Tình trạng dai dẳng của lạm phát có thể làm nóng thêm cuộc tranh luận trong nội bộ Fed về việc liệu có nên tăng lãi suất hay giữ nguyên...

Lạm phát tại Mỹ tiếp tục duy trì ở mức cao trong tháng 7, đánh dấu tháng thứ 65 liên tiếp vượt mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Tình trạng dai dẳng của lạm phát có thể làm nóng thêm cuộc tranh luận trong nội bộ Fed về việc liệu có nên tăng lãi suất hay giữ nguyên.

Theo báo cáo từ Bộ Thương mại Mỹ vào ngày thứ Tư (26/8), tiêu dùng ở Mỹ đã giảm tốc nhẹ trong tháng trước, nhưng đi ngang nếu tính đến yếu tố lạm phát, trong khi thu nhập cá nhân tăng nhanh hơn lạm phát. Đây có thể là một dấu hiệu cho thấy tiêu dùng sẽ tiếp tục tăng trưởng trong thời gian còn lại của năm nay.

Đồng thời, lượng đơn đặt hàng tư liệu sản xuất lớn đã phục hồi trong tháng 7, dẫn đầu là lượng đơn đặt hàng thiết bị vận tải. Cùng với đó, hoạt động mua sắm hàng hóa lâu bền ngoài các lĩnh vực quốc phòng và hàng không vũ trụ cho thấy đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn tiếp tục sôi động. Lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng với tốc độ nhanh thứ hai trong lịch sử trong quý 2.

CƠ SỞ ĐỂ FED TẬP TRUNG CHỐNG LẠM PHÁT

Những số liệu này này cùng phản ánh sự tăng tốc trong tăng trưởng tổng thể của nền kinh tế Mỹ trong quý 3 và có thể là cơ sở để Fed tập trung vào việc kiềm chế lạm phát - theo nhận định của các nhà kinh tế với hãng tin Reuters.

Bà Kathy Bostjancic, nhà kinh tế trưởng tại công ty Nationwide, cho biết: "Dữ liệu tiêu dùng và mua sắm hàng hóa lâu bền cốt lõi của tháng 7 chỉ báo tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) thực mạnh mẽ trong quý 3, có vẻ ít nhất sẽ 3%”. Mức tăng trưởng như vậy cao gấp đôi mức tăng trưởng quý 2 là 1,5%.

Các dữ liệu trên được công bố chỉ hai ngày trước khi Chủ tịch Fed Kevin Warsh có bài phát biểu quan trọng tại hội nghị chuyên đề kinh tế hàng năm của Fed ở Jackson Hole, Wyoming, một sự kiện mà các nhà đầu tư toàn cầu đang rất mong đợi, đặc biệt là các nhà đầu tư trái phiếu chính phủ đang có một mối lo ngại lớn về lạm phát.

Ông Olu Sonola, trưởng bộ phận kinh tế Mỹ tại công ty đánh giá tín nhiệm Fitch Ratings, nhận định: "Khi sự kiện Jackson Hole đến gần, thách thức của Fed là rõ ràng. Họ vẫn còn một chặng đường dài để chứng minh với thị trường rằng lạm phát 2% sẽ là một kết quả đáng tin cậy thay vì một kỳ vọng xa vời”.

Cũng theo báo cáo của Bộ Thương mại Mỹ ngày 26/8, chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) toàn phần tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước, đều cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của Reuters.

PCE lõi - thước đo không bao gồm giá của hai mặt hàng nhiều biến động là năng lượng và thực phẩm - tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước, phù hợp với dự báo.

Trong tháng 6, PCE toàn phần giảm 0,1% so với tháng trước và tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước. PCE lõi tăng 0,1% so với tháng trước và tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước.

Như vậy, tốc độ lạm phát hàng năm của tháng 7 đi ngang ở cả PCE lõi và PCE toàn phần, nhưng tốc độ lạm phát theo tháng đã tăng so với tháng 6 ở cả hai chỉ số.

PCE là thước đo lạm phát quan trọng nhất đối với Fed trong quá trình hoạch định chính sách tiền tệ. Bởi vậy, dữ liệu PCE toàn phần cao hơn dự báo đã làm tăng kỳ vọng rằng Fed có thể tăng lãi suất ngay trong tháng tới.

