Đại biểu đoàn Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất Luật Công nghệ cao (sửa đổi) cần có cơ chế ưu đãi, chia sẻ rủi ro và sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ ngân sách nhà nước cho sản phẩm chiến lược và việc sử dụng công nghệ chiến lược so với công nghệ cao và sản phẩm công nghệ cao thông thường...

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, ngày 21/11, Quốc hội tiến hành thảo luận dự án Luật Công nghệ cao (sửa đổi).

Theo đại biểu Trần Anh Tuấn, Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh, về chính sách thúc đẩy các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược và chia sẻ rủi ro (Điều 16), đại biểu nhận thấy dự thảo Luật đã phân biệt rõ ràng giữa “sản phẩm công nghệ cao” và “sản phẩm công nghệ chiến lược”, “công nghệ cao” và “công nghệ chiến lược”.

Theo đại biểu, vì sản phẩm chiến lược được tạo ra bởi công nghệ chiến lược, vốn bao trùm và có tính rủi ro cao hơn, mang tính chiến lược và dài hạn hơn so với công nghệ cao thông thường nên cần có sự khác biệt trong chính sách ưu đãi. 

Đồng thời, đại biểu đề xuất cần có cơ chế ưu đãi khác biệt, rõ ràng hơn cho sản phẩm chiến lược và việc sử dụng công nghệ chiến lược so với công nghệ cao và sản phẩm công nghệ cao thông thường.

Đối với hoạt động sản xuất sản phẩm chiến lược bằng công nghệ chiến lược, đại biểu đề xuất phải có một cơ chế chia sẻ rủi ro và sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ ngân sách nhà nước. 

Đối với quy định hỗ trợ cá nhân quản lý trực tiếp R&D tại các doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp sản xuất sản phẩm chiến lược, đại biểu Trần Anh Tuấn đề nghị làm rõ hơn "người trực tiếp làm R&D" bao gồm những bộ phận nào trong hệ sinh thái lớn của R&D (nghiên cứu, thử nghiệm, thu mua, v.v.). Đồng thời, cần phải có sự đồng bộ chính sách. Nếu chính sách khuyến khích không đồng bộ, sẽ không khuyến khích toàn bộ hệ sinh thái R&D làm việc hiệu quả.

Đại biểu Trần Anh Tuấn cho rằng quy định sử dụng khu công nghệ cao làm trung tâm (nòng cốt) để xây dựng đô thị công nghệ cao, quan điểm này còn chưa toàn diện. 

Theo đại biểu, hiện nay, nhiều khu công nghiệp và khu chế xuất cũng có các nhà sản xuất công nghệ cao. Trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, các khu công nghiệp và khu chế xuất cũng có thể đóng vai trò là nòng cốt để xây dựng đô thị công nghệ cao, không nên chỉ giới hạn phạm vi cốt lõi trong các khu công nghệ cao hiện hữu.

Tiếp tục cho ý kiến về quy định khu đô thị công nghệ cao, đại biểu Lã Thanh Tân, Đoàn  Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, bày tỏ nhất trí với việc bổ sung quy định về đô thị công nghệ cao tại Điều 23 dự thảo Luật, vì quy định này phù hợp với xu thế phát triển và tầm quan trọng của loại hình đô thị này. Tuy nhiên cần làm rõ mức phân loại đô thị đối với loại hình đô thị này; làm rõ mô hình quản lý và việc cấp chính quyền quản lý loại đô thị này là cấp nào; có được ban hành cơ chế, chính sách và khung pháp lý không? 

Phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, sửa đổi Luật Công nghệ cao nhằm thể chế hóa quan điểm mới của Đảng và Nhà nước, theo hướng bổ sung 4 mũi đột phá.

Một là bổ sung khái niệm công nghệ chiến lược và công nghệ lõi, quan tâm xử lý tốt mối quan hệ giữa công nghệ cao, công nghệ chiến lược và công nghệ lõi. 

Hai là bổ sung các chính sách ưu đãi nhằm tăng tỷ lệ nội địa hóa, tăng hàm lượng công nghệ của Việt Nam. Chuyển từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế và sáng tạo sản phẩm công nghệ cao tại Việt Nam. 

Ba là hướng vào các mục tiêu và chiến lược quốc gia như tăng trưởng hai con số, năng suất lao động, tự chủ công nghệ. 

Bốn là hình thành khu đô thị công nghệ cao là nơi sống, làm việc và sáng tạo trong môi trường công nghệ cao.

Riêng về chính sách đối với công nghệ chiến lược, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Luật sẽ xây dựng các chính sách đặc biệt để thúc đẩy mạnh mẽ tự chủ công nghệ chiến lược. Bao gồm: Giao nhiệm vụ trực tiếp; cơ chế đặc thù trong giải mã và mua bí quyết công nghệ; thiết lập khu thử nghiệm đặc biệt riêng cho công nghệ chiến lược; áp dụng mua sắm đặc biệt đối với công nghệ chiến lược và sản phẩm chiến lược.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu và tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Luật.