẫn trong tầm kiểm soát, trong khi mặt bằng định giá hiện tại đã phần nào phản ánh rủi ro từ môi trường lãi suất cao và động thái tăng lãi suất của Fed.

Tuy vậy, việc Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn cũng phần nào ảnh hưởng tới dư địa nới lỏng của Ngân hàng Nhà nước, khiến mặt bằng lãi suất huy động giảm chậm hơn dự kiến. Điều này đồng nghĩa dòng tiền vào chứng khoán khó cải thiện mạnh trong ngắn hạn và khả năng mở rộng định giá của thị trường sẽ tương đối hạn chế.

Trong kịch bản cơ sở, kỳ vọng VN- Index duy trì vùng định giá hợp lý 12-13x P/E. Với giả định lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng 27%, VN-Index cuối năm có thể dao động trong vùng 1.860-2.010 điểm. Cơ hội đầu tư vẫn hiện hữu, nhưng sẽ mang tính chọn lọc hơn là sự tăng giá diện rộng của toàn thị trường.