Từ những thửa ruộng quen thuộc, Hoằng Hóa đang hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao với dưa vàng, dưa leo và dâu tây sinh thái. Khi ruộng đồng “bắt sóng” công nghệ, bài toán năng suất, chất lượng và đầu ra dần có lời giải ổn định hơn...

Những ngày đầu xuân, trên các cánh đồng ở xã Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa không khí sản xuất diễn ra khẩn trương trong những khu nhà màng hiện đại. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, tưới nhỏ giọt và canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP đang giúp nông dân nâng cao giá trị trên từng thửa ruộng.

Những thửa ruộng trước đây chủ yếu trồng lúa, hoa màu truyền thống nay đã được quy hoạch lại theo hướng tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật. Trên nền đất được cải tạo, hệ thống nhà màng, nhà lưới dựng lên đồng bộ, khung thép kiên cố, mái phủ nilon chuyên dụng giúp kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và hạn chế tác động bất lợi của thời tiết.

Khác với phương thức canh tác phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm như trước, các hộ dân tham gia mô hình đã từng bước tiếp cận quy trình sản xuất hiện đại. Hệ thống tưới nhỏ giọt tự động được lắp đặt đến từng luống cây, cung cấp nước và dinh dưỡng trực tiếp đến gốc, giúp tiết kiệm chi phí, giảm thất thoát phân bón và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Việc kiểm soát sâu bệnh cũng chuyển dần sang hướng phòng ngừa chủ động, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học.

Các loại cây trồng chủ lực như dưa vàng, dưa chuột baby, dưa leo sinh trưởng ổn định, cho năng suất cao, quả đồng đều, mẫu mã đẹp. Sản phẩm được sản xuất theo quy trình VietGAP, từ khâu chọn giống, làm đất, chăm sóc đến thu hoạch và bảo quản đều được kiểm soát chặt chẽ. Nhờ đó, nông sản bảo đảm an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Đáng chú ý, nhiều thương lái và đơn vị phân phối đã chủ động tìm đến ký kết hợp đồng tiêu thụ. Đầu ra vì thế tương đối ổn định, giảm áp lực “được mùa mất giá” vốn từng là nỗi lo của người nông dân. Việc sản xuất gắn với thị trường ngay từ đầu cũng giúp bà con chủ động hơn trong kế hoạch xuống giống và mở rộng diện tích.

Trong bức tranh nông nghiệp công nghệ cao tại Hoằng Hóa, mô hình trồng dâu tây sinh thái được xem là điểm nhấn nổi bật. Dâu được trồng trên luống phủ màng, sử dụng phân hữu cơ và chế phẩm sinh học, hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Mỗi công đoạn chăm sóc đều được ghi chép nhật ký sản xuất đầy đủ theo tiêu chuẩn VietGAP, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế từ nông sản, vườn dâu còn mở ra hướng khai thác dịch vụ trải nghiệm. Vào dịp cuối tuần, nhiều gia đình, nhóm bạn trẻ tìm đến tham quan, chụp ảnh và hái quả tại vườn. Hoạt động này giúp gia tăng giá trị sản phẩm từ 20–30% so với bán buôn thông thường, đồng thời tạo thêm nguồn thu từ dịch vụ tham quan.

Ông Lê Ngọc Nam, Giám đốc Hợp tác xã Hoằng Đạt, cho biết quá trình chuyển đổi sang sản xuất nông nghiệp công nghệ cao đòi hỏi sự quyết tâm và thay đổi tư duy của người dân. Thời gian đầu, chi phí đầu tư nhà màng, hệ thống tưới khá lớn khiến nhiều hộ còn e ngại. Tuy nhiên, khi hiệu quả về năng suất, chất lượng và giá bán được chứng minh rõ rệt, bà con đã dần tin tưởng và mạnh dạn làm theo.

Theo ông Nam, yếu tố then chốt để duy trì thị trường là tuân thủ nghiêm ngặt quy trình VietGAP, giữ uy tín với người tiêu dùng. Việc kết hợp sản xuất nông sản sạch với trải nghiệm tại vườn không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần quảng bá hình ảnh nông nghiệp an toàn của địa phương.

Hiệu quả kinh tế từ các mô hình này thể hiện khá rõ nét. So với cây trồng truyền thống, giá trị thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích tăng lên đáng kể. Nhiều hộ tham gia sản xuất có nguồn thu ổn định, đời sống từng bước được cải thiện. Bên cạnh đó, mô hình còn tạo việc làm thường xuyên cho lao động địa phương, nhất là phụ nữ và người trung niên.

Việc sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP cũng mang lại lợi ích lâu dài cho môi trường canh tác. Sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học và quản lý dịch hại tổng hợp giúp cải tạo đất, hạn chế ô nhiễm nguồn nước và bảo vệ hệ sinh thái xung quanh. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

Thực tế tại Hoằng Hóa cho thấy, khi nông dân chủ động tiếp cận khoa học công nghệ, thay đổi phương thức sản xuất và chú trọng xây dựng thương hiệu nông sản an toàn, giá trị kinh tế mang lại có thể vượt trội so với sản xuất truyền thống. Hướng đi này phù hợp với yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, gắn sản xuất với thị trường và phát triển bền vững trong dài hạn.