Miền Trung và Tây Nguyên chiếm 62% trong tổng sản lượng mía đường cả nước, nhưng nơi đây đang chịu ảnh hưởng bất lợi của biến đổi khí hậu, trong đó lượng nước tưới cho cây mía ngày càng thiếu. Do vậy, cần phải xây dựng chuỗi sản xuất mía đường theo mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu…
Sản xuất mía đường thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính là vấn đề tất yếu.
Ngày 13/9/2024 tại thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai, Hiệp hội Mía đường Việt Nam tổ chức hội thảo Chiến lược thích ứng khí hậu nâng cao năng lực cạnh tranh ngành mía đường Việt Nam. Đồng thời, khai mạc Triển lãm nông công nghiệp ngành mía đường Việt Nam. Chiều cùng ngày, cũng tại đây diễn ra hội nghị tổng kết niên vụ sản xuất mía đường 2023-2024.
AN KHÊ TRỞ THÀNH VÙNG TRỒNG MÍA LỚN NHẤT CẢ NƯỚC
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Dương Mah Tiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho biết Gia Lai thuộc Tây Nguyên, với đặc điểm khí hậu ôn hòa, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, chiếm 58,7% cơ cấu kinh tế của toàn tỉnh. Gia Lai có thể mạnh phát triển các cây công nghiệp dài ngày như cao su, hồ tiêu, và đặc biệt là cây mía, đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu cây trồng ở địa phương.
“Gia Lai hiện hơn có 40.000 ha diện tích trồng mía, chiếm diện tích lớn trong tổng diện tích trồng mía nguyên liệu ở Tây Nguyên nói riêng và cả nước nói chung. Cây mía không chỉ giúp tạo sinh kế cho nhiều hộ nông dân trên địa bàn mà còn là yếu tố thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến, nâng cao giá trị, sản xuất nông nghiệp bền vững”, ông Tiệp khẳng định.
Ông Dương Mah Tiệp: "Cây mía, đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu cây trồng ở địa phương".
Theo ông Tiệp, trên địa bàn tỉnh hiện có 2 nhà máy đường đang hoạt động là Thành Thành Công với công suất 6.000 tấn mía cây/ngày, diện tích vùng nguyên liệu là 1.576 ha; nhà máy đường An Khê với công suất 18.000 tấn mía cây/ngày với diện tích vùng nguyên liệu là 57.839 ha.
Niên vụ 2023/24, sản lượng đường sản xuất của 2 nhà máy trên đạt 215 nghìn tấn đường, chiếm 20% tổng sản lượng đường sản xuất của cả nước. Tuy nhiên, ông Dương Mah Tiệp cho rằng diện tích và sản lượng mía của Gia Lai rất lớn, nhưng còn chưa tập trung, nên công tác cơ giới hóa công nghệ sản xuất còn có mặt hạn chế. Đơn cử, có nhiều vùng mía ở khu vực cao, tốn nhiều công chăm sóc, thu hoạch.
"Rất nhiều hành vi gian lận thương mại đường nhập lậu đã được các cơ quan chức năng phát hiện tại hầu như các tỉnh thành trên cả nước. Tuy nhiên, công tác đấu tranh chống gian lận đường nhập lậu vẫn còn thiếu hiệu quả, nhiều kẽ hở và điều bất thường và đang bị các đối tượng kinh doanh phi pháp lợi dụng”.
Ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam.
Ông Tiệp kiến nghị cần xây dựng triển khai kế hoạch cụ thể để phát triển mạnh các hợp tác xã trồng mía, liên kết với các nhà máy đường để hoạt động hiệu quả, ngăn chặn tình trạng chênh mua chênh bán mía, vi phạm hợp đồng trong hoạt động tiêu thụ mía. Cùng với đó, đề nghị các cơ qua chức năng đẩy mạnh công tác khảo nghiệm, lựa chọn giống mía năng suất cao, chất lượng tốt, kháng bệnh để đưa vào sản xuất.
Ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam, cho biết sản lượng đường từ mía cả nước đã tăng 4 niên vụ liên tiếp. Niên vụ 2023/24 đã tăng 61% so với niên vụ 2020/21. Miền Trung – Tây Nguyên với lợi thế cạnh tranh về nông nghiệp và công nghiệp chế biến mía đường, đã tăng trưởng ngoạn mục với mức tăng 96% so với niên vụ 2020/21. Khu vực này chiếm 62% tổng sản lượng đường, đã trở thành trung tâm sản xuất mía đường lớn nhất của cả nước.
