Theo báo cáo Giám sát Nợ Toàn cầu hàng quý do Viện Tài chính Quốc tế (IIF) công bố vào thứ Tư (6/5), nợ toàn cầu đã tăng lên mức kỷ lục gần 353 nghìn tỷ USD vào cuối tháng 3...

Đáng chú ý, cùng với đà tăng của nợ toàn cầu, nhà đầu tư quốc tế cũng có dấu hiệu điều chỉnh danh mục theo hướng giảm bớt sự tập trung vào trái phiếu kho bạc Mỹ.

Báo cáo của IIF cho thấy nhu cầu quốc tế đối với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu đang tăng lên, trong khi nhu cầu đối với trái phiếu kho bạc Mỹ nhìn chung không thay đổi nhiều kể từ đầu năm.

“Diễn biến này cho thấy một số nhà đầu tư quốc tế đang nỗ lực đa dạng hóa khỏi trái phiếu kho bạc Mỹ”, ông Emre Tiftik, Giám đốc phụ trách thị trường toàn cầu và chính sách tại IIF, nhận định trong hội thảo trực tuyến ngày 6/5 thảo luận về báo cáo.

Theo ông Tiftik, thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ trị giá 30 nghìn tỷ USD hiện chưa đối mặt với rủi ro tức thời. Tuy nhiên, trong dài hạn, nợ công của Mỹ đang ngày càng cho thấy xu hướng thiếu bền vững. Ngược lại, tỷ lệ nợ trên tổng sản phẩm trong nước (GDP) tại khu vực đồng euro và Nhật Bản đã bắt đầu giảm.

IIF cho rằng nếu các chính sách hiện nay không thay đổi, tỷ lệ nợ công/GDP của Mỹ sẽ tiếp tục tăng. Trái lại, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Mỹ vẫn sôi động, nhờ nhu cầu phát hành vốn liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và dòng vốn nước ngoài đổ vào mạnh.

Theo báo cáo IIF, việc Mỹ đẩy mạnh vay nợ là một trong những nguyên nhân chính khiến nợ toàn cầu tăng hơn 4,4 nghìn tỷ USD trong quý 1. Đây là mức tăng theo quý nhanh nhất kể từ giữa năm 2025, đồng thời là quý tăng thứ 5 liên tiếp.

Theo ông Tiftik, đà tăng nợ tại Mỹ chủ yếu đến từ khu vực chính phủ, khi Washington tiếp tục đẩy mạnh vay nợ. Tại Trung Quốc, nợ của các doanh nghiệp phi tài chính cũng tăng nhanh ngay từ đầu năm, trong đó phần lớn là doanh nghiệp nhà nước. Tốc độ tăng nợ của nhóm này cao hơn đáng kể so với mức tăng vay nợ của Chính phủ Trung Quốc.

Ngoài Mỹ và Trung Quốc, nợ tại các thị trường phát triển giảm nhẹ. Ngược lại, nợ tại các nền kinh tế mới nổi, không bao gồm Trung Quốc, tăng lên mức kỷ lục 36,8 nghìn tỷ USD, chủ yếu do vay nợ của chính phủ.

Tính theo tỷ lệ nợ/GDP, nợ toàn cầu hiện tương đương 305% GDP, gần như không thay đổi so với mức duy trì từ năm 2023. Tuy nhiên, xu hướng nợ giữa các nhóm nền kinh tế đang ngày càng phân hóa khi tỷ lệ nợ/GDP tại các thị trường phát triển giảm, trong khi tiếp tục tăng đều tại các nền kinh tế mới nổi.

Na Uy, Kuwait, Trung Quốc, Bahrain và Saudi Arabia là những nước có tỷ lệ nợ/GDP tăng mạnh nhất. Mỗi nước đều ghi nhận mức tăng hơn 30 điểm phần trăm.

IIF dự báo những áp lực mang tính cấu trúc - gồm dân số già hóa, chi tiêu quốc phòng tăng, nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và đa dạng hóa nguồn cung, an ninh mạng, cùng chi đầu tư liên quan đến AI - sẽ tiếp tục đẩy nợ của chính phủ và doanh nghiệp trên toàn cầu tăng trong trung và dài hạn.

“Cuộc xung đột gần đây ở Trung Đông sẽ tiếp tục làm gia tăng những áp lực này”, ông Tiftik nhận định.