Theo dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của sàn giao dịch CME, thị trường lãi suất tương lai đang đặt cược khả năng 40% Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9, tăng từ mức 36% trước khi báo cáo PCE được công bố. Khả năng Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tới giảm xuống mức 60% từ 64% trước đó.

Ông Omair Sharif, Chủ tịch của công ty dự báo Inflation Insights, nhận xét: "Đây là những dữ liệu ủng hộ khả năng tăng lãi suất”.

Tốc độ tăng PCE hàng năm đã tăng lên mức cao nhất trong 3 năm là 4,1% vào tháng 5 do giá năng lượng tăng cao trong bối cảnh chiến tranh Mỹ - Iran. Cuộc chiến đến nay đã kéo dài 6 tháng vừa chưa có giải pháp, nhưng giá dầu đã hạ nhiệt, mở đường cho lạm phát ở Mỹ xuống thang, nhưng tốc độ giảm chậm chạp.

Việc lạm phát giảm tốc đã giúp củng cố lập luận của đa số thành viên trong Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) của Fed trong cuộc họp tháng 7 để giữ nguyên lãi suất trong khoảng 3,5-3,75%, mức lãi suất đã duy trì từ tháng 12 năm ngoái.

Tuy nhiên, tình trạng giảm ì ạch của lạm phát khó có thể làm hài lòng một số lượng ngày càng tăng các nhà hoạch định chính sách cho rằng cần có chính sách thắt chặt hơn, vì lạm phát đã vượt mục tiêu của Fed suốt từ tháng 2/2021 và khó có thể giảm về 2% nếu biện pháp kiềm chế không được tăng cường.

NHỮNG CHỈ BÁO VỀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TÍCH CỰC

Lạm phát ở Mỹ tính theo PCE đạt đỉnh ở mức 7,2% vào tháng 6/2022, và chu kỳ tăng lãi suất mạnh nhất của Fed kể từ những năm 1980 đã giúp đưa lạm phát trở lại quỹ đạo hướng tới mốc 2%. Nhưng quỹ đạo đó đã thay đổi vào năm ngoái sau khi Tổng thống Donald Trump áp thuế quan mạnh tay lên hàng hóa nhập khẩu, và năm nay, cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đã làm trầm trọng thêm áp lực lạm phát.

Báo cáo của Bộ Thương mại Mỹ cũng cho thấy tốc độ tăng trưởng GDP quý 2 sau điều chỉnh lần 1 là 1,5%, không thay đổi so với làn công bố đầu tiên.

Tuy nhiên, tăng trưởng tiêu dùng quý 2 được điều chỉnh lên 3,4% từ 3,2% trong lần công bố đầu tiên, phản ánh rằng tiêu dùng cá nhân - lĩnh vực chiếm 2/3 nền kinh tế Mỹ - duy trì tốt trong nửa đầu năm.

Đầu tư kinh doanh vẫn mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng liên tục trong chi tiêu cho AI. Tăng trưởng quý 2 trong doanh số bán hàng cuối cùng đến người tiêu dùng tư nhân trong nước - chỉ số đo lường tổng chi tiêu của người tiêu dùng và doanh nghiệp cho đầu tư và là một chỉ số quan trọng của tiêu dùng tư nhân tổng thể - đã được điều chỉnh tăng lên 4,2%, mức cao nhất kể từ quý đầu tiên của năm 2023, từ mức 3,9% trong lần công bố đầu tiên.

Lợi nhuận doanh nghiệp đã tăng thêm 400,9 tỷ USD sau khi tăng 74,4 tỷ USD trong quý đầu tiên. Đây là mức tăng lợi nhuận lớn thứ hai trong lịch sử doanh nghiệp Mỹ, chỉ đứng sau quý 3/2020, và có lẽ đã được thúc đẩy bởi cải cách thuế doanh nghiệp của Tổng thống Trump có hiệu lực trong năm nay.

Ngoài ra, thu nhập cũng cho thấy sự cải thiện. Tổng thu nhập quốc nội (GDI) tăng 2,2% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức tăng 1,2% của quý 1.