HSBC: "Bài toán" thuế quan vẫn chưa khép lại, doanh nghiệp cần bền bỉ và linh hoạt
MMinh Huy
Chọn cỡ chữ
Chính sách bảo hộ thương mại của Mỹ đang tạo ra những biến động lớn với xuất khẩu Việt Nam, nhất là các ngành dệt may, điện tử và giày dép. Thách thức này buộc doanh nghiệp phải nhanh chóng tìm hướng đi mới, từ đa dạng hóa thị trường đến tăng cường sức bền chuỗi cung ứng…
Ảnh minh họa.
Theo Ngân hàng HSBC, nửa đầu năm 2025, kim ngạch thương mại toàn cầu đạt mức cao kỷ lục, tăng khoảng 300 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng hiếm thấy. Tuy nhiên, sự bùng nổ này không hoàn toàn phản ánh niềm tin chung, mà chủ yếu được thúc đẩy bởi hiện tượng "front-loading - chạy hàng" (đẩy mạnh nhập khẩu hàng hóa trước những thay đổi không mong muốn) hàng nhập khẩu vào Mỹ, một cuộc chạy đua của các doanh nghiệp để tránh các mức thuế bảo hộ mới được áp đặt.
Bà Runa Baksi, Giám đốc khu vực Đông Nam Á Khối Giải pháp Thương mại Toàn cầu, HSBC, nhận định trong khi thương mại vào Mỹ tăng vọt, các hành lang khác như châu Á – châu Âu gần như không đổi. Điều này cho thấy chính sách bảo hộ của Mỹ không chỉ chi phối mạnh mẽ quá trình tái định hình thương mại toàn cầu, mà còn là nguồn gốc của bất ổn mang tính hệ thống.
ASEAN ĐỐI MẶT VỚI THÁCH THỨC KÉP
Sau khi Mỹ áp thuế đối ứng từ 2/4, nhiều phái đoàn, trong đó có ASEAN, đã gấp rút đàm phán tại Washington. Đến nay, các nền kinh tế lớn ASEAN đều chấp nhận khung thuế 19 - 20%, với mức độ nhượng bộ khác nhau.
“Trong tương lai gần, môi trường thuế quan đồng đều trên toàn ASEAN sẽ tạo sân chơi bình đẳng, giúp duy trì lợi thế cạnh tranh cho các nước như Việt Nam, Thái Lan, Philippines và Malaysia, đồng thời củng cố niềm tin cho nhà đầu tư. Tuy vậy, thuế quan vẫn là bài toán chưa khép lại khi các cuộc đàm phán song phương tiếp tục diễn ra”, bà Runa Baksi cho biết.
Bà Runa Baksi, Giám đốc khu vực Đông Nam Á Khối Giải pháp Thương mại Toàn cầu, HSBC.
"Để tăng cường sự vững vàng trong vận hành, các doanh nghiệp nên ưu tiên tính linh hoạt của chuỗi cung ứng thông qua việc đầu tư vào tích hợp số, tận dụng tài trợ chuỗi cung ứng và triển khai hệ thống cảnh báo sớm để dự đoán và giảm thiểu gián đoạn".
Theo bà Runa Baksi, chính sách bảo hộ thương mại của Mỹ đặt ra thách thức kép cho ASEAN trong việc gây bất ổn ngắn hạn nhưng thúc đẩy động lực tái định hướng dài hạn.
Trong ngắn hạn, khu vực khó tìm được thị trường thay thế Mỹ, dẫn đến những biến động thương mại và tăng trưởng đột biến nhưng thiếu bền vững. Để vượt qua, ASEAN cần kiên cường và linh hoạt thích ứng.
Về dài hạn, nhu cầu đa dạng hóa thương mại ngày càng cấp thiết. Bên cạnh Mỹ, ASEAN đang đẩy mạnh quan hệ với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và các thị trường mới ở Trung Đông, Mỹ Latinh, Ấn Độ, đồng thời tận dụng các khuôn khổ RCEP, CPTPP và thương mại nội khối để tăng cường sự vững vàng và giảm phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.
CHỦ ĐỘNG ĐA DẠNG HÓA THỊ TRƯỜNG
Tại Việt Nam, các chuyên gia HSBC cho rằng doanh nghiệp đang đối mặt với một loạt thách thức phức tạp, khởi đầu là tình hình bất ổn do thuế quan của Mỹ. Việc chuyển đổi từ mức thuế dự kiến 46% sang mức thuế cuối cùng là 20% đã dẫn đến sự biến động rất lớn, đặc biệt là đối với doanh nghiệp xuất khẩu hàng may mặc, điện tử và giày dép.
Ông Surajit Rakshit, Giám đốc toàn quốc Khối Giải pháp Thương mại Toàn cầu, HSBC Việt Nam.
