Sau một năm thực hiện Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội, Hải Phòng đã cơ bản hoàn thiện khuôn khổ pháp lý triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù tạo ra động lực mới thúc đẩy thành phố phát triển…

Ngay sau khi Nghị quyết số 226/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng được Quốc hội ban hành, Hải Phòng đã khẩn trương xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền, đồng thời trình cấp có thẩm quyền ban hành các quy định cần thiết để cụ thể hóa các cơ chế thí điểm. Một số cơ chế chính sách đặc thù được áp dụng đã tạo ra kết quả thực tế, một số cơ chế khác được kỳ vọng sẽ đem lại hiệu quả trong thời gian tới.

SINH KHÍ MỚI TỪ CƠ CHẾ, CHÍNH SÁCH ĐẶC THÙ

Nghị quyết 226/2025/QH15 gồm 6 nhóm chính sách lớn với 41 cơ chế, chính sách cụ thể. Theo UBND TP. Hải Phòng, sau gần một năm triển khai, 9 chính sách đã có kết quả áp dụng trên thực tế, 22 chính sách đã được thể chế hóa nhưng chưa phát sinh kết quả thực tiễn, 10 chính sách được áp dụng trực tiếp theo Nghị quyết nhưng chưa phát sinh trường hợp thực hiện.

Trong số các cơ chế đã đi vào thực tiễn, lĩnh vực quy hoạch, đô thị, tài nguyên và môi trường được xem là nhóm chính sách mang lại hiệu quả rõ nhất. Sau khi Nghị quyết có hiệu lực, Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 162/2025/QĐ-UBND quy định một số nội dung về quy hoạch đô thị và nông thôn.

Tính từ tháng 7/2025 đến giữa tháng 6/2026, Sở Xây dựng đã tham gia ý kiến đối với 425 nhiệm vụ và đồ án quy hoạch chi tiết, tạo cơ sở để UBND cấp xã và Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng thực hiện thẩm quyền phê duyệt theo quy định mới. Việc phân cấp mạnh hơn trong công tác quy hoạch đã góp phần rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính, tháo gỡ những điểm nghẽn trong công tác chuẩn bị đầu tư, nhất là đối với các dự án khu công nghiệp, khu kinh tế, logistics và phát triển đô thị.

Trong lĩnh vực đất đai, thành phố đã ban hành đầy đủ các nghị quyết, kế hoạch và hướng dẫn để triển khai cơ chế thu hồi đất đối với các dự án khu công nghiệp, khu công nghệ cao, trung tâm logistics và các dự án thuộc Khu thương mại tự do. HĐND TP. Hải Phòng đã thông qua danh mục thực hiện trước công tác điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm đối với 4 dự án hạ tầng khu công nghiệp (KCN Cầu Cựu, KCN Sân bay Tiên Lãng, KCN Trung Lập và KCN Hưng Đạo), với tổng diện tích khoảng 506 ha, tạo tiền đề đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và triển khai dự án.

Chính sách thu hồi các thửa đất nhỏ hẹp, xen kẹt trong khu dân cư nhằm tạo quỹ đất đấu giá phục vụ phát triển đô thị và thương mại - dịch vụ cũng đã được triển khai. HĐND TP. Hải Phòng đã thông qua (đợt 1) danh mục các khu đất nhỏ hẹp do xen kẹt trong khu dân cư thực hiện trước việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, tài sản gắn liền với đất để tổ chức đấu giá (theo khoản 7 Điều 6 Nghị quyết số 226/2025/QH15) với 67 khu đất tổng diện tích hơn 86ha. Các sở ngành, địa phương tiếp tục rà soát đề xuất các khu đất đủ điều kiện để trình HĐND thành phố bổ sung vào danh mục.

Về chính sách thu nhập tăng thêm đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, HĐND TP. Hải Phòng đã ban hành nghị quyết quy định mức chi thu nhập bình quân tăng thêm, UBND thành phố và Sở Nội vụ đã ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện. Tổng kinh phí chi thu nhập tăng thêm năm 2025 của toàn thành phố đạt hơn 2.162 tỷ đồng. UBND TP. Hải Phòng đánh giá chính sách này góp phần ổn định đời sống đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, giúp nâng cao chất lượng thực thi công vụ cũng như tăng sức hút của khu vực công trong thu hút nhân lực.

Cùng với đó, Hải Phòng đã ban hành Nghị quyết số 53/2025/NQ-HĐND về chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng và nguồn nhân lực chất lượng cao đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đồng thời thành lập Hội đồng tuyển chọn và xây dựng danh mục ngành nghề ưu tiên thu hút.

HÌNH THÀNH NỀN TẢNG HỆ SINH THÁI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Nếu nhóm chính sách về đất đai và quy hoạch tạo điều kiện giải phóng nguồn lực phát triển, thì nhóm chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xem là bước chuẩn bị cho động lực tăng trưởng mới của Hải Phòng trong những năm tới.

Nhóm chính sách trong lĩnh vực quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 226/2025/QH15 có 8 cơ chế, chính sách. Trong đó, chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho các dự án đầu tư mới, đầu tư mở rộng thuộc danh mục công nghệ cao ưu tiên được áp dụng trực tiếp theo Nghị quyết. Đối với 7 cơ chế, chính sách còn lại của lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Hải Phòng đã ra các nghị quyết, quyết định hướng dẫn triển khai.

Đó là quy định về ưu đãi thuế, là chính sách hỗ trợ không hoàn lại cho các tổ chức cá nhân thực hiện hoạt động khoa học công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo, chính sách đầu tư, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển khoa học công nghệ, chính sách ưu đãi đất đai doanh nghiệp khoa học công nghệ, chính sách phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các giải pháp công nghệ mới. Bên cạnh đó là Quỹ đầu tư mạo hiểm của thành phố.

Tuy nhiên, sau gần một năm thực hiện, toàn bộ 8 cơ chế, chính sách thuộc nhóm này vẫn chưa phát sinh trường hợp áp dụng trên thực tế, bởi hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang trong giai đoạn hình thành. Số lượng doanh nghiệp khoa học và công nghệ trên địa bàn còn ít, quy mô nhỏ, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực phần mềm, dịch vụ tư vấn hoặc chuyển giao công nghệ nên chưa phát sinh nhiều nhu cầu về đất đai, hỗ trợ tài chính hay ưu đãi đầu tư.

Đối với lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, Hải Phòng mới ở giai đoạn đầu thu hút đầu tư, số doanh nghiệp hoạt động chuyên sâu còn rất hạn chế, trong khi sức cạnh tranh của chính sách ưu đãi chưa thật sự nổi bật so với Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng hay Quảng Ninh. Việc thử nghiệm công nghệ mới cũng chưa thể triển khai do hạ tầng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo chưa đồng bộ. Phần lớn doanh nghiệp trong nước vẫn chủ yếu tiếp nhận công nghệ đã được kiểm chứng thay vì phát triển công nghệ mới cần thử nghiệm thực địa.

Hải Phòng cho rằng nhu cầu áp dụng các cơ chế này sẽ tăng dần từ giai đoạn 2026 - 2027 khi các công trình như Công viên Khoa học và Đổi mới sáng tạo, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hải Phòng được đầu tư hoàn thiện và hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển mạnh hơn.