Phát biểu của ông Burnham khơi lại tranh luận về Brexit, giữa lúc Anh tìm cách tăng cường quan hệ kinh tế với EU...

Thủ tướng Anh Andy Burnham không loại trừ khả năng Công đảng đưa cam kết tái gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào cương lĩnh tranh cử lần tới. 

Trên chuyến bay tới New York dự kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tuần này, ông Burnham được hỏi liệu Công đảng có thể cam kết đưa Anh trở lại EU trong cuộc bầu cử tới hay không. Ông không trả lời trực tiếp, chỉ nói đây là vấn đề “để bàn vào một thời điểm khác”.

Theo ông Burnham, ưu tiên hiện nay là chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh Anh - EU, dự kiến diễn ra vào cuối năm. Ông muốn tiếp nối nỗ lực hàn gắn quan hệ với EU của người tiền nhiệm Keir Starmer, sau đó tiến tới những thỏa thuận cụ thể giúp thúc đẩy kinh tế Anh. Hội nghị cũng sẽ bàn về đề xuất của EU nhằm tạo thuận lợi cho thanh niên hai bên đi lại và làm việc.

Kể từ khi nhậm chức vào cuối tháng 7, Thủ tướng Burnham nhiều lần khẳng định muốn cải thiện quan hệ giữa Anh và EU. Vào tháng trước, ông cho rằng Anh cần có những bước đi mạnh mẽ hơn để nối lại quan hệ với khối. Sau cuộc gặp Thủ tướng Ireland Micheal Martin tuần trước, ông tiếp tục nhấn mạnh chính phủ Anh muốn tăng cường hợp tác với EU.

Một trở ngại trước mắt là kế hoạch ban hành các quy định “Sản xuất tại châu Âu” của EU. Kế hoạch này nhằm hạn chế sự hiện diện ngày càng lớn của Trung Quốc trong một số ngành công nghiệp, nhưng cũng có thể khiến doanh nghiệp Anh bị loại khỏi một số hoạt động tại EU và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng giữa Anh với Ireland.

Ông Burnham cho biết sẽ nêu quan ngại này với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen trong cuộc gặp bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc. Theo ông, Anh không phải đối tượng mà EU muốn hạn chế. Hai bên cùng chịu sức ép trong một số lĩnh vực, đặc biệt là ngành thép, và cần tìm cách hợp tác như những đối tác đáng tin cậy.

Theo trang Euronews, một số bộ trưởng Anh lo ngại tiến trình cải thiện quan hệ với EU đã chậm lại kể từ khi ông Burnham lên nắm quyền. Hội nghị thượng đỉnh có thể tiếp tục bị hoãn nếu hai bên không tìm được tiếng nói chung về kế hoạch “Sản xuất tại châu Âu”.

Trước khi trở thành thủ tướng, ông Burnham từng kêu gọi Anh tái gia nhập EU. Tuy nhiên, khi vận động tranh cử tại Makerfield hồi tháng 5, ông nói việc Anh rời khỏi EU - sự kiện gọi là Brexit -  đã gây tổn hại cho đất nước, nhưng cho rằng lúc này không nên khơi lại cuộc tranh luận về quyết định đó.

Quyết định rời EU được đưa ra trong cuộc trưng cầu dân ý năm 2016 và gây chia rẽ sâu sắc tại Anh. Tranh luận về Brexit nóng trở lại sau khi Công đảng có kết quả không tốt trong cuộc bầu cử địa phương hồi tháng 5. Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting khi đó gọi việc rời EU là một “sai lầm tai hại”. Trong khi đó, lãnh đạo đảng Bảo thủ Kemi Badenoch cảnh báo Công đảng có thể khơi lại những cuộc đối đầu về Brexit.

Một số nghị sĩ Công đảng phản đối Brexit muốn ông Burnham tiến xa hơn trong việc cải thiện quan hệ với EU. Họ cho rằng điều này có thể giúp kinh tế Anh tăng trưởng.

Tuy nhiên, ông Burnham cho biết chính phủ sẽ tiếp tục giữ các giới hạn do người tiền nhiệm Keir Starmer đặt ra cho đến cuộc bầu cử tới. Các giới hạn này gồm Anh không quay lại thị trường chung hay liên minh thuế quan của EU, cũng không khôi phục quyền tự do đi lại giữa hai bên.