Theo ông Lộc, trong khối ASEAN, có 4 nước sản xuất đường từ mía lớn, gồm Thái Lan, Việt Nam, Philippines, Indonesia. Một số quốc gia khác trong khu vực cũng sản xuất mía đường, nhưng sản lượng và trình độ thấp hơn là Lào. Campuchia, Myanmar.
“Sau nhiều năm, lần đầu tiên, trong niên vụ 2023/24, Việt Nam đạt mức năng suất mía đường đứng đầu khu vực. Giá mua mía liên tục tăng trong các vụ gần đây, đến vụ 2023/24 đã tăng 52% so với niên vụ 2019/20, hiện một số khu vực đạt 1,2-1,3 triệu đồng/tấn tại ruộng (tương đương 50-55 USD/tấn mía), tương đương và cao hơn giá mua mía của các nước trong khu vực”, ông Lộc chia sẻ.
Tuy nhiên, ông Lộc nhận định, ngành mía đường Việt Nam đang bị đường nhập lậu tàn phá. Bản chất của đường nhập lậu là đường phá giá có nguồn gốc từ Thái Lan, đi qua Campuchia và Lào vào Việt Nam. Hiện tượng này xảy ra đã nhiều năm, từ trước khi ngành đường thực thi ATIGA (Hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN), lúc đó Việt Nam có 41 nhà máy sản xuất đường. Đến vụ sản xuất 2021/2022 chỉ còn 25 nhà máy sản xuất đường hoạt động; trong khi 16 nhà máy phải đóng cửa, hơn 100.000 hộ gia đình nông dân trồng mía buộc phải chuyển sang trồng cây khác.
“Tác động từ loại đường phá giá này đến chuỗi sản xuất mía đường tại Việt Nam là vô cùng nghiêm trọng. Kể từ khi kết thúc vụ ép 2023/24, đến nay hầu như các nhà máy đường nước ta không thể bán được đường sản xuất từ mía vì thị trường đã bị đường nhập lậu thống trị", ông Lộc nói.
CẦN XÂY DỰNG CHUỖI MÍA ĐƯỜNG THEO KINH TẾ TUẦN HOÀN
Tại hội thảo, nhiều chuyên gia nhận định, niên vụ 2024/25, hiện tượng biến đổi khí hậu có tác động lớn đến sản xuất mía đường. Theo đánh giá của Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia, dự báo từ tháng 9, tháng 10/2024 trở đi, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển sang trạng thái La Nila với xác xuất 60-70%. Do đó, sản xuất mía đường thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính là vấn đề tất yếu.
TS. Raffaella Rossetto, Trung tâm nghiên cứu mía, viện nông học Campinas, Brazil, gửi đến hội thảo những giải pháp và ngành mía đường Brazil đang thực hiện. Theo đó, ngành mía đường Brazil hiện đạt sản lượng 638,4 triệu tấn mía/năm, sản lượng đường 42,7 triệu tấn, điện bã mía 1.000 MW. Biến đổi khí hậu đang gia tăng, khiến lượng nước tưới cho cây mía ngày càng bị thiếu, do đó cần thay đổi phương pháp canh tác mía để thích ứng.
Phương pháp canh tác mới của Brazil bao gồm canh tác tối thiểu, nhưng cày đất sâu và trồng trên luống cao bằng các kỹ thuật định vị (GPS). Sau khi thu hoạch mía, tái sử dụng rác và lá mía vùi vào trong đất, sẽ thúc đẩy sự phát triển của rễ mía, hỗ trợ bảo tồn đất, giữ độ ẩm cho đất và có tiềm năng lớn trong việc cung cấp chất dinh dưỡng cho đất. Cùng với đó, tái tuần hoàn toàn bộ phụ phẩm của quá trình chế biến mía đường, bao gồm bã bùn và tro lò đưa trở lại ruộng mía để cung cấp dinh dưỡng cho mía.
Ông Trần Quang Kiên, Giám đốc Nhà máy Đường An Khê, chia sẻ kinh nghiệm trong phát triển chuỗi giá trị mía đường. Theo đó, Nhà máy đường An Khê (trực thuộc Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi) từ quy mô vùng nguyên liệu trồng mía ban đầu chỉ 3.000 ha, qua gần 25 năm phát triển, đến nay diện tích mía toàn vùng đạt 32.000 ha, dự kiến sẽ đạt 40.000 ha trong niên vụ 2025/26. Tại đây đã hình thành cụm chuỗi sản xuất mía – đường – điện lớn nhất cả nước. Nhà máy đầu tư 8 hệ thống máy thu hoạch mía hiện đại và 230 máy kéo các loại, đưa đến hỗ trợ nông dân trồng mía trong nhiều khâu canh tác. Nhờ vậy, đã đáp ứng được nhu cầu phát triển vùng nguyên liệu mía An Khê.
Một số doanh nhân ngành mía đường chụp ảnh lưu niệm tại Triển lãm nông công nghiệp mía đường.
Hệ thống chế biến đường từ mía của nhà máy đường An Khê hiện đạt công suất ép 18.000 tấn mía/ngày, được đầu tư thiết bị hiện đại, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ tiên tiến và tự động hoá trong các khâu vận hành. Trong đó, có công nghệ loại tạp chất bằng phương pháp carbonat, khử màu bằng hệ thống trao đổi ion.
Đầu ra của nhà máy đường, ngoài sản phẩm đường, còn có nhà máy điện sinh khối An Khê, sử dụng bã mía làm nhiên liệu đầu vào, công suất 95 MW, được phát lên lưới điện quốc gia. Hiện nay, Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi đang triển khai dự án đầu tư mở rộng nâng công suất Nhà máy đường An Khê lên 25.000 tấn mía/ngày. Công suất Nhà máy điện sinh khối An Khê lên 135 MW, sẽ đưa vào vận hành vào niên vụ 2026/27.
Quang cảnh hội thảo sáng 13/9/2024.
Tại hội thảo và hội nghị tổng kết, Hiệp hội Mía đường Việt Nam đã tổ chức quyên góp ủng hộ đồng đồng bào thiên tai ở miền Bắc, kết quả đã quyên góp được 64.700.000 đồng.
Quang cảnh hội thảo sáng 13/9/2024.
Tại hội thảo và hội nghị tổng kết, Hiệp hội Mía đường Việt Nam đã tổ chức quyên góp ủng hộ đồng đồng bào thiên tai ở miền Bắc, kết quả đã quyên góp được 64.700.000 đồng.
Mô hình “Bản sáng vùng biên” đã nâng cao đời sống người dân Yên Khương qua những tuyến đèn đường, mái nhà sửa chữa và học sinh được tiếp sức đến trường. Qua đó, Bộ đội Biên phòng không chỉ bảo vệ vững chắc biên cương mà còn đồng hành cùng dân phát triển kinh tế, củng cố tình đoàn kết nơi “phên dậu” Tổ quốc...
Vừa qua, trong khuôn khổ chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới châu Âu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thúc đẩy hợp tác với EU, Đan Mạch và Bỉ về nông nghiệp bền vững, công nghệ sinh học, kinh tế biển xanh, bảo vệ môi trường và chống khai thác IUU.
Tây Nguyên có nhiều lợi thế về đất đai, khí hậu cùng hệ sinh thái để phát triển nông nghiệp công nghệ cao và dược liệu. Tuy nhiên, sản xuất còn phân tán, chất lượng giống chưa đồng đều, chế biến sâu hạn chế và liên kết thị trường chưa chặt chẽ đang là những điểm nghẽn cần tháo gỡ...
Trong 9 tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp giải thể tăng tới 118%, trong khi khu vực đầu tư tư nhân chỉ tăng trưởng 14%, mức thấp nhất trong ba khu vực kinh tế. Trước áp lực này, TS. Nguyễn Đức Hiển nhận định để thích ứng với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, doanh nghiệp cần tái cấu trúc quản trị, tài chính, mô hình kinh doanh và thị trường, thay vì chỉ dựa vào mở rộng vốn và quy mô…
Từ những cọng rơm quen thuộc trên đồng ruộng quê nhà, Nguyễn Xuân Tài (SN 1989) xã Quý Lộc, Thanh Hóa đã phát triển ý tưởng sản xuất mồi nhóm lửa, đưa sản phẩm tiếp cận khách hàng quốc tế qua nền tảng thương mại điện tử Amazon. Hành trình khởi nghiệp của anh mở ra hướng khai thác giá trị kinh tế từ phụ phẩm nông nghiệp...
Theo dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội Viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu (SWIFT), USD và euro chiếm tổng cộng 73,46% giá trị thanh toán qua mạng lưới này trong tháng 8/2026, chỉ còn hơn 1/4 dành cho tất cả các đồng tiền khác...
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...