Phát triển nhà ở xã hội đang là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hà Nội nhằm đảm bảo an sinh và phát triển đô thị bền vững. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp không ít vướng mắc liên quan đến cơ chế. Vì vậy, việc hoàn thiện khung chính sách phù hợp, linh hoạt và khả thi trở thành yêu cầu cấp thiết…

Tại Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội quy định một số chính sách đầu tư, hỗ trợ thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố, do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức, các đại biểu đã đưa ra nhiều ý kiến góp ý xoay quanh sự cần thiết ban hành Nghị quyết, tính phù hợp với thực tiễn và các giải pháp để chính sách phát triển nhà ở xã hội được triển khai hiệu quả trên địa bàn Thủ đô.

Cụ thể, theo Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất một triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Hà Nội được giao chỉ tiêu 56.200 căn, gồm: 18.700 căn giai đoạn 2021-2025 và 37.500 căn giai đoạn 2026-2030. Đây là một trong những chỉ tiêu thuộc nhóm cao, thể hiện vai trò trọng tâm và trách nhiệm lớn của Thủ đô trong phát triển nhà ở xã hội, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân đô thị.

Từ thực tế đó, các đại biểu cho rằng việc xây dựng, ban hành Nghị quyết của HĐND thành phố quy định một số chính sách hỗ trợ về đầu tư xây dựng nhà ở xã hội độc lập trên địa bàn thành phố Hà Nội là phù hợp với thực tiễn, nhằm cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Trung ương, Luật Thủ đô, Luật Nhà ở. Đồng thời, tạo cơ sở pháp lý riêng cho Thủ đô đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội theo hướng hiện đại, thuận tiện, đồng bộ với việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, góp phần nâng cao chất lượng sống người dân.

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ pháp luật (Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội) Phạm Ngọc Thảo cho rằng cần đánh giá rõ hơn nữa kết quả thực hiện chương trình nhà ở xã hội của Hà Nội trong những năm vừa qua. Từ đó đưa ra cơ chế, chính sách mới phù hợp hơn nhằm khuyến khích nhà đầu tư và người dân tham gia.

Trong khi đó, PGS.TS. Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về kinh tế, lại lưu ý đến vấn đề quỹ đất và vị trí. Bà An đánh giá nếu đất thực hiện dự án không thuận lợi về giao thông, hạ tầng xã hội, tiện ích, thì người dân vẫn gặp khó khăn về chất lượng cuộc sống. Chính sách đất đai và việc lựa chọn vị trí dự án phải được kiểm soát chặt. Nếu chỉ hỗ trợ hạ tầng bên ngoài, việc chủ đầu tư phải gánh chi phí bên trong có thể đẩy giá bán, giá thuê cao hơn hoặc ảnh hưởng chất lượng nhà ở.

Riêng về đối tượng thụ hưởng, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội đề nghị làm rõ điều kiện thu nhập, tiêu chí thuê, mua nhà ở xã hội có thực sự phù hợp với người lao động trẻ, công nhân hay không.

Tiếp thu những ý kiến góp ý sâu sắc, tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia, nhà khoa học, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Phạm Anh Tuấn nhận định việc ban hành Nghị quyết là yêu cầu tất yếu để cụ thể hóa cơ chế đặc thù được giao tại Luật Thủ đô năm 2024 về đầu tư hạ tầng và Luật Nhà ở năm 2023 về cơ chế hỗ trợ; vừa là đòn bẩy chiến lược nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực mạnh mẽ để thành phố hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội. Dự thảo cơ bản đã đảm bảo cơ sở khoa học, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn với những chính sách hỗ trợ rõ ràng, cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư tham gia.

Song, đối với tiêu chí hỗ trợ, ông Phạm Anh Tuấn yêu cầu bổ sung quy định chi tiết các tiêu chí như: vị trí, tổng mức đầu tư, mức độ khó khăn về giải phóng mặt bằng để xác định tỷ lệ phần trăm hỗ trợ ưu đãi, nhưng không vượt quá 50%, tránh áp dụng tùy tiện. Bên cạnh đó, cần công khai nguồn vốn đầu tư công trung hạn dành riêng cho nhà ở xã hội độc lập và tỷ lệ chi từ nguồn thu quỹ đất 20-25% của dự án nhà ở thương mại.