Theo Bộ Tài chính, để kiểm soát lạm phát năm 2025 đạt được mục tiêu đề ra, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến giá cả, lạm phát trên thế giới, kịp thời cảnh báo các nguy cơ ảnh hưởng đến giá cả, lạm phát của Việt Nam để có các biện pháp ứng phó phù hợp nhằm đảm bảo nguồn cung, bình ổn giá trong nước.

Số liệu mới nhất của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở, giá thực phẩm, ăn uống ngoài gia đình tăng là nguyên nhân chính làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7/2025 tăng 0,11% so với tháng trước. So với tháng 12/2024, CPI tháng 7/2025 tăng 2,13% và so với cùng kỳ năm 2024 tăng 3,19%. Bình quân 7 tháng năm 2025, CPI tăng 3,26% so với cùng kỳ năm 2024.

BÌNH QUÂN MỖI THÁNG  CPI TĂNG 0,3%

Phân tích chi tiết về CPI trong 7 tháng năm 2025, Bộ Tài chính cho biết từ đầu năm đến nay, mặt bằng giá thị trường cơ bản biến động theo quy luật. Trong 7 tháng năm nay có 6 tháng CPI tăng và 1 tháng CPI giảm so với tháng trước. Cụ thể, CPI tăng cao nhất trong tháng 1/2025 với 0,98% do một số địa phương thực hiện tăng giá dịch vụ y tế và là tháng có Tết Nguyên đán Ất Tỵ nên nhu cầu mua sắm hàng hóa và dịch vụ, đi lại của người dân tăng cao.

Sang tháng 2/2025, CPI tăng 0,34% do giá thịt lợn tăng khi thiếu hụt nguồn cung, giá nhà ở thuê tăng khi lượng lớn lao động trở lại thành phố tìm việc sau Tết Nguyên đán. Tháng 3/2025, CPI giảm 0,03% do giá gạo và giá xăng dầu giảm. Từ tháng 4/2025 đến tháng 6/2025, CPI theo xu hướng tăng dần, lần lượt tăng 0,07%; 0,16% và 0,48%.

Nguyên nhân chủ yếu được Cục thống kê chỉ ra là do giá thuê nhà, ăn uống ngoài gia đình, điện sinh hoạt và vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng. Sang tháng 7/2025, CPI có mức tăng thấp hơn là 0,11% do giá thực phẩm, giá vật liệu xây dựng tăng. “Như vậy, trong 7 tháng năm 2025, bình quân mỗi tháng CPI tăng 0,3% so với tháng trước”, Cục thống kê nhận định.

So sánh với cùng kỳ năm 2024, CPI tháng 1/2025 tăng cao nhất với 3,63% (trong 7 tháng năm 2024, tháng 5/2024 tăng cao nhất 4,44%), tháng 2/2025 tăng thấp nhất với 2,91% (trong 7 tháng năm 2024, tháng 1/2024 tăng thấp nhất 3,37%), từ tháng 3 đến tháng 7/2025 mức tăng so với cùng kỳ năm 2024 tương ứng là 3,13%; 3,12%; 3,24%; 3,57%; 3,19%.

Tính chung 7 tháng năm 2025, CPI tăng 3,26% so với cùng kỳ năm 2024 (7 tháng năm 2024 tăng 4,12%), do giá dịch vụ y tế được điều chỉnh theo Thông tư số 21/2024/TT-BYT của Bộ Y tế. Ngoài ra, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng; nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống cũng tăng giá do nhu cầu tiêu dùng của người dân tăng cao.

Theo Bộ Tài chính, so với cùng kỳ năm 2024, mức tăng CPI 7 tháng năm 2025 phù hợp trong bối cảnh các nguồn lực được đẩy mạnh để đạt tăng trưởng kinh tế mức cao nhất. Lạm phát của Việt Nam đang được kiểm soát trong giới hạn mục tiêu do Quốc hội và Chính phủ đề ra 4,5-5%, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

Lạm phát cơ bản tháng 7/2025 tăng 0,21% so với tháng trước và tăng 3,3% so với cùng kỳ năm 2024. Bình quân 7 tháng năm 2025, lạm phát cơ bản tăng 3,18% so với cùng kỳ năm 2024, thấp hơn mức tăng 3,26% của CPI bình quân chung.

ÁP LỰC LẠM PHÁT NHỮNG THÁNG CUỐI NĂM

Trong 5 tháng cuối năm 2025, Bộ Tài chính dự báo một số yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá. Từ yếu tố bên ngoài, đó là trong ngắn hạn và trung hạn, lạm phát toàn cầu vẫn có khả năng chịu áp lực cao, dù đã giảm so với giai đoạn cao điểm 2022–2023.

Cụ thể, giá hàng hóa toàn cầu vẫn biến động mạnh, giá dầu có xu hướng tăng trở lại do bất ổn địa chính trị và OPEC+ tiếp tục cắt giảm sản lượng; giá vận chuyển đang tăng cao do ảnh hưởng của các cuộc xung đột; giá lương thực có khả năng chịu ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất gia tăng do xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng, chính sách sản xuất tại chỗ làm chi phí sản xuất cao hơn.

Yếu tố trong nước, do Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên nhiên vật liệu nên biến động của giá hàng hóa thế giới sẽ ảnh hưởng đến chi phí, giá thành, tạo áp lực đối với sản xuất của doanh nghiệp và từ đó đẩy giá hàng hóa tiêu dùng trong nước tăng lên. Mặt khác, Đôla Mỹ tăng giá càng làm tăng chi phí nhập khẩu, gây sức ép lên mặt bằng giá hàng hóa ở trong nước.

Cùng với đó là các chương trình hỗ trợ phục hồi, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, dịch vụ du lịch phát triển mạnh… cũng có thể gây áp lực lên mặt bằng giá. Ngân hàng Nhà nước đã giữ lãi suất điều hành thấp để hỗ trợ phục hồi kinh tế, nên nếu tín dụng tăng mạnh trở lại, có thể kích thích cầu tiêu dùng và đầu tư, tạo áp lực cầu kéo.

Tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo điều hành giá được tổ chức ngày 5/8/2025, trên cơ sở dự báo, Bộ Tài chính cập nhật kịch bản điều hành giá 5 tháng cuối năm tăng trong khoảng 3,7 - 4%. Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam khoảng 2,9 - 4,2%. Bộ Tài chính giả định CPI các tháng còn lại tăng với tỷ lệ như nhau so với tháng trước thì trong 5 tháng còn lại của năm 2025, CPI mỗi tháng còn dư địa tăng khoảng 1,19 - 1,58% để bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân năm 2025 khoảng 4,5 - 5%.

Để kiểm soát lạm phát năm 2025 đạt được mục tiêu đề ra, Bộ Tài chính cho rằng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cần tập trung vào một số giải pháp cụ thể. Trong đó, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến giá cả, lạm phát trên thế giới, kịp thời cảnh báo các nguy cơ ảnh hưởng đến giá cả, lạm phát của Việt Nam để có các biện pháp ứng phó phù hợp nhằm đảm bảo nguồn cung, bình ổn giá trong nước.

Đồng thời, đảm bảo thông suốt hoạt động cung ứng, lưu thông, phân phối hàng hóa, dịch vụ, nhất là các mặt hàng chiến lược có khả năng bị ảnh hưởng từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu và xung đột căng thẳng địa chính trị.

Các bộ, ngành, địa phương cần theo dõi sát diễn biến giá cả của các mặt hàng thiết yếu (lương thực, thực phẩm, thịt lợn, xăng dầu, gas...) để có giải pháp điều hành phù hợp và chủ động chuẩn bị các nguồn hàng vào dịp lễ nhằm hạn chế tăng giá. Đồng thời, cần có các biện pháp kiểm soát, bình ổn giá, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, tránh để xảy ra hiện tượng tăng giá bất hợp lý, tung tin thất thiệt gây bất ổn thị trường.

Mặt khác, cần điều hành linh hoạt đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra, góp phần hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong sản xuất kinh doanh và đời sống người dân. Tăng cường công tác thông tin, truyền thông nhằm đưa thông tin kịp thời, minh bạch, tạo sự đồng thuận trong dư luận đối với công tác điều hành giá của Chính phủ, ổn định tâm lý người tiêu dùng và ổn định kỳ vọng lạm phát.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc lưu ý việc quản lý điều hành giá, lạm phát không được kiểm soát hiệu quả sẽ ảnh hưởng kết quả tăng trưởng kinh tế. Do vậy, nhà điều hành cần tăng quản lý, điều hành giá hợp lý để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá. Các bộ, ngành, địa phương cần lưu ý đến diễn biến các mặt hàng thiết yếu, gắn với đời sống của người dân và doanh nghiệp, nhất là xăng dầu, điện, gạo, thịt... để hạn chế gia tăng lạm phát kỳ vọng, ổn định tâm lý người tiêu dùng và doanh nghiệp - nhất là những thời điểm trùng với các kỳ nghỉ lễ trong năm.

“Các cơ quan phải sẵn sàng giải pháp quản lý, điều hành phù hợp. Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các tỉnh, thành phố có giải pháp quản lý thị trường bất động sản để vận hành lành mạnh, phù hợp với đời sống người dân”, Phó Thủ tướng yêu cầu; đồng thời, Phó Thủ tướng lưu ý các bộ ngành, địa phương tăng giám sát thực hiện các biện pháp kê khai, niêm yết giá, xử nghiêm các hành vi tăng giá bất hợp lý gây bất ổn thị trường.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 32-2025 phát hành ngày 11/8/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

https://postenp.phaha.vn/tap-chi-kinh-te-viet-nam/so-bao