Ngày 11/6/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan”. Đây là vụ án đầu tiên trên phạm vi cả nước được khởi tố liên quan đến hành vi sử dụng trái phép phần mềm máy tính có bản quyền...

Thời gian qua tình trạng sử dụng trái phép các sản phẩm phần mềm máy tính có bản quyền, đặc biệt là hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office diễn ra khá phổ biến.

Nhiều đối tượng đã lợi dụng các website, diễn đàn công nghệ, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử để quảng cáo, mua bán, chia sẻ các phiên bản phần mềm không có bản quyền. Đồng thời cung cấp các công cụ kích hoạt trái phép như crack, key lậu, activator... nhằm vô hiệu hóa cơ chế bảo vệ bản quyền của nhà sản xuất để sử dụng phần mềm trái phép.

Qua công tác nắm tình hình, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam (ở phường Nông Trang, tỉnh Phú Thọ), do Nguyễn Thị Thanh Huyền (sinh năm 1981) làm giám đốc đã cung cấp 81 máy tính cho nhiều doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn tỉnh.

Quá trình kiểm tra xác định các máy tính này được cài đặt sẵn hệ điều hành Windows và phần mềm Microsoft Office có dấu hiệu sử dụng công cụ kích hoạt bản quyền trái phép như crack, key lậu, activator để sử dụng phần mềm không hợp pháp.

Ngày 11/6/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan” theo Điều 225 Bộ luật Hình sự; đồng thời tổ chức khám xét khẩn cấp 5 địa điểm tại Hà Nội và Phú Thọ là các công ty hoạt động trong lĩnh vực cung cấp máy tính, cài đặt phần mềm để phục vụ công tác điều tra.

Mở rộng xác minh tại một cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, lực lượng công an tiếp tục phát hiện thêm 350 máy tính do nhà trường quản lý, sử dụng có dấu hiệu vi phạm tương tự. Toàn bộ số máy tính này được cung cấp bởi Công ty TNHH Hệ thống thông tin Athena Việt Nam và Công ty TNHH Giải pháp công nghệ Tek-Solution có trụ sở tại thành phố Hà Nội.

Theo cơ quan điều tra, giá trị bản quyền hợp pháp của hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office trên thị trường dao động từ khoảng 4.000.000 đồng đến 9.000.000 đồng đối với mỗi máy tính.

Với số lượng máy vi phạm được phát hiện, thiệt hại trực tiếp đối với các chủ thể quyền được ước tính lên tới hàng chục tỷ đồng.

Tuy nhiên, thiệt hại thực tế không chỉ dừng lại ở giá trị bản quyền bị chiếm đoạt mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động nghiên cứu, phát triển sản phẩm, làm suy giảm hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Ngoài ra, tác động tiêu cực đến môi trường cạnh tranh lành mạnh và quyền, lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp, tổ chức sở hữu phần mềm.

Đây là những thiệt hại lâu dài, khó có thể đo đếm đầy đủ bằng giá trị vật chất. Hành vi cài đặt, sử dụng hoặc cung cấp phần mềm không có bản quyền là hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính, vi phạm các quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, việc sử dụng phần mềm được kích hoạt trái phép còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn, an ninh thông tin. Các phần mềm không rõ nguồn gốc có thể bị cài cắm mã độc, phần mềm gián điệp, tạo điều kiện cho các hoạt động tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu và xâm phạm bí mật của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.