Trong 12 tháng qua, 8% người tiêu dùng được GSMA khảo sát cho biết đã trở thành nạn nhân của lừa đảo. Trong số này, 68% chịu thiệt hại tài chính. Đáng chú ý, 82% không thu hồi được bất kỳ khoản tiền nào đã mất, trong khi chỉ 10% lấy lại được toàn bộ số tiền bị chiếm đoạt...

Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA) mới đây công bố đồng thời hai báo cáo tại Hội nghị M360 ASEAN Digital Trust diễn ra từ 9/9 - 10/9/2026 tại Kuala Lumpur, Malaysia.

Hai báo cáo mới của GSMA cho thấy lừa đảo trực tuyến, gian lận và các hình thức đánh lừa trên môi trường số đang trở thành những rào cản đáng kể đối với niềm tin số, đe dọa làm chậm tiến trình số hóa của khu vực Đông Nam Á.

Báo cáo đầu tiên ASEAN Consumer Scam Report 2026 chỉ ra khoảng 45% các vụ lừa đảo được người tiêu dùng tại Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam báo cáo vẫn chưa được giải quyết. 

Báo cáo cho thấy 96% người tiêu dùng lo ngại trở thành nạn nhân của lừa đảo hoặc các cuộc tấn công mạng. Gần 9/10 người được khảo sát có thể nhận diện ít nhất một hình thức sử dụng AI trong các vụ lừa đảo.

Trong 12 tháng qua, 8% người tiêu dùng được khảo sát cho biết đã trở thành nạn nhân của lừa đảo. Trong số này, 68% chịu thiệt hại tài chính. Đáng chú ý, 82% không thu hồi được bất kỳ khoản tiền nào đã mất, trong khi chỉ 10% lấy lại được toàn bộ số tiền bị chiếm đoạt.

Khoảng 69% nạn nhân đã báo cáo vụ việc, nhưng gần một nửa trong số các vụ được báo cáo vẫn chưa được giải quyết. Tình trạng này cũng ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng đối với các kênh liên lạc, nền tảng số và hoạt động chia sẻ dữ liệu.

Những người từng có vụ việc chưa được giải quyết có xu hướng thay đổi cách sử dụng dịch vụ số, đồng thời thận trọng hơn với các cuộc gọi, tin nhắn và thông tin liên lạc từ bên ngoài.

Ứng dụng nhắn tin hiện là kênh phổ biến nhất mà người tiêu dùng gặp phải các vụ lừa đảo, chiếm 41% tổng số vụ việc. Các hình thức lừa đảo cũng ngày càng đa dạng, từ đầu tư, tiền điện tử đến mua sắm trực tuyến và tuyển dụng việc làm, với thủ đoạn phổ biến là thao túng nạn nhân để họ tự chuyển tiền cho kẻ lừa đảo.

Đáng chú ý, những người từng là nạn nhân của lừa đảo có khả năng chuyển đổi tài khoản hoặc nhà cung cấp dịch vụ cao hơn gấp đôi so với những người chưa từng bị ảnh hưởng. Điều này cho thấy lừa đảo không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về tài chính mà còn đang làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng vào hệ sinh thái số.

Trong khi đó, báo cáo thứ hai Digital Nations 2026: Building Trusted Digital Ecosystems in ASEAN, nhấn mạnh khi các quốc gia trong khu vực đẩy mạnh chiến lược phát triển kinh tế số, ứng dụng AI, các chương trình chính phủ số và hội nhập số xuyên biên giới, mức độ tin cậy đối với hạ tầng, dịch vụ và các thể chế số ngày càng quyết định khả năng đưa các sáng kiến số từ chiến lược vào thực tiễn, thúc đẩy ứng dụng, đổi mới sáng tạo, đầu tư và tạo ra tác động kinh tế - xã hội.

Theo báo cáo, các công nghệ mới nổi đang làm thay đổi bản chất của niềm tin số. AI đang tạo điều kiện cho các hình thức tấn công lừa đảo qua mạng ngày càng tinh vi, cùng với công nghệ giả mạo khuôn mặt (deepfake), sao chép giọng nói và giả danh trên môi trường số, khiến cá nhân và tổ chức khó phân biệt giữa các tương tác hợp pháp và hành vi lừa đảo. 

Do đó, niềm tin số ngày càng phụ thuộc vào khả năng của hệ sinh thái trong việc xác minh danh tính, xác thực thông tin liên lạc, tăng cường khả năng chống chịu và chia sẻ thông tin đáng tin cậy nhằm ngăn chặn rủi ro trước khi gây ra thiệt hại.

Phát biểu tại Digital Trust Summit nằm trong khuôn khổ M360 ASEAN, ông Julian Gorman, Giám đốc Khu vực châu Á - Thái Bình Dương của GSMA, khẳng định: “Những quốc gia xây dựng được niềm tin đối với hạ tầng, dịch vụ và các thể chế số sẽ có nhiều lợi thế hơn trong việc hiện thực hóa các mục tiêu số.

Để làm được điều này, chính phủ, các nhà mạng di động, nền tảng số, tổ chức tài chính và các bên liên quan khác cần phối hợp chặt chẽ để xác minh danh tính, xác thực thông tin liên lạc và ngăn chặn gian lận trước khi thiệt hại xảy ra”.