Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật đối với Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1...

Theo kết luận, các tồn tại được phát hiện tập trung ở việc phê duyệt dự án, lập và thẩm định dự toán, tổ chức lựa chọn nhà thầu, quản lý hồ sơ chất lượng, quản lý thực hiện hợp đồng, thực hiện bảo hiểm bắt buộc, tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán và kê khai thuế giá trị gia tăng vãng lai. Thanh tra cho rằng quá trình triển khai một số gói thầu chưa tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng và đấu thầu.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ xác định nhiều trường hợp nhà thầu chính và nhà thầu phụ chuyển giao một phần công việc cho đơn vị khác khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận hoặc không đúng quy định của hợp đồng. Một số trường hợp được kết luận có hành vi chuyển nhượng thầu vi phạm quy định tại khoản 8 Điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013, xảy ra tại các gói thầu thuộc Dự án thành phần 2 và Dự án thành phần 3.

Bên cạnh đó, cơ quan thanh tra cũng chỉ ra nhiều bất cập trong công tác tài chính như nâng tỷ lệ tạm ứng hợp đồng không phù hợp hồ sơ mời thầu, thu hồi tạm ứng chưa đúng quy định, một số nhà thầu sử dụng tiền tạm ứng không đúng mục đích, nghiệm thu và thanh toán một số khối lượng công việc khi chưa đủ điều kiện hoặc chưa hoàn tất các thủ tục theo hợp đồng. Ngoài ra, một số nhà thầu chậm kê khai hoặc chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng vãng lai tại Đồng Nai.

Về nguyên nhân, Thanh tra Chính phủ đánh giá dự án có quy mô đặc biệt lớn, tổng mức đầu tư hơn 109.700 tỷ đồng, bao gồm nhiều dự án thành phần với hơn 150 gói thầu trong nước và quốc tế, yêu cầu kỹ thuật phức tạp, tiến độ triển khai gấp, đồng thời chịu tác động của dịch Covid-19 và điều kiện thời tiết.

Tuy nhiên, cơ quan thanh tra cũng xác định nguyên nhân chủ quan là chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và một số nhà thầu chưa tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, năng lực quản lý còn hạn chế, dẫn đến các thiếu sót, vi phạm trong quá trình thực hiện dự án.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm chính đối với các tồn tại, vi phạm thuộc về Hội đồng thành viên VATM, Hội đồng quản trị ACV, lãnh đạo doanh nghiệp theo phân công, ban quản lý dự án, tổ chuyên gia đấu thầu, các đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, nhà thầu thi công và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành và địa phương rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý nhà thầu phụ, đặc biệt là tình trạng chuyển nhượng thầu; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về đấu thầu và xây dựng; đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư khẩn trương khắc phục các tồn tại về quản lý hợp đồng, nghiệm thu, thanh toán, thu hồi tạm ứng, nghĩa vụ thuế và xử lý trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan theo quy định.