"Trong tương lai, thương mại toàn cầu có thể trở nên phân mảnh nhưng không hề trì trệ. Đối với Việt Nam, tâm thế trên chặng đường phía trước không phải sẵn sàng phản ứng trước mọi thay đổi chính sách mà là xây dựng một nền kinh tế bền bỉ, linh hoạt và đa dạng hóa chiến lược, để có thể vượt qua mọi thách thức phía trước".
Một số nhà sản xuất như Samsung và Pegatron ban đầu đã tăng sản lượng để tránh khung thuế quan, trong khi những nhà sản xuất khác như LG đã tạm thời ngừng sản xuất do đơn hàng trì hoãn. “Điều này buộc các công ty phải xem xét lại sự hiện hiện của mình trên thị trường cũng như tìm kiếm cơ hội mới ở các khu vực như châu Âu và Nhật Bản”, ông Surajit Rakshit, Giám đốc toàn quốc Khối Giải pháp Thương mại Toàn cầu, HSBC Việt Nam nhận định.
Thêm vào đó, ông Rakshit cho biết việc cắt giảm trợ cấp năng lượng tái tạo cho 173 dự án điện gió, điện mặt trời gần đây làm dấy lên lo ngại về niềm tin nhà đầu tư, bởi có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo đảm điện - yếu tố then chốt cho tăng trưởng sản xuất của Việt Nam.
Trong khi FDI tăng mạnh, chuỗi cung ứng nội địa vẫn yếu. Trong 103 nhà cung cấp cốt lõi toàn cầu của Samsung, chỉ 27 doanh nghiệp đặt tại Việt Nam, phần lớn có vốn nước ngoài, cho thấy sự phụ thuộc lớn, hạn chế giá trị gia tăng. Bên cạnh đó, môi trường pháp lý phức tạp từ cấp phép đến quản lý thuế tiếp tục là rào cản cho cả nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp trong nước và các tập đoàn lớn.
Để ứng phó với bối cảnh mới với những biến động, chuyên gia HSBC khuyến nghị doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách Việt Nam cần có những bước đi chủ động. Đa dạng hóa thị trường là yếu tố quan trọng nhằm giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ đầy biến động. Các công ty nên chủ động tìm kiếm và xây dựng nhu cầu tại châu Âu, Nhật Bản và các nền kinh tế khu vực khác.
“Trước rủi ro về chính sách năng lượng, cần củng cố kế hoạch quản trị rủi ro và hợp đồng nhằm giảm thiểu tác động nguồn cung điện. Đồng thời, sắp xếp lại quy trình tuân thủ, tinh giản phê duyệt và tăng cường quản trị nội bộ để thích ứng với môi trường pháp lý đặc thù tại Việt Nam”, ông Surajit Rakshit khuyến nghị.
Mô hình “Bản sáng vùng biên” đã nâng cao đời sống người dân Yên Khương qua những tuyến đèn đường, mái nhà sửa chữa và học sinh được tiếp sức đến trường. Qua đó, Bộ đội Biên phòng không chỉ bảo vệ vững chắc biên cương mà còn đồng hành cùng dân phát triển kinh tế, củng cố tình đoàn kết nơi “phên dậu” Tổ quốc...
Vừa qua, trong khuôn khổ chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới châu Âu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thúc đẩy hợp tác với EU, Đan Mạch và Bỉ về nông nghiệp bền vững, công nghệ sinh học, kinh tế biển xanh, bảo vệ môi trường và chống khai thác IUU.
Tây Nguyên có nhiều lợi thế về đất đai, khí hậu cùng hệ sinh thái để phát triển nông nghiệp công nghệ cao và dược liệu. Tuy nhiên, sản xuất còn phân tán, chất lượng giống chưa đồng đều, chế biến sâu hạn chế và liên kết thị trường chưa chặt chẽ đang là những điểm nghẽn cần tháo gỡ...
Trong 9 tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp giải thể tăng tới 118%, trong khi khu vực đầu tư tư nhân chỉ tăng trưởng 14%, mức thấp nhất trong ba khu vực kinh tế. Trước áp lực này, TS. Nguyễn Đức Hiển nhận định để thích ứng với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, doanh nghiệp cần tái cấu trúc quản trị, tài chính, mô hình kinh doanh và thị trường, thay vì chỉ dựa vào mở rộng vốn và quy mô…
Từ những cọng rơm quen thuộc trên đồng ruộng quê nhà, Nguyễn Xuân Tài (SN 1989) xã Quý Lộc, Thanh Hóa đã phát triển ý tưởng sản xuất mồi nhóm lửa, đưa sản phẩm tiếp cận khách hàng quốc tế qua nền tảng thương mại điện tử Amazon. Hành trình khởi nghiệp của anh mở ra hướng khai thác giá trị kinh tế từ phụ phẩm nông nghiệp...
Theo dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội Viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu (SWIFT), USD và euro chiếm tổng cộng 73,46% giá trị thanh toán qua mạng lưới này trong tháng 8/2026, chỉ còn hơn 1/4 dành cho tất cả các đồng tiền khác...
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...