Giữa lúc Chính phủ Mỹ đóng cửa suốt gần 1 tuần qua, một câu hỏi được đặt ra là tại sao Tổng thống Donald Trump không sử dụng số tiền thu được từ thuế quan để duy trì hoạt động của Chính phủ?...

Trong lần đóng cửa một phần này của Chính phủ Mỹ, hàng trăm nghìn công chức liên bang đang phải nghỉ việc không lương hoặc làm việc mà không được trả lương. Các chức năng cốt lõi, bao gồm nhiều cuộc kiểm tra an toàn thực phẩm và dược phẩm, đã bị hoãn lại do sự bế tắc giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ về việc cấp ngân sách tạm thời cho Chính phủ.

Trong khi đó, Chính phủ Mỹ vẫn tiếp tục thu về quốc khố những số tiền kỷ lục từ thuế quan - một kết quả mà Tổng thống Trump thường xuyên bày tỏ tự hào, coi như một thành tựu có được từ cuộc chiến thương mại của ông trong nhiệm kỳ này.

Số tiền hàng chục tỷ USD này chỉ là “muối bỏ bể” so với những gì cần thiết để duy trì hoạt động của bộ máy chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, một số tiền như vậy vào thời điểm này cũng có thể giúp giảm bớt tác động từ việc đóng cửa - ít nhất là tạm thời - trong khi các nghị sỹ vẫn còn đang tranh cãi.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính Mỹ, thu ngân sách từ thuế quan trong tháng 9 đạt 31,7 tỷ USD, nâng tổng số thu từ thuế quan từ đầu năm đến nay lên 190 tỷ USD, tăng 160% so với cùng kỳ năm ngoái. Vào 1/10, ngày đầu tiên của đợt đóng cửa, Chính phủ Mỹ đã thu được 315 triệu USD từ thuế quan.

Trong khi đó, tổng số tiền lương hằng ngày của khoảng 750.000 nhân viên liên bang bị nghỉ việc tạm thời trong thời gian đóng cửa là khoảng 400 triệu USD - theo ước tính của Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO).

Số tiền từ thuế quan được đưa vào một quỹ chung do Bộ Tài chính Mỹ quản lý. Bộ này gọi tài khoản đó là “sổ séc của nước Mỹ,” vì quỹ đó được sử dụng để thanh toán một số hóa đơn hiện có của Chính phủ, chẳng hạn như phân phối hoàn thuế. Tuy nhiên, quỹ chung của Bộ Tài chính và tất cả số tiền thu từ thuế quan chảy vào đó về cơ bản đang bị đóng băng cho đến khi một dự luật ngân sách được thông qua để cấp ngân cho Chính phủ.

Trên thực tế, Quốc hội và Tổng thống Trump có thể vượt qua sự đóng băng nói trên bằng cách thông qua một biện pháp chỉ định dùng tiền thu từ thuế quan cho một mục đích cụ thể, như trả lương cho nhân viên liên bang bị nghỉ việc tạm thời. Tuy nhiên, dường như không có đảng nào quan tâm đến biện pháp này ở thời điểm hiện tại.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Kush Desai nói với hãng CNN: “Chúng tôi không cần bất kỳ giải pháp mới nào để giảm bớt tác động của việc đóng cửa chính phủ do Đảng Dân chủ gây ra. Tất cả những gì cần làm là Đảng Dân chủ mở cửa lại Chính phủ bằng cách thông qua một nghị quyết như họ đã làm nhiều lần trước đây”.

Trong khi đó, nhiều nghị sỹ Dân chủ không ủng hộ việc coi thuế quan như một nguồn thu ngân sách quan trọng mới của Chính phủ Mỹ. Họ lập luận rằng để có được nguồn thu đó, người Mỹ đang phải mua hàng hóa nhập khẩu với giá cao hơn.

“Thuế quan của ông Trump là vấn đề, không phải là giải pháp”, thượng nghị sỹ Dân chủ Ron Wyden, thành viên cấp cao nhất của đảng này trong Ủy ban Tài chính Thượng viện, nói với CNN.