Theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng của BIDV, sau khi sáp nhập, Gia Lai đang sở hữu “bộ tứ cơ hội” để tạo ra bứt phá tăng trưởng…

Chia sẻ tại Vòng đối thoại địa phương – Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026, ngày 15/7 tại Gia Lai, TS. Cấn Văn Lực cho biết Gia Lai đang sở hữu nhiều lợi thế để thúc đẩy tăng trưởng như diện tích lớn thứ hai toàn quốc (chỉ sau Lâm Đồng), quy mô dân số đứng thứ 12 cả nước (khoảng 3,6 triệu người).

Mặc dù vậy, quy mô kinh tế của Gia Lai vẫn thấp hơn nhiều tỉnh lân cận. Thu nhập bình quân đầu người của tỉnh chỉ bằng 2/3 mức bình quân của cả nước (khoảng 85 triệu đồng/người/năm). Đây là điểm nghẽn lớn buộc Gia Lai phải dồn lực phấn đấu để bắt kịp mức trung bình cả nước vào năm 2030.

Trong đó, theo TS. Cấn Văn Lực, vấn đề cấp bách hiện nay với Gia Lai chính là thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp và dịch vụ theo hướng nâng tỷ trọng của ngành trong cơ cấu kinh tế chung của tỉnh. Thực tế, Gia Lai sở hữu vùng nguyên liệu nông sản khổng lồ, nhưng tỷ trọng công nghiệp chế biến lại rất nhỏ bé.

“Gia Lai không thể phát triển theo phương thức cũ mà cần một cuộc “đại phẫu” chuyển dịch mạnh mẽ sang ngành công nghiệp chế biến sâu, thương mại và dịch vụ chất lượng hơn”, ông Lực nêu quan điểm.

“BỘ TỨ CƠ HỘI” VÀ MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG HAI CON SỐ

Theo TS. Cấn Văn Lực, Gia Lai đang sở hữu những điều kiện bứt phá với “bộ tứ cơ hội” hiếm có, bao gồm: vị trí chiến lược ngã ba đường (thuận lợi kết nối với Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Campuchia); quyết tâm cải cách từ Trung ương; cấu trúc kinh tế đa dạng (kết quả của việc hợp nhất không gian kinh tế, tạo ra sự giao thoa hoàn hảo giữa biển, cao nguyên và trung du) và tư duy kiến tạo của lãnh đạo địa phương.

Do đó, với những cơ hội này, Gia Lai đã đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng. Ông Nguyễn Hữu Quế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho biết Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ lần thứ nhất của tỉnh đã xác định những dư địa, điều kiện phát triển là trên cơ sở kết hợp của yếu tố Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung. Theo đó, tỉnh Gia Lai quyết tâm đạt tốc độ tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Mục tiêu này dựa trên 5 trụ cột chính, bao gồm: năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, phát triển du lịch và quy hoạch đô thị.

Song, theo ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, những cơ hội này chỉ có thể thành hiện thực khi cơ chế thực thi hiệu quả, tạo ra môi trường đầu tư – kinh doanh thông thoáng và hấp dẫn.

“Không gian lớn hơn không tự động tạo ra sự phát triển lớn hơn. Tiềm năng lớn hơn không tự động biến thành dự án, thành dòng vốn, thành thu ngân sách, thành doanh nghiệp mạnh. Tất cả những điều đó chỉ có thể xảy ra khi tỉnh có cơ chế thực thi hiệu quả, khi nhà đầu tư nhìn thấy độ sẵn sàng của địa phương”, ông Hồng Anh nhấn mạnh.

THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN, KHƠI THÔNG DÒNG CHẢY

Để đón làn sóng đầu tư, Gia Lai cần sự đồng bộ cả về “phần mềm” (thể chế, môi trường đầu tư) lẫn “phần cứng” (hạ tầng, khu công nghiệp…).

Trong đó, về hạ tầng mềm, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ kiến nghị Gia Lai xây dựng hệ sinh thái đầu tư để tạo ra nguồn lực lớn hơn cho phát triển và tăng trưởng của tỉnh.

“Nhà đầu tư hôm nay không chỉ tìm dự án, tìm đất, tìm ưu đãi. Họ tìm một hệ sinh thái đồng bộ: quy hoạch rõ ràng, hạ tầng tốt, thủ tục minh bạch, nguồn nhân lực phù hợp, doanh nghiệp địa phương có năng lực và chính quyền đồng hành đến cùng”, ông Hồng Anh nhấn mạnh.

Về hạ tầng cứng, đi sâu vào bài toán cơ cấu chuỗi giá trị, ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Shinec, đề xuất Gia Lai xây dựng chiến lược khu, cụm công nghiệp kéo từ Tây sang Đông Gia Lai. Trong đó, Tây Gia Lai phải trở thành trung tâm sản xuất (hub logistics) hàng hóa nông sản, sau đó dịch chuyển theo các tuyến cao tốc xuống Quy Nhơn để đón dòng vốn công nghệ cao và phục vụ xuất khẩu.

Cùng với đó, các doanh nghiệp cũng đề xuất tỉnh tiếp tục cải thiện hạ tầng truyền tải điện, xử lý nhanh gọn các vướng mắc đất đai, quy hoạch vùng nguyên liệu và tạo điều kiện hơn cho doanh nghiệp trong tiếp cận vốn…

Để tháo gỡ những vướng mắc này, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn khẳng định Gia Lai đang thực hiện thay đổi căn bản phương thức điều hành. Đó là chuyển từ hành chính sang kiến tạo, phục vụ; cắt giảm khâu trung gian; hạn chế tình trạng đùn đẩy trách nhiệm và đo lường hiệu quả bằng KPI cụ thể.

“Chính quyền đã thay đổi căn bản và luôn theo sát doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần tự tin, chủ động kiến nghị, nhận diện cơ hội và mạnh dạn triển khai các dự án. Tỉnh cam kết đồng hành và hỗ trợ tối đa”, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh.