Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang trở thành một “cơn bão” quét qua thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu tăng mạnh và làm gia tăng rủi ro đối với nhiều nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.

Đối với Việt Nam - một nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào thị trường năng lượng quốc tế - những biến động này đang tạo ra sức ép trực tiếp lên thị trường xăng dầu trong nước. Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng trở thành yêu cầu cấp bách.

Thị trường xăng dầu Việt Nam đang đối mặt với những thách thức lớn trong bối cảnh xung đột địa chính trị tại Trung Đông leo thang, đặc biệt là giữa Mỹ, Israel và Iran. Những căng thẳng này đã tạo ra một "cơn bão" trên thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu tăng mạnh và gây ra rủi ro cho các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, trong đó có Việt Nam. Với một nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào thị trường năng lượng quốc tế, Việt Nam đang chịu sức ép trực tiếp từ những biến động này.

Eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải chiến lược, đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển dầu và khí ngưng tụ, với khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua đây. Khi xung đột quân sự bùng nổ vào ngày 28/2/2026, tuyến hàng hải này đã bị tắc nghẽn nghiêm trọng, buộc nhiều nhà máy lọc dầu tại Trung Đông phải tạm dừng hoạt động. Mặc dù các quốc gia xuất khẩu dầu lớn đã xây dựng hệ thống đường ống dẫn dầu thay thế, nhưng công suất của các tuyến này không đủ để bù đắp nếu dòng chảy dầu qua Hormuz bị gián đoạn.

Tại Việt Nam, giá xăng dầu trong nước đã phải điều chỉnh mạnh mẽ để thích ứng với "bão giá" toàn cầu. Giá xăng RON95 và dầu hỏa đã tăng đáng kể, gây áp lực lớn lên chi phí vận tải và logistics, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến giá hàng hóa tiêu dùng. Nguy cơ gián đoạn nguồn cung cũng hiện hữu khi nguồn cung dầu thô của châu Á phụ thuộc lớn vào Trung Đông. Nếu buộc phải thay đổi tuyến vận chuyển hoặc chuyển sang nguồn dầu thô ngoài khu vực này, thị trường có thể đối mặt với tình trạng nguồn cung khan hiếm và giá cả tăng cao.

Để ứng phó với tình hình, các nhà máy lọc dầu trong nước như Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đã kiến nghị các cấp có thẩm quyền ưu tiên nguồn dầu thô nội địa và hạn chế xuất khẩu dầu thô trong giai đoạn rủi ro cao. Đồng thời, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu để bảo đảm thị trường vận hành minh bạch, ổn định.

Tuy nhiên, những giải pháp này chỉ mang tính tình thế. Về lâu dài, Việt Nam cần xây dựng chiến lược dự trữ năng lượng dài hạn và đa dạng hóa nguồn cung năng lượng để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu từ các khu vực có rủi ro địa chính trị cao. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch và năng lượng thay thế, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững của thế giới...

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 10-2026 phát hành ngày 09/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-10-2026.html