Nghị định 200/2026/NĐ-CP được kỳ vọng tạo bước hoàn thiện quan trọng về khung pháp lý đối với phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Các quy định mới không chỉ tháo gỡ vướng mắc trong huy động vốn mà còn nâng cao tính minh bạch, kỷ luật thị trường và củng cố niềm tin của nhà đầu tư...

Ngày 2/7, tại TP. Hồ Chí Minh, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức hội nghị "Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế", nhằm giới thiệu các quy định mới về hoạt động phát hành chứng khoán, trong đó có Nghị định 200/2026/NĐ-CP của Chính phủ về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.

HOÀN THIỆN KHUNG PHÁP LÝ, CÂN BẰNG GIỮA HUY ĐỘNG VỐN VÀ THỊ TRƯỜNG

Theo ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), trong quá trình xây dựng Nghị định 200, cơ quan quản lý đã cân bằng giữa mục tiêu tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn và tăng cường kỷ luật thị trường.

Thứ nhất, nghị định làm rõ mục đích phát hành trái phiếu là để thực hiện các dự án đầu tư theo các hình thức được quy định tại Luật Đầu tư.

Thứ hai, nhằm tối ưu hóa dòng vốn cho doanh nghiệp và bảo đảm quyền lợi của người sở hữu trái phiếu, nghị định bổ sung quy định cho phép doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn thu được từ phát hành trái phiếu để gửi tại ngân hàng hoặc mua chứng chỉ tiền gửi trong thời gian chưa đến kỳ giải ngân; đồng thời được thay đổi điều kiện, điều khoản của trái phiếu và mục đích phát hành khi đáp ứng các quy định.

Thứ ba, nghị định quy định nguồn vốn thu được từ phát hành trái phiếu phải được theo dõi riêng nhằm bảo đảm sử dụng đúng mục đích, kể cả khi doanh nghiệp thông qua bên thứ ba sử dụng vốn, qua đó tăng cường quản trị dòng tiền và minh bạch thông tin.

Thứ tư, nghị định hoàn thiện các quy định theo hướng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, nâng cao chất lượng trái phiếu chào bán cho nhà đầu tư cá nhân thông qua các yêu cầu về xếp hạng tín nhiệm, tài sản bảo đảm hoặc bảo lãnh thanh toán; đồng thời quy định tài sản bảo đảm không bao gồm cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu hoặc phần vốn góp của chính doanh nghiệp phát hành.

Thứ năm, nghị định tách bạch và quy định rõ điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục chào bán theo từng loại hình doanh nghiệp và từng loại trái phiếu, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình áp dụng và triển khai.

“Nghị định 200/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, khắc phục những vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn; tăng cường tính công khai, minh bạch của thị trường; nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý, giám sát và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Đồng thời, nghị định tạo điều kiện để doanh nghiệp huy động nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển. Trong quá trình xây dựng, cơ quan quản lý đã nỗ lực cân bằng giữa mục tiêu tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn và tăng cường kỷ luật thị trường”.

Bên cạnh việc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp huy động vốn, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết Nghị định 200 cũng bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương của thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Theo đó, nghị định nâng cao tiêu chuẩn đối với doanh nghiệp phát hành thông qua việc bổ sung quy định về giới hạn tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu nhằm kiểm soát rủi ro tài chính, hạn chế tình trạng huy động vốn vượt quá khả năng cân đối nguồn lực. Đồng thời, các quy định về phương án phát hành, hồ sơ chào bán và công bố thông tin định kỳ, bất thường cũng được chuẩn hóa theo hướng tăng cường tính minh bạch đối với nhà đầu tư.

Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia lập, xác nhận hồ sơ, báo cáo; các cơ quan tiếp nhận, xử lý hồ sơ cũng như các tổ chức cung cấp dịch vụ như tư vấn, bảo lãnh phát hành, kiểm toán, xếp hạng tín nhiệm và thẩm định giá, qua đó nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.

Bên cạnh đó, trách nhiệm quản lý, giám sát, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm được phân định rõ giữa các cơ quan quản lý theo từng nhóm doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Chứng khoán và Luật Doanh nghiệp. Nghị định cũng tăng cường phân cấp cho UBND cấp tỉnh trong công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên địa bàn.

Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, việc đồng thời hoàn thiện các quy định theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn và siết chặt kỷ luật thị trường sẽ góp phần phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp theo hướng minh bạch, an toàn và bền vững, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao vai trò của thị trường trong huy động nguồn vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế.

KỲ VỌNG KHƠI THÔNG DÒNG VỐN TRUNG VÀ DÀI HẠN

Dưới góc độ doanh nghiệp, bà Trịnh Ngọc Hoa, Tổng Giám đốc, Công ty Cổ phần Chứng khoán Asam, cho rằng các quy định mới đã góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc trong hoạt động phát hành trái phiếu, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, công ty chứng khoán và nhà đầu tư, đồng thời thúc đẩy thị trường phát triển minh bạch, bền vững.

Theo bà Hoa, nghị định đã hoàn thiện các yêu cầu về hồ sơ phát hành, làm rõ mục đích phát hành, hồ sơ pháp lý và tiến độ dự án, cũng như thông tin về các khoản nợ được cơ cấu.

Bên cạnh đó, các quy định về tài sản bảo đảm, giới hạn tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu và cơ chế quản lý tài sản bảo đảm góp phần nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành, tăng cường bảo vệ nhà đầu tư và tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình triển khai. Việc chuẩn hóa hồ sơ và quy trình phát hành không chỉ giúp khôi phục niềm tin của nhà đầu tư mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả hơn nguồn vốn trung và dài hạn, qua đó giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng và thúc đẩy thị trường vốn phát triển theo hướng chuyên nghiệp.

Đồng thời, quy định cho phép doanh nghiệp gửi tiền tại ngân hàng hoặc mua chứng chỉ tiền gửi trong thời gian chưa giải ngân cũng giúp tối ưu dòng tiền và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, nhất là đối với các dự án bất động sản có thời gian triển khai dài.