Việc xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đồng bộ, hiện đại và xanh không chỉ là yêu cầu đối với phát triển sản xuất bền vững, mà đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu…

Ngày 17/9/2026, Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam (VASI) đã phối hợp cùng DTJ Industrial và Công ty cổ phần NC Network Việt Nam tổ chức hội thảo “Hệ sinh thái xanh cho công nghiệp hỗ trợ – Nền tảng thu hút FDI thế hệ mới”.

Đây là sự kiện nằm trong khuôn khổ Triển lãm Giao thương Quốc tế về Công nghiệp Chế tạo FBC ASEAN 2026 (diễn ra từ 16 – 18 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam), nhằm tạo diễn đàn trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà đầu tư, doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và các đơn vị phát triển hạ tầng…

NHỮNG THAY ĐỔI TRONG CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ CỦA CÁC TẬP ĐOÀN QUỐC TẾ

Phân tích về FDI thế hệ mới, bà Trương Thị Chí Bình, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VASI, đã tập trung vào những thay đổi trong chiến lược đầu tư của các tập đoàn quốc tế.

Theo bà Bình, có 4 sự ưu tiên trong quyết định đầu tư của các doanh nghiệp FDI hiện nay. Một là, sức chống chịu chuỗi cung ứng, thể hiện ở môi trường đầu tư ổn định, logistics thông suốt, nguyên liệu và linh kiện tại chỗ; Hai là hệ sinh thái công nghệ, gồm: nhà cung ứng, khuôn mẫu, cơ khí chính xác, kiểm định, đào tạo, hạ tầng số. Ba là sản xuất xanh và ESG, đồng nghĩa với sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, quản lý tốt nguồn nước và chất thải. Bốn là mở cơ hội cho điện tử, bán dẫn, ô tô/xe điện, robot, thiết bị và công nghệ môi trường.

“Những dịch chuyển này chính là cơ hội để Việt Nam nâng cao chất lượng và hiệu quả thu hút FDI. Song cơ hội chỉ chuyển thành dự án khi chúng ta có hạ tầng đồng bộ và mạng lưới cung ứng đủ năng lực”, bà Bình nhấn mạnh.

Thực tế cũng cho thấy trong những năm gần đây, xu hướng đầu tư quốc tế đang có sự chuyển dịch từ việc tìm kiếm lợi thế về chi phí sang ưu tiên các địa điểm có khả năng cung cấp hạ tầng công nghiệp chất lượng cao, chuỗi cung ứng tại chỗ, nguồn nhân lực phù hợp, năng lực đổi mới công nghệ và điều kiện sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường quốc tế.

Tham gia phiên toạ đàm “Thu hút FDI thế hệ mới - Góc nhìn từ các tập đoàn đa quốc gia” tại hội thảo, ông Chu Xuyên, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Liên hợp Đầu tư Thâm Việt và ông Otsuka Tetsuhisa, CEO Công ty Cổ phần NC Network Việt Nam, đã nêu rõ những mối quan tâm của các tập đoàn quốc tế khi lựa chọn địa điểm đầu tư và phát triển mạng lưới nhà cung ứng tại Việt Nam. Đó là: Chất lượng và mức độ đồng bộ của hạ tầng khu, cụm công nghiệp; Khả năng cung ứng linh kiện, nguyên vật liệu và dịch vụ kỹ thuật tại chỗ; Tiêu chuẩn chất lượng, môi trường, an toàn và quản trị chuỗi cung ứng; Năng lực công nghệ, trình độ nhân lực và khả năng đổi mới sản xuất; Khả năng kết nối logistics, kho bãi và các dịch vụ công nghiệp; Cơ hội hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam trong các ngành công nghiệp hỗ trợ.

TẠO MÔI TRƯỜNG SẢN XUẤT CÓ TÍNH LIÊN KẾT MẠNH

Các chuyên gia cho rằng đối với các ngành công nghiệp chế tạo có giá trị gia tăng cao như điện tử, bán dẫn, ô tô, xe điện, cơ khí chính xác, thiết bị công nghiệp và công nghệ cao, sự phát triển của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm tính ổn định, khả năng cạnh tranh và tính bền vững của chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận mặt bằng sản xuất phù hợp, hạ tầng kỹ thuật, công nghệ xử lý môi trường, phòng thí nghiệm, dịch vụ logistics, nguồn nhân lực và các tiêu chuẩn kỹ thuật của các tập đoàn quốc tế. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cần phát triển các mô hình khu, cụm công nghiệp có tính liên kết cao, tích hợp hạ tầng và dịch vụ dùng chung, hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Theo bà Trần Thị Thu Hiền, Tổng Giám đốc DTJ Industrial, để khắc phục thực trạng trên và đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp FDI, chúng ta cần chuyển từ phát triển hạ tầng đơn lẻ sang xây dựng các hệ sinh thái sản xuất có khả năng liên kết, chia sẻ và tạo giá trị gia tăng. Bà Hiền cũng trình bày về “Mô hình Hệ sinh thái hạ tầng xanh cho công nghiệp hỗ trợ Việt Nam”. Mô hình được đề xuất theo hướng phát triển các khu, cụm công nghiệp có hạ tầng đồng bộ, dịch vụ (nhà xưởng, logistics, dịch vụ pháp lý và kế toán…) đều dùng chung, có cơ sở dữ liệu và nền tảng kết nối hiệu quả giữa các doanh nghiệp trong chuỗi sản xuất.

“Định hướng này nhằm giải quyết một số vấn đề phổ biến của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, như chi phí đầu tư hạ tầng cao, khó tiếp cận dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu, thiếu mặt bằng sản xuất phù hợp và hạn chế trong kết nối với các doanh nghiệp FDI. Việc tạo ra môi trường sản xuất có tính liên kết mạnh mẽ giữa hạ tầng công nghiệp xanh, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, công nghệ, nguồn nhân lực và các chuỗi cung ứng quốc tế còn giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam thu hút đầu tư chất lượng cao và thúc đẩy quá trình phát triển công nghiệp bền vững”, bà Hiền nhận định.