Hoạt động logistics đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng, tuy nhiên đây cũng là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính và ô nhiễm môi trường đáng kể. Quá trình chuyển đổi sang logistics xanh vẫn là thách thức của các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ....

Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), trong lĩnh vực bán lẻ thương mại điện tử, có hai khâu chính của logistics tác động xấu tới môi trường, gồm: khâu giao hàng (liên quan đến xe cộ chạy trên đường thải lượng lớn khí carbon) và khâu đóng gói (hộp carton, bao bì nilon, màng xốp hơi, hộp xốp, đồ nhựa dùng một lần). Những tác động xấu này còn ở mức độ cao hơn trong trường hợp giao hàng siêu tốc.

Do đó, chuyển đổi theo hướng logistics xanh, làm giảm tác động trực tiếp đến môi trường, giảm thiểu lượng khí thải nhà kính và các chất gây ô nhiễm khác, góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững là bài toán được đặt ra.

Tuy nhiên, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho rằng quá trình chuyển đổi sang logistics xanh vẫn là thách thức của các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Thứ nhất,thách thức trong yếu tố con người, thể hiện ở nhận thức và khả năng đáp ứng trong chuyển đổi xanh dịch vụ logistics. Không chỉ từ phía doanh nghiệp mà cả người tiêu dùng, nhận thức về logistics xanh và xu hướng tìm cách chuyển đổi còn hạn chế.

Nhiều doanh nghiệp chưa thấy rõ lợi ích dài hạn của việc đầu tư vào các giải pháp thân thiện với môi trường. Vì vậy các chương trình đào tạo và hướng dẫn cho nhân viên về các phương pháp, quy trình logistics xanh cũng không được coi trọng. Người tiêu dùng cũng chưa thấy rõ tác động của logistics xanh thương mại điện tử để có sự chuyển đổi trong hành vi.

Thứ hai, khó khăn về hạ tầng cũng là điều dễ nhận thấy. Hạ tầng giao thông tại Việt Nam đến nay vẫn chưa hoàn thiện, đặc biệt ở các vùng xa xôi. Điều này gây khó khăn cho việc triển khai các phương tiện vận chuyển thân thiện với môi trường như xe điện.

Việc thiếu các cơ sở hạ tầng hỗ trợ như trạm sạc điện cho xe vận tải điện, kho hàng và trung tâm phân phối xanh cũng là rào cản để các doanh nghiệp có thể chuyển đổi.

Thứ ba, chi phí cũng là yếu tố then chốt. Để đầu tư cho hệ thống logistics xanh, chi phí ban đầu cho các phương tiện và công nghệ thường cao, khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, ngần ngại áp dụng hoặc dù muốn cũng không đủ khả năng đáp ứng.

Không chỉ vậy, các chi phí liên quan đến việc tái chế và xử lý chất thải theo quy trình xanh hóa cũng là một gánh nặng tài chính lớn mà không phải doanh nghiệp nào cũng theo đuổi được.

Thứ tư: Công nghệ quản lý và tối ưu hóa logistics xanh còn mới mẻ và chưa được ứng dụng rộng rãi. Việc thiếu công nghệ tiên tiến làm giảm hiệu quả của các hoạt động logistics xanