Diễn biến này cho thấy làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể trật tự trong giới doanh nghiệp Nhật Bản...

Trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (12/6), cổ phiếu Kioxia tăng 7,6%, đưa vốn hóa thị trường của công ty lên hơn 44 nghìn tỷ yên, tương đương 274 tỷ USD. Mức vốn hóa này giúp Kioxia vượt qua Toyota chỉ sau 18 tháng niêm yết trên sàn chứng khoán Tokyo.

Trong khi đó, hãng xe Toyota chốt phiên với vốn hóa 43,8 nghìn tỷ yên, tương đương khoảng 273 tỷ USD. Trước đó, Toyota cũng từng có thời điểm ngắn mất vị trí số một vào tay SoftBank Group. Các số liệu vốn hóa trên đều bao gồm cả cổ phiếu quỹ.

Sự thay đổi trên cho thấy giới đầu tư đang dành sự quan tâm lớn hơn cho các doanh nghiệp bán dẫn. Nguyên nhân là nhu cầu đối với con chip phục vụ trung tâm dữ liệu AI đang tăng mạnh trên toàn cầu, kéo giá cổ phiếu của nhiều công ty trong ngành đi lên. Từ đầu năm đến nay, cổ phiếu Kioxia đã tăng hơn 670%, trở thành mã tăng mạnh nhất trong chỉ số MSCI World.

Theo ông Shuutarou Yasuda, nhà phân tích thị trường tại công ty Tokai Tokyo Intelligence Laboratory, việc Kioxia trở thành doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất Nhật Bản là một diễn biến mang tính “biểu tượng”. Điều này phản ánh xu hướng dòng vốn toàn cầu đang đổ mạnh vào các nhà sản xuất con chip.

“Có thể hơi phóng đại nếu gọi đây là một cuộc chuyển đổi công nghiệp, nhưng diễn biến này rõ ràng đang tạo cảm giác như vậy”, ông Yasuda nhận xét với hãng tin Bloomberg.

Đầu tháng này, tập đoàn đầu tư công nghệ SoftBank Group cũng từng vượt Toyota để trở thành doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất Nhật Bản. Đà tăng của SoftBank được thúc đẩy bởi kỳ vọng rằng kế hoạch IPO của OpenAI - công ty phát triển chatbot ChatGPT - sẽ làm tăng giá trị các khoản đầu tư liên quan đến AI của tập đoàn này. Tuy nhiên, SoftBank sau đó đã lùi xuống vị trí thứ 4, khi tâm lý phòng ngừa rủi ro trên thị trường khiến đà tăng nóng trước đó hạ nhiệt.

Danh sách 20 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất Nhật Bản hiện cũng xuất hiện thêm nhiều doanh nghiệp liên quan đến AI, như Murata Manufacturing, nhà cung cấp linh kiện cho trung tâm dữ liệu AI, và Advantest, nhà sản xuất thiết bị kiểm định con chip.

Kioxia có tiền thân là mảng con chip nhớ của Toshiba, doanh nghiệp từng tiên phong phát triển công nghệ bộ nhớ flash NAND. Năm 2018, Toshiba tách mảng này và bán cho một nhóm nhà đầu tư do Bain Capital dẫn đầu. Đến năm 2019, công ty đổi tên thành Kioxia.

Trái ngược với các doanh nghiệp đang hưởng lợi từ AI, cổ phiếu Toyota liên tục đi xuống và diễn biến kém hơn thị trường chung. Từ đầu năm đến nay, cổ phiếu hãng xe này đã giảm khoảng 17%, trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông và giá dầu tăng gây sức ép lên nhu cầu ô tô.

Ngành ô tô cũng đang đối mặt với quá trình chuyển đổi tốn kém và phức tạp sang xe điện, đồng thời phải tích hợp ngày càng nhiều phần mềm vào sản phẩm. Những sức ép này đang làm suy giảm triển vọng tăng trưởng của toàn ngành.