Việc sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Nhà ở năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước để hoàn thiện pháp luật về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa theo hướng xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trong đầu tư xây dựng…

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú vừa chủ trì Hội đồng thẩm định chính sách của Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Trong đó, đối với Luật Nhà ở năm 2023, báo cáo tại buổi làm việc cho biết Luật được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2023, có hiệu lực kể từ ngày 1/8/2024 (được sửa đổi theo Luật số 43/2024/QH15 về hiệu lực thi hành), đã góp phần thúc đẩy phát triển nhà ở, bảo đảm công khai, minh bạch, đồng bộ thống nhất với các pháp luật liên quan như đầu tư, đất đai, quy hoạch…

Tuy nhiên, sau hơn một năm triển khai, Luật Nhà ở đã bộc lộ một số nội dung cần điều chỉnh, bổ sung để phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và định hướng của Đảng, Nhà nước. Vì vậy, việc sửa đổi Luật lần này nhằm tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý theo hướng minh bạch, thông thoáng, giảm chi phí tuân thủ; đồng thời cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh sửa đổi Luật Nhà ở là cần thiết trong giai đoạn mới và dự kiến sẽ trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua.

Theo đó, về sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước, Thứ trưởng khẳng định Dự thảo cơ bản đáp ứng yêu cầu, song cần nhấn mạnh rõ mục tiêu tháo gỡ các vướng mắc, bất cập để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, nhất là trong bối cảnh yêu cầu đạt mục tiêu tăng trưởng “hai con số”.

Mặt khác, cần rà soát theo tinh thần tinh gọn, phân định rõ những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội với những vấn đề có thể giao Chính phủ quy định, nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành. Riêng vấn đề quy định mức thuế đối với nhà ở xã hội, Thứ trưởng gợi mở hướng nghiên cứu mạnh dạn giao Chính phủ quy định cụ thể trên cơ sở bảo đảm kiểm soát chặt chẽ theo thẩm quyền.

Ngoài ra, về tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất, Thứ trưởng yêu cầu việc thiết kế quy định phải bảo đảm thống nhất, đồng bộ; đơn giản hóa chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở cấp tỉnh. Bên cạnh đó, lưu ý rà soát, đánh giá đầy đủ tác động về tài chính và nhân lực; tiếp tục hoàn thiện đánh giá về thủ tục hành chính. 

Liên quan đến yêu cầu phân cấp, phân quyền, Thứ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh cần rà soát để bảo đảm phân quyền tối đa cho địa phương trong giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Đồng thời, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan của Quốc hội, các Bộ, ngành và địa phương để hoàn thiện dự thảo trước khi trình Chính phủ xem xét.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đề nghị tập trung hoàn thiện Dự thảo Luật theo ba nhóm vấn đề.

Thứ nhất, làm rõ phạm vi điều chỉnh của Luật, bảo đảm kết hợp hài hòa giữa cách tiếp cận theo chiều dọc và chiều ngang, trong đó, phải thể chế hóa các cơ chế, chính sách đã được thí điểm, tháo gỡ vướng mắc, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường phân quyền.

Thứ hai, rà soát, hoàn thiện các nhóm chính sách theo hướng bảo đảm tính liên kết, đồng thời tăng cường đánh giá tác động nhằm bảo đảm tính khả thi.

Thứ ba, tiếp tục hoàn thiện hồ sơ Dự thảo Luật, trong đó, làm rõ phạm vi điều chỉnh của Dự thảo Luật, kế thừa có chọn lọc những quy định phù hợp của pháp luật hiện hành và bổ sung đầy đủ các nội dung còn thiếu.