Theo thống kê, hiện Việt Nam có khoảng 478 khu công nghiệp, trong đó có 421 khu công nghiệp nằm ngoài các khu kinh tế, 49 khu công nghiệp thuộc các khu kinh tế ven biển và 8 khu công nghiệp trong các khu kinh tế cửa khẩu. Thu hút FDI hiện khoảng trên 50% tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến chế tạo.

Chỉ tính riêng tại Hải Phòng, hiện có 48 khu công nghiệp được thành lập, trong đó có 25 khu đang vận hành đầy đủ, số còn lại đã được khởi công xây dựng hạ tầng và đang thúc đẩy triển khai thu hút đầu tư.

Theo quy hoạch đến năm 2030, Hải Phòng dự kiến sẽ có 82 khu công nghiệp và 4 khu kinh tế, trong đó ngoài 3 khu kinh tế hiện tại là: Đình Vũ - Cát Hải, khu kinh tế ven biển phía Nam và khu kinh tế chuyên biệt mới được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập vào đầu năm 2026 thì trong tương lai sẽ quy hoạch một khu công nghiệp ở phía Bắc của thành phố.

Phó Trưởng ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng Nguyễn Thị Bích Dung cho biết: "Khi thực hiện quy hoạch mới, chúng tôi không chỉ hướng đến việc thúc đẩy nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống khu công nghiệp và khu kinh tế, mà còn phải nghiên cứu để tạo điều kiện hình thành các chuỗi liên kết giữa công nghiệp, đô thị, dịch vụ, cảng biển, logistic trên quy mô lớn, để tạo ra động lực cho phát triển mới. Hiện nay, trong việc quy hoạch và định hướng của Hải Phòng, thay vì chỉ phát triển khu công nghiệp, Hải Phòng cũng đang hướng tới hình thành các chuỗi liên kết giữa khu công nghiệp, logistic, cảng biển, đô thị, dịch vụ”. 

Hải Phòng cũng kiến nghị Chính phủ trong việc hoàn thiện cơ chế quy hoạch tích hợp, ban hành chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật liên vùng hoặc ưu tiên bố trí nguồn vốn trung hạn cho các dự án giao thông, dự án cấp nước mang tính chất liên vùng để tạo kết nối và khai thác tối đa hiệu quả, tối ưu hóa các nguồn lực đầu tư.

Đồng thời, kiến nghị các bộ ngành trung ương thống nhất trong việc điều chỉnh quy hoạch khu công nghiệp phù hợp với quy hoạch tỉnh, quốc gia, có hướng dẫn để việc triển khai được nhanh hơn và xây dựng bộ tiêu chí đánh giá khu công nghiệp sinh thái thông minh.

Bên cạnh đó, không chỉ thu hút mà cần chuyển dịch từ không gian tập trung là hệ thống các nhà máy sang hệ sinh thái sản xuất, đổi mới sáng tạo, dịch vụ và thậm chí là gắn cả đô thị.

Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển đánh giá cao những mô hình khu công nghiệp điển hình như VSIP, là những hình mẫu rất quan trọng. "Cũng như nhiều mô hình khu công nghiệp hiện nay ở Hải Phòng cũng đã khởi nguồn là những mô hình khu công nghiệp thế hệ mới, tạo ra sự liên kết giữa hệ sinh thái sản xuất, đổi mới sáng tạo, dịch vụ, thậm chí liên quan cả đô thị, liên quan cả nhà ở cho công nhân, các dịch vụ rất đầy đủ. Tôi cho rằng đây là những mô hình rất mới để chúng ta thay đổi lại các tư duy mới”, ông Nguyễn Đức Hiển khẳng định.

Để thực sự đạt được mục tiêu tăng trưởng công nghiệp gắn với phát triển kinh tế, thì việc định hình lại vị trí, vai trò, cách tiếp cận mới về phát triển các khu công nghiệp là đặc biệt quan trọng. Áp lực này đặt lên cả hệ thống, từ các địa phương, các cơ quan trung ương phải vào cuộc thay đổi toàn bộ hệ thống vận hành lại để hướng đến mục tiêu đầy thách thức đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao với GDP bình quân khoảng 28.000 USD/người.