Việt Nam – Nhật Bản hợp tác thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ
VVũ Khuê
Chọn cỡ chữ
Việt Nam có hơn 6.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đang hoạt động, nhưng chỉ đáp ứng khoảng 10% nhu cầu linh kiện cho thị trường trong nước. Tỷ lệ cung ứng cho các doanh nghiệp Nhật Bản cũng chỉ chiếm 15,7% trong số tổng nguồn cung, đây là con số rất nhỏ và được duy trì trong suốt 10 năm qua…
Công nghiệp hỗ trợ đã đóng góp phát triển một số ngành công nghiệp chủ lực của Việt Nam.
Nhằm tăng cường kết nối doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam - Nhật Bản và thúc đẩy sản xuất chế tạo trong nước, ngày 3/6/2025, Cục Xúc tiến thương mại (VIETRADE) thuộc Bộ Công Thương, Tổ chức Thúc đẩy Ngoại thương Nhật Bản (JETRO) – Văn phòng đại diện tại Hà Nội phối hợp với Công ty RX Tradex Việt Nam tổ chức họp báo và ký kết thoả thuận hợp tác tổ chức Triển lãm máy móc và công nghệ ngành công nghiệp chế tạo và công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam (VME) lần thứ 17 và Triển lãm Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam- Nhật Bản (SIE) lần thứ 11 tại Hà Nội.
TỶ LỆ CUNG ỨNG CHO DOANH NGHIỆP NHẬT BẢN VẪN Ở MỨC KHIÊM TỐN
Phát biểu tại buổi lễ, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, cho biết tính đến cuối năm 2024, ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam có hơn 6.000 doanh nghiệp đang hoạt động trong các ngành dệt may, sản xuất lắp ráp ô tô, da giày, cơ khí chế tạo và điện tử.
Ngành công nghiệp hỗ trợ đã đóng góp phát triển một số ngành công nghiệp chủ lực của Việt Nam, giúp cho Việt Nam tăng trưởng xuất siêu từ 2 tỷ USD năm 2017 đến hơn 28 tỷ USD trong năm 2024.
Tuy nhiên, hiện ngành công nghiệp hỗ trợ mới chỉ đáp ứng khoảng 10% nhu cầu linh kiện cho thị trường trong nước. “Con số này là một thách thức lớn, đặc biệt khi mỗi năm Việt Nam phải nhập khẩu hàng tỷ USD linh kiện từ nước ngoài để phục vụ sản xuất trong nước”, ông Phú nhận định.
Nhật Bản là một trong những đối tác đầu tư hàng đầu tại Việt Nam trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo và công nghệ cao. Cụ thể, trong thập kỷ qua giá trị đầu tư trực tiếp từ Nhật Bản vào Việt Nam vẫn đạt giá trị lớn lên đến 3,5 tỷ USD năm 2024, đứng thứ 5 về giá trị đầu tư.
Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục XTTM, Bộ Công Thương phát biểu tại buổi họp báo.
Ông Haruhiko Ozasa, Trưởng đại diện, Tổ chức Thúc đẩy Ngoại thương Nhật Bản (JETRO), cho biết theo khảo sát mới nhất của JETRO, tính đến thời điểm hiện nay, tỷ lệ nội địa hoá của các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (kể cả doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Nhật Bản tại Việt Nam và doanh nghiệp nội địa Việt Nam) chiếm 36,6%, tương đương với Malaysia và Philippines. Vào năm 2024, đồng yên suy yếu góp phần làm tăng tỷ lệ cung ứng từ Nhật Bản (tăng 2,7 điểm so với năm trước), dẫn tới giảm tỷ lệ nội địa hoá tại Việt Nam.
Nếu tách riêng doanh nghiệp Việt Nam, tỷ lệ cung ứng cho các doanh nghiệp Nhật Bản chiếm 15,7% trong số tổng nguồn cung (giảm 1,5 điểm so với năm trước). Theo lãnh đạo JETRO, con số này còn rất nhỏ, thấp và được duy trì ổn định trong suốt 10 năm qua. So với Indonesia, Thái Lan và Malaysia, tỷ lệ này của doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế và chỉ tương đương với Philippines.
Khảo sát cũng cho thấy năm 2024, có tới 56,1% doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam có dự định mở rộng đầu tư trong vòng 1-2 năm tới, một con số vượt xa mức trung bình của ASEAN là 37,7%. Việt Nam xếp sau Ấn Độ, Pakistan, đứng đầu ASEAN.
Hơn nữa, 50,9% trong số các công ty này có ý định tăng cường mua sắm tại Việt Nam, đây là tỷ lệ cao nhất trong số các nước ASEAN. Xét theo từng ngành nghề, các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực như thiết bị điện, điện tử; dệt may; máy móc đều thể hiện nhu cầu mở rộng cung ứng nội địa ở mức cao.
CÁC NHÀ CUNG ỨNG VIỆT NAM CẦN TẠO NĂNG LỰC CẠNH TRANH MỚI
Để tăng tỷ lệ nội địa hoá trong nước, ông Vũ Bá Phú cho rằng sự chủ động của doanh nghiệp là quan trọng nhất bên cạnh chính sách của Chính phủ. Doanh nghiệp cần nắm bắt được xu hướng thị trường quốc tế, chuyển đổi mô hình quản trị, kiểm soát nội bộ theo chuẩn quốc tế.
Đồng thời chủ động nắm bắt xu thế mới trên thế giới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh… nhằm đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp nước ngoài. Việc ứng dụng các công nghệ mới, tự động hóa trong sản xuất, tối ưu hóa quy trình là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp cải thiện năng suất, đáp ứng các yêu cầu về chất lượng của thị trường quốc tế.
Theo lãnh đạo JETRO, để doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục mở rộng hoạt động kinh doanh, Việt Nam cần có sự cải thiện hơn về môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp đảm bảo gia tăng lợi nhuận. Và một trong những yếu tố quan trọng để gia tăng lợi nhuận là nâng cao tỷ lệ nội địa hoá.
Ông Haruhiko Ozasa, Trưởng đại diện JETRO.
'Doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư kinh doanh tại Việt Nam với khả năng sản xuất đa dạng, đa chủng loại hàng hoá, nhưng nếu họ vẫn phải nhập các linh kiện, phụ tùng từ nước ngoài và từ Nhật Bản thì chi phí khó cải thiện. Do đó, việc cải thiện mua sắm cung ứng nội địa là một trong những yếu tố quan trọng, then chốt để giảm chi phí cho các doanh nghiệp”, ông Haruhiko Ozasa nhận định.
Vậy doanh nghiệp Việt Nam làm gì để đáp ứng nhu cầu gia tăng cung ứng nội địa của các doanh nghiệp Nhật Bản?. Theo ông Haruhiko Ozasa, phát triển hơn nữa ngành công nghiệp hỗ trợ là vô cùng quan trọng và cần thiết.
“Chúng tôi kỳ vọng vào quá trình chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin của Việt Nam”, ông Haruhiko Ozasa nhấn mạnh; đồng thời cho biết có 2 lĩnh vực Nhật Bản kỳ vọng ở các nhà cung ứng Việt Nam, là công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Mỗi năm Việt Nam đào tạo ra 50 nghìn kỹ sư công nghệ thông tin – con số cao so với thế giới, đây là nguồn lực tiềm năng lớn.
Mặt khác, trong lĩnh vực chế tạo, chuyển đổi số cũng được triển khai tích cực. Chẳng hạn một số doanh nghiệp đã ứng dụng IoT để mọi công đoạn sản xuất đều hiển thị, nhìn thấy được hay sử dụng AI để loại bỏ sản phẩm lỗi, sản phẩm không đạt tiêu chuẩn.
“Việt Nam có thế mạnh về công nghệ thông tin với nguồn nhân lực dồi dào. Việc kết hợp công nghệ thông tin vào trong ngành sản xuất chế tạo sẽ tạo ưu thế mới, sức mạnh mới, năng lực cạnh tranh mới cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam”, ông Haruhiko Ozasa tin tưởng.
Triển lãm Máy móc và Công nghệ ngành Công nghiệp chế tạo và Công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam (Vietnam Manufacturing Expo - VME) lần thứ 17 và Triển lãm Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam - Nhật Bản (Vietnam- Japan Supporting Industries Exhibition - SIE) lần thứ 11 sẽ diễn ra từ ngày 6 - 8/8/2025 tại Trung tâm Triển lãm L.C.E. Hà Nội, dự kiến quy tụ hơn 200 doanh nghiệp đến từ hơn 10 quốc gia và kỳ vọng thu hút hơn 10.000 khách tham quan chuyên ngành.
VME và SIE 2025 không chỉ là sự kiện xúc tiến thương mại đơn thuần, mà còn là công cụ thúc đẩy phát triển hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ, tạo việc làm chất lượng cao và tăng cường vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Triển lãm năm nay sẽ tập trung vào các giải pháp then chốt như chuyển đổi số, tự động hóa linh hoạt, sản xuất không phát thải (zero-emission manufacturing) và chuỗi cung ứng số – những yếu tố được xem là sống còn cho tương lai ngành sản xuất Việt Nam.
Mô hình “Bản sáng vùng biên” đã nâng cao đời sống người dân Yên Khương qua những tuyến đèn đường, mái nhà sửa chữa và học sinh được tiếp sức đến trường. Qua đó, Bộ đội Biên phòng không chỉ bảo vệ vững chắc biên cương mà còn đồng hành cùng dân phát triển kinh tế, củng cố tình đoàn kết nơi “phên dậu” Tổ quốc...
Vừa qua, trong khuôn khổ chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới châu Âu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thúc đẩy hợp tác với EU, Đan Mạch và Bỉ về nông nghiệp bền vững, công nghệ sinh học, kinh tế biển xanh, bảo vệ môi trường và chống khai thác IUU.
Tây Nguyên có nhiều lợi thế về đất đai, khí hậu cùng hệ sinh thái để phát triển nông nghiệp công nghệ cao và dược liệu. Tuy nhiên, sản xuất còn phân tán, chất lượng giống chưa đồng đều, chế biến sâu hạn chế và liên kết thị trường chưa chặt chẽ đang là những điểm nghẽn cần tháo gỡ...
Trong 9 tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp giải thể tăng tới 118%, trong khi khu vực đầu tư tư nhân chỉ tăng trưởng 14%, mức thấp nhất trong ba khu vực kinh tế. Trước áp lực này, TS. Nguyễn Đức Hiển nhận định để thích ứng với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, doanh nghiệp cần tái cấu trúc quản trị, tài chính, mô hình kinh doanh và thị trường, thay vì chỉ dựa vào mở rộng vốn và quy mô…
Từ những cọng rơm quen thuộc trên đồng ruộng quê nhà, Nguyễn Xuân Tài (SN 1989) xã Quý Lộc, Thanh Hóa đã phát triển ý tưởng sản xuất mồi nhóm lửa, đưa sản phẩm tiếp cận khách hàng quốc tế qua nền tảng thương mại điện tử Amazon. Hành trình khởi nghiệp của anh mở ra hướng khai thác giá trị kinh tế từ phụ phẩm nông nghiệp...
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...
