Từ ngày 11/8, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chính thức chuyển đổi thành Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, với định hướng trở thành doanh nghiệp nòng cốt trong vận tải, hạ tầng và công nghiệp đường sắt...

Việc chuyển đổi được thực hiện trên cơ sở Nghị định số 366/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Quyết định số 498/QĐ-TTg ngày 27/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án cơ cấu lại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035 theo định hướng mô hình tập đoàn.

Trong ngày 10/8, Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam ban hành Quyết định số 1268/QĐ-ĐS về Điều lệ tổ chức và hoạt động của Công ty TNHH MTV - Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam và Quyết định số 1269/QĐ-ĐS về việc chuyển đổi mô hình hoạt động, đổi tên doanh nghiệp.

Ngày 11/8, Sở Tài chính thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty TNHH MTV cho Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Tên giao dịch bằng tiếng Anh là Vietnam National Railway Group, tên viết tắt là VNR.

Theo đăng ký mới, xây dựng công trình đường sắt (mã ngành 4211) được xác định là ngành kinh doanh chính, bao gồm quản lý, khai thác, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia và kinh doanh hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt.

Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam theo quy định của pháp luật, cũng như các hiệp định, văn bản, thỏa thuận và hợp đồng đã ký kết với các bên liên quan.

Theo Quyết định 498/QĐ-TTg, việc chuyển đổi nhằm đưa Tổng công ty Đường sắt Việt Nam từ mô hình nhóm công ty mẹ - công ty con sang nhóm công ty mẹ - công ty con Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Công ty mẹ là công ty TNHH MTV do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Lộ trình chuyển đổi được đặt ra trong năm 2026.

Định hướng mới xác định Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam giữ vai trò doanh nghiệp then chốt trong tổ chức quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì các tuyến đường sắt; chủ trì, dẫn dắt và liên kết với các doanh nghiệp khác trong chuỗi giá trị đường sắt, từng bước làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và tạo động lực phát triển công nghiệp đường sắt.

Tập đoàn cũng được định hướng tham gia thực hiện các dự án đường sắt quốc gia, xây dựng và phát triển thương hiệu để tiếp cận nguồn vốn lớn, thu hút nhà đầu tư, đối tác chiến lược và nguồn nhân lực chất lượng cao. 

Đáng chú ý, mô hình mới mở rộng vai trò của doanh nghiệp trong quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia. Theo định hướng xây dựng Điều lệ, Tập đoàn có quyền trực tiếp tổ chức khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia; lập đề án cho thuê hoặc chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Tập đoàn cũng có thể được giao làm chủ đầu tư các dự án xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia sử dụng vốn ngân sách nhà nước.

Đây là điểm đáng chú ý trong quá trình chuyển đổi, bởi vai trò của doanh nghiệp không chỉ dừng ở vận tải đường sắt mà được mở rộng sang quản lý, khai thác hạ tầng và tham gia sâu hơn vào quá trình đầu tư phát triển mạng lưới đường sắt. Quyết định 498 cũng đặt mục tiêu xây dựng doanh nghiệp đủ năng lực tham gia triển khai các nhiệm vụ được giao trong lĩnh vực đường sắt quốc gia.

Trước đó, ngày 6/8/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1504/QĐ-TTg giao nhiệm vụ và một số chỉ tiêu cơ bản đối với Chiến lược phát triển của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030.

Theo định hướng này, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam được xây dựng theo mô hình tập đoàn kinh tế đa ngành, trong đó vận tải đường sắt, xây dựng và bảo trì, công nghiệp và dịch vụ đường sắt là các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi.

Đến năm 2030, doanh nghiệp được đặt mục tiêu áp dụng đầy đủ các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp của OECD trên nền tảng số, đồng thời đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản trị, vận hành và kinh doanh.

Tầm nhìn đến năm 2035 là trở thành tập đoàn kinh tế đường sắt lớn trong nước, đủ năng lực tiếp nhận vận hành, bảo trì các tuyến đường sắt mới và mạng lưới đường sắt quốc gia hiện đại; giữ vai trò trung tâm trong chuỗi logistics đa phương thức và liên vận quốc tế.