Từ mức kỷ lục gần 5.600 USD/oz thiết lập vào cuối tháng 1, giá vàng hiện đã giảm về vùng 4.300 USD/oz...

Nhà đầu tư có thể đang thất vọng vì giá vàng ngày càng rời xa mức đỉnh, nhưng cũng có thể cảm thấy mừng vì giá vàng không giảm sâu hơn.

Theo nhà báo chuyên mục Clyde Russell của hãng tin Reuters, lịch sử cho thấy trong 2 thập kỷ qua, những đợt tăng giá mạnh của vàng - tương tự như đợt tăng từ tháng 9/2022 đến tháng 1/2026, khi giá vàng tăng 245% - thường được tiếp nối bởi những đợt giảm sâu, ngay cả khi phần lớn thành quả tăng đã trải qua những đợt tích lũy.

Đợt tăng từ mức đáy 697,45 USD/oz vào tháng 10/2008 lên kỷ lục tại thời điểm đó là 1.884,4 USD/oz vào tháng 9/2011 ghi nhận mức tăng 170%. Sau đó, giá vàng giảm 37% về mức đáy 1.191,35 USD/oz vào tháng 8/2018.

Từ mức thấp đó, giá vàng tăng 74% lên mức cao 2.072,49 USD/oz vào tháng 8/2020, sau đó giảm 22% về 1.620,2 USD/oz vào tháng 9/2022.

Có thể thấy mức tăng càng lớn thì mức giảm sau đó cũng càng lớn. Ngoài ra, khoảng thời gian của mỗi đợt tăng giá thường ngắn hơn khoảng thời gian của đợt giảm giá nối tiếp sau đó.

Từ mức thấp vào tháng 9/2022, giá vàng bắt đầu trỗi dậy và tăng dữ dội, lên mức cao nhất mọi thời đại 5.594,82 USD/oz vào ngày 29/1 năm nay. Từ mức đỉnh này, giá vàng hiện đã giảm khoảng 23%.

Dựa vào mô hình lặp đi lặp lại trong lịch sử thị trường vàng, ông Russell cho rằng có khả năng giá vàng sẽ giảm sâu hơn trong những tháng tới và thậm chí những năm tới, trước khi có thể bước vào một chu kỳ tăng mới.

Theo ông Russell, đợt tăng giá gần đây của giá vàng là kết quả của sự kết hợp nhiều yếu tố, và đặc biệt là các yếu tố này đồng thời thúc đẩy giá vàng trong cùng một thời điểm. Trong đó, ba yếu tố nổi bật nhất là hoạt động mua vàng ngày càng tăng của các ngân hàng trung ương, nhu cầu lớn của nhà đầu tư cá nhân ở Trung Quốc và Ấn Độ, cùng sự hỗ trợ của “giao dịch dựa trên nỗi sợ hãi”.

Những nỗi sợ hãi được nói đến ở đây bao gồm mối lo lạm phát tăng, lo ngại về căng thẳng địa chính trị, và mối lo rằng các chính sách của Tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ thứ hai của ông sẽ làm suy yếu địa vị đồng tiền dự trữ toàn cầu của đồng USD cũng như vị thế thống trị của nền kinh tế Mỹ.

Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, hoạt động mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương đã chậm lại, và nhu cầu vàng của người tiêu dùng ở Trung Quốc và Ấn Độ cũng vậy.

Báo cáo hàng quý mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy các ngân hàng trung ương mua ròng 243,7 tấn vàng trong quý 1 năm nay, tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhưng từ đầu năm 2025 tới nay, lượng mua ròng vàng hàng quý của các ngân hàng trung ương đã giảm về ngưỡng trên dưới 200 tấn, và thấp hơn nhiều so với mức cao trong thời gian từ giữa năm 2022 đến cuối năm 2024. Trong khoảng thời gian đó, có 5 quý các ngân hàng trung ương mua ròng trên 300 tấn vàng và chỉ có 1 quý mua ròng ít hơn 200 tấn vàng.

Nhu cầu vàng trang sức ở Trung Quốc trong quý 1 năm nay là 85,2 tấn, giảm 31% so với cùng kỳ 2025, còn nhu cầu trang sức ở Ấn Độ giảm 19%, còn 66,1 tấn. Cũng theo dữ liệu của WGC, nhu cầu vàng nữ trang toàn cầu giảm 25% trong quý 1, còn 260,2 tấn.

Giá vàng cao đã giữ vai trò như một yếu tố hãm phanh nhu cầu, và Chính phủ Ấn Độ đã có động thái tăng thuế nhập khẩu vàng nhằm bảo vệ dự trữ ngoại hối của nước này.

Ngoài ra, các quỹ ETF vàng cũng mua ròng chậm lại. Trong quý 1, các quỹ ETF chỉ mua ròng 62 tấn vàng, giảm 73% so với cùng kỳ 2025.

Tổng cộng, nhu cầu vàng toàn cầu giảm 9% trong quý 1/2026, còn 1.195,9 tấn, từ mức 1.315,6 tấn cùng kỳ năm ngoái. Điều này cho thấy cú giảm của giá vàng từ mức đỉnh thiết lập vào tháng 1 năm nay có thể được coi là “vẫn còn nhẹ nhàng”.

Nhưng vấn đề đối với các nhà đầu tư vàng là giá vàng bây giờ đang chịu sự chi phối chủ yếu của kỳ vọng về chính sách tiền tệ, thay vì các yếu tố thường thấy. Mối quan hệ ngược chiều giữa diễn biến giá vàng và giá dầu trong những tuần gần đây là một ví dụ.

Khi giá dầu tăng do căng thẳng giữa Mỹ và Iran, vàng giảm giá; và ngược lại, khi giá dầu giảm do hy vọng về một thỏa thuận hòa bình, giá vàng lại hồi phục. Bản chất ở đây là giá dầu chi phối kỳ vọng của nhà đầu tư về đường đi lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Giá dầu tăng làm gia tăng áp lực lạm phát, dẫn tới kỳ vọng tăng lãi suất, gây áp lực giảm lên giá vàng; và ngược lại.

Nói cách khác chừng nào giá dầu còn neo ở mức cao hơn so với trước chiến tranh, ngay cả trong trường hợp chiến tranh kết thúc và eo biển Hormuz mở cửa trở lại, giá vàng sẽ còn đương đầu áp lực giảm.