Sự biến động của giá xăng dầu theo xu hướng thị trường thế giới cùng việc điều chỉnh giá một số dịch vụ công thiết yếu đã tác động trực tiếp khiến CPI tháng 10 tăng 0,20% so với tháng trước...

Theo báo cáo được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng 3/11, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 tăng 0,20% so với tháng trước. Tính chung 10 tháng đầu năm 2026, CPI bình quân tăng 4,57% so với cùng kỳ năm 2025. Thị trường tiêu dùng trong tháng 10 ghi nhận sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm mặt hàng thiết yếu và dịch vụ.

BIẾN ĐỘNG TRÁI CHIỀU GIỮA CÁC NHÓM HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ TIÊU DÙNG

Trong số 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 7 nhóm ghi nhận chỉ số giá tăng so với tháng trước và 4 nhóm giảm giá. Sự gia tăng này phản ánh đúng những áp lực chi phí đầu vào cũng như biến động mang tính chu kỳ của nền kinh tế trong giai đoạn chuyển mùa và cuối năm.

Trong số các nhóm mặt hàng có chỉ số giá tăng, nhóm giao thông ghi nhận mức biến động mạnh nhất với mức tăng 2,66%, trở thành tác nhân chính thúc đẩy CPI chung tăng 0,27 điểm phần trăm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chỉ số giá xăng tăng 6,86% và dầu diesel tăng 0,75% theo đà điều chỉnh giá nhiên liệu trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, nhóm phụ tùng chịu áp lực chi phí nhập khẩu linh kiện tăng làm giá nhích thêm 0,49%; dịch vụ bảo dưỡng phương tiện tăng 0,26% do chi phí nhân công và giá dịch vụ rửa xe, bơm xe tăng 0,51%.

Tuy nhiên, thị trường giao thông cũng ghi nhận điểm sáng khi giá vận tải hành khách bằng đường hàng không giảm 10,58% và đường sắt giảm 2,39% nhờ các chương trình kích cầu trong mùa thấp điểm du lịch. Đồng thời, các doanh nghiệp kinh doanh xe máy, xe ô tô mới và ô tô đã qua sử dụng đồng loạt áp dụng các chương trình ưu đãi, hỗ trợ người tiêu dùng, khiến giá các mặt hàng này giảm nhẹ từ 0,21% đến 1,23%.

Ở các lĩnh vực dịch vụ công và đời sống, nhóm giáo dục ghi nhận mức tăng 0,31% so với tháng trước. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc một số trường dân lập thực hiện điều chỉnh tăng học phí cho năm học mới, khiến giá dịch vụ giáo dục tăng 0,33%.

Thêm vào đó, nhóm văn phòng phẩm, dụng cụ học tập và sản phẩm từ giấy cũng ghi nhận mức tăng nhẹ từ 0,19% đến 0,36%. Tương tự, nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,31%, chủ yếu do một số địa phương điều chỉnh khung giá dịch vụ y tế và sự biến động tăng giá của một số mặt hàng dược phẩm trên thị trường.

Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác có mức tăng 0,27%, chịu tác động từ việc giá dịch vụ chăm sóc cơ thể tăng 0,51%, dịch vụ sửa chữa đồ trang sức tăng 0,77% và dịch vụ cắt tóc gội đầu tăng 0,28%. Trái lại, giá đồ trang sức trong nước giảm 1,94% theo đà giảm của thị trường vàng.

Đối với nhóm đồ uống và thuốc lá, chi phí nguyên liệu đầu vào và chi phí vận chuyển duy trì ở mức cao đã đẩy giá nước giải khát có ga, thuốc hút, nước uống tăng lực và rượu các loại tăng từ 0,21% đến 0,49%, mặc dù giá bia các loại giảm nhẹ 0,04%.

Ở chiều ngược lại, 4 nhóm hàng hóa và dịch vụ giảm giá trong tháng 10 đã đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng và giữ CPI không tăng quá mạnh.

Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch ghi nhận mức giảm sâu nhất là 0,87%. Do thời điểm tháng 10 bước vào mùa thấp điểm của du lịch nội địa lẫn quốc tế, giá dịch vụ du lịch trong nước giảm 1,27%, du lịch ngoài nước giảm 1,03% và dịch vụ lưu trú tại khách sạn, nhà khách giảm 1,72%.

Đáng chú ý, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,24%, đóng góp trực tiếp làm chỉ số giá tiêu dùng chung giảm 0,09 điểm phần trăm. Hai nhóm giảm giá còn lại bao gồm thông tin và truyền thông giảm 0,18% và may mặc, mũ nón, giày dép giảm 0,06%.

LẠM PHÁT CƠ BẢN DUY TRÌ MỨC ỔN ĐỊNH SO VỚI CHỈ SỐ CHUNG

Nhìn lại bức tranh kinh tế trong 10 tháng đầu năm 2026, CPI bình quân tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước. Những nhóm hàng hóa đóng góp mức tăng cao nhất và tác động mạnh nhất đến chỉ số chung bao gồm nhóm giao thông tăng 6,98% (tác động làm tăng 0,70 điểm phần trăm, riêng giá nhiên liệu tăng 13,09%); nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,66% (tác động làm tăng 1,51 điểm phần trăm); và nhóm hàng ăn, dịch vụ ăn uống tăng 4,61% (tác động làm tăng 1,65 điểm phần trăm). Toàn bộ các nhóm hàng còn lại đều có chỉ số giá tăng dao động từ 0,12% đến 4,72%.

Về chỉ số lạm phát cơ bản, tháng 10 ghi nhận mức giảm 0,05% so với tháng trước và tăng 4,04% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung bình quân 10 tháng năm 2026, lạm phát cơ bản tăng 4,24% so với cùng kỳ. Mức tăng lạm phát cơ bản thấp hơn mức tăng 4,57% của chỉ số giá tiêu dùng bình quân chung.

Sự chênh lệch này đến từ việc các mặt hàng có biến động giá lớn như giá xăng dầu, gas, lương thực, thực phẩm tươi sống và dịch vụ y tế làm đẩy chỉ số chung lên, nhưng các nhóm này đã được loại trừ khỏi danh mục tính toán lạm phát cơ bản.

Trên thị trường tài chính, giá vàng trong nước biến động biến thiên cùng chiều với giá vàng thế giới. Bình quân giá vàng thế giới tính đến cuối tháng 10 đạt mức 4.137,85 USD/ounce, giảm 6,69% so với tháng trước do đồng USD duy trì sức mạnh, lợi suất trái phiếu Mỹ ở mức cao và áp lực bán chốt lời từ các nhà đầu tư quốc tế. Theo đó, chỉ số giá vàng trong nước tháng 10i giảm 2,85% so với tháng trước, giảm 6,77% so với cuối năm trước, dù tính chung bình quân mười tháng vẫn tăng 37,28% so với cùng kỳ.

Ngược lại với xu hướng tài chính thế giới, chỉ số giá đô la Mỹ trong nước có diễn biến trái chiều. Trên thị trường quốc tế, chỉ số đô la Mỹ tăng 2,39 điểm lên mức 101,88 điểm do kỳ vọng chính sách tiền tệ thắt chặt.

Tại thị trường trong nước, chỉ số giá đô la Mỹ tháng 10 lại giảm 0,26% so với tháng trước và giảm 1,32% so với tháng 12/2025. Sự ổn định và giảm nhẹ này nhờ vào nguồn cung ngoại tệ trong nước tương đối dồi dào cùng các giải pháp điều hành tỷ giá linh hoạt, hiệu quả của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đưa mức tăng bình quân mười tháng dừng lại ở mức khiêm tốn 0,78% so với cùng kỳ năm trước.