Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh có những lo ngại rằng cơn sốt đầu tư AI có thể đảo chiều sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ...

Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cho rằng khi cân nhắc các bước đi trong cuộc chiến chống lạm phát, các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới cần tính đến khả năng tăng trưởng kinh tế dựa vào làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) chững lại.

Bà Georgieva nhấn mạnh rằng mối lo ngại về sự phụ thuộc vào làn sóng đầu tư vào AI, cùng mức định giá bị đẩy lên cao ngất ngưởng của cổ phiếu trong lĩnh vực này, đang gây ra những tác động lớn đến các thị trường tài chính trên toàn cầu.

"Thị trường đang biến động mạnh, và tình trạng này có khả năng sẽ còn tiếp diễn”, hãng tin Reuters dẫn lời bà Georgieva phát biểu tại một sự kiện diễn ra tại trụ sở của IMF ở Washington hôm 6/11. Bà nói thêm rằng sự biến động thị trường này sẽ làm phức tạp thêm công việc hoạch định chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương giữa lúc rủi ro đối với sự ổn định giá cả đang gia tăng.

Một đợt bán tháo mạnh cổ phiếu công nghệ vào thứ Năm tuần trước đã khiến thị trường tài chính toàn cầu rúng động, xuất phát từ lo ngại rằng chiến thắng của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ sẽ dẫn đến sự giám sát chặt chẽ hơn đối với AI, làm chậm tiến độ xây dựng các trung tâm dữ liệu. Song song với việc bán tháo cổ phiếu, nhà đầu tư đổ xô tìm đến trái phiếu như một kênh trú ẩn an toàn, dẫn tới sự sụt giảm của lợi suất trái phiếu chính phủ sau đợt tăng nóng trong tháng 10.

Triển vọng thay đổi chính sách đang tác động tiêu cực đến các giao dịch cổ phiếu AI ở Phố Wall và trên nhiều thị trường khác, khi giao dịch này vốn dĩ đã ở trạng thái thiếu vững chắc từ trước do lo ngại rằng những khoản chi khổng lồ cho cơ sở hạ tầng liên quan đến AI sẽ không mang lại kết quả lợi nhuận như mong muốn. Những phiên sụt giảm gần đây đã kích hoạt các lệnh gọi ký quỹ (margin call), làm áp lực bán tháo tăng mạnh hơn, đồng thời gây hoang mang cho cả các nhà đầu tư cá nhân lẫn các quỹ đầu cơ.

Theo bà Georgieva, làn sóng đầu tư vào AI đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở một số quốc gia trong thời gian qua, giúp bù đắp tác động tiêu cực từ cú sốc nguồn cung năng lượng do xung đột tại Trung Đông, nhưng mặt khác, làn sóng này cũng góp phần làm gia tăng áp lực lạm phát và mối lo ngại về ổn định tài chính.

Tháng trước, IMF đã cảnh báo về những rủi ro lớn đối với tăng trưởng kinh tế và ổn định tài chính nếu làn sóng đầu tư vào AI đột ngột chấm dứt, bên cạnh các yếu tố khác như một cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông. Khi đó, IMF cảnh báo rằng sự sụt giảm mạnh trong đầu tư vào AI có thể dẫn đến một đợt lao dốc trên diện rộng của giá tài sản, rốt cục có thể khiến GDP toàn cầu đến năm 2028 giảm 1,1%, trong đó sản lượng kinh tế Mỹ có thể giảm 1,8%.

Dù không nhắc lại dự báo tiêu cực này trong phát biểu mới nhất, bà Georgieva vẫn thừa nhận những rủi ro liên quan đến tình trạng biến động trên thị trường gần đây. Bà nói: "Nếu đà tăng trưởng kinh tế nhờ AI có dấu hiệu chậm lại, các ngân hàng trung ương cần tính đến yếu tố này khi đánh giá các bước đi cần thiết trong cuộc chiến chống lại tình trạng lạm phát dai dẳng”.

Theo các nhà phân tích, nếu làn sóng đầu tư AI đảo chiều, áp lực lạm phát có thể giảm bớt, nhưng tăng trưởng kinh tế sẽ mất đi một nguồn lực hỗ trợ quan trọng. Ngoài ra, biến động trên thị trường tài chính - chẳng hạn sự sụt giảm kéo dài của cổ phiếu công nghệ - có thể dẫn tới tâm lý bi quan và sự suy yếu của hoạt động tiêu dùng. Khi đó, việc tăng lãi suất quá mức có thể đặt ra gánh nặng đối với tăng trưởng kinh tế.

Hiện tại, các ngân hàng trung ương lớn như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đều có kế hoạch tiếp tục tăng lãi suất trong những tháng tới để ứng phó với áp lực lạm phát đang ở mức cao.

Reuters cho biết Đảng Dân chủ đang lên kế hoạch tung ra hàng loạt dự luật mới nhằm vào các hệ thống AI và việc phát triển các trung tâm dữ liệu khi đảng này chính thức nắm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ vào tháng 1/2027. Những bước đi này đánh dấu một sự thay đổi rõ rệt so với thời kỳ Quốc hội do Đảng Cộng hòa lãnh đạo, giai đoạn mà các nhà lập pháp chủ yếu tập trung vào việc thúc đẩy phát triển AI và từ chối thông qua các đạo luật hạn chế công nghệ này.