Việt Nam đang có nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, việc tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và được xem như "chìa khóa" để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam...

Hội thảo với chủ đề “Hợp tác ba nhà trong thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam” do Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng và Đại học Đà Nẵng, tổ chức tại Đà Nẵng ngày 8/10.

Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện từ các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương các tỉnh miền Trung, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp bán dẫn.

Hội thảo là hoạt động cụ thể triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam (Quyết định số 1018/QĐ-TTg) và Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn (Quyết định số 1017/QĐ-TTg).

Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin Nguyễn Khắc Lịch khẳng định hợp tác ba nhà là phương thức tổ chức để thực hiện Chiến lược: Nhà nước xây dựng thể chế, hỗ trợ hạ tầng dùng chung và tháo gỡ vướng mắc; nhà trường, viện nghiên cứu đào tạo nhân lực, tạo ra tri thức và công nghệ; doanh nghiệp xác định bài toán sản phẩm, tham gia đầu tư và đưa kết quả ra thị trường.

“Ba bên phải cùng tham gia từ khi xác định nhiệm vụ, thống nhất nguồn lực, đến thử nghiệm và đánh giá kết quả”, ông Lịch nhấn mạnh.

Theo ông Lịch, cơ quan quản lý định hướng hợp tác theo bài toán sản phẩm có doanh nghiệp dẫn dắt, ưu tiên khai thác hạ tầng hiện có trước khi đầu tư mới, gắn đào tạo với công việc thực tế và làm rõ ngay từ đầu cơ chế chia sẻ nguồn lực, rủi ro, lợi ích.

Ông lịch cho biết Cục Công nghiệp công nghệ thông tin đã tiếp nhận tài trợ công cụ thiết kế vi mạch (EDA), trong đó có 300 giấy phép đầy đủ tính năng từ Siemens, để cung cấp miễn phí cho các trường và doanh nghiệp khởi nghiệp.

Dưới góc nhìn của chính quyền địa phương, Phó Giám đốc Sở KH&CN thành phố Đà Nẵng Lê Sơn Phong cho biết thành phố đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái về hạ tầng, nhân lực, doanh nghiệp, nghiên cứu - phát triển và đổi mới sáng tạo. Trong đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là một trong những yếu tố trọng để thúc đẩy ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND đã tạo cơ chế hỗ trợ, thu hút chuyên gia, nhà khoa học và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, góp phần tăng cường kết nối giữa đội ngũ chuyên gia, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp hỗ trợ phát triển nhân lực công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn và hệ thống trí tuệ nhân tạo, sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn và hệ thống trí tuệ nhân tạo sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn và hệ thống trí tuệ nhân tạo nhận tạo trên địa bàn thành phố.

Trên nền tảng các cơ chế, chính sách đó, Đề án hội nhập và hợp tác quốc tế giai đoạn 2026-2030 được UBND thành phố Đà Nẵng ban hành theo Quyết định số 2689/QĐ-UBND ngày 19/6/2026 xác định định hướng thu hút các nhà đầu tư chiến lược, các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới vào các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Đây là định hướng quan trọng nhằm mở rộng hợp tác quốc tế, huy động nguồn lực và nâng cao vị thế của Đà Nẵng trong hệ sinh thái công nghệ cao và bán dẫn.

Nhờ đó, từ đầu năm 2024 đến nay, số doanh nghiệp vi mạch tại Đà Nẵng đã tăng từ 8 lên 26, với sự tham gia của các công ty lớn như Marvell, FPT, SkyeChip và CoAsia Semi.

Theo các chuyên gia công nghiệp bán dẫn, hiện tại, ngành này ở Việt Nam chủ yếu tham gia vào các khâu lắp ráp, kiểm thử và đóng gói, trong khi sự liên kết giữa ba nhà còn rời rạc. Các doanh nghiệp chưa chuyển hóa nhu cầu thành đề bài nghiên cứu và chuẩn đầu ra đào tạo. Viện và trường học thiếu môi trường thực hành sát với sản xuất, khó tiếp cận phần mềm thiết kế, chế tạo mẫu và kiểm thử. Sinh viên còn thiếu kỹ năng đo kiểm vi mạch theo chuẩn công nghiệp.

Ngoài ra, phòng thí nghiệm phân tán, thiết bị trùng lặp và chi phí vận hành lớn nhưng chưa có cơ chế dùng chung. Vì vậy, tại hội thảo, các doanh nghiệp đã nhấn mạnh nhu cầu về nguồn nhân lực có năng lực thực hành ngay khi ra trường và đề xuất mô hình đầu tư tinh gọn với các phòng thực hành chuyên sâu. Trong khi đó, các cơ sở đào tạo đề xuất mạng lưới phòng thí nghiệm dùng chung, với hạ tầng của Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc là nút trung tâm, kết nối các trường, viện và doanh nghiệp.

Hội thảo đã xác định lộ trình cụ thể để thúc đẩy hợp tác ba nhà, với mục tiêu hoàn thành danh sách đầu mối và bài toán ưu tiên trong năm 2026, xây dựng Kế hoạch hành động năm 2027 và triển khai các nhiệm vụ thí điểm.

Ban Tổ chức cho biết, ngay sau hội thảo, Tổ chuyên gia sẽ họp bàn giải pháp chiến lược và Kế hoạch hành động năm 2027. Những ý kiến và đề xuất tại hội thảo sẽ được tổng hợp để hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy liên kết ba nhà, góp phần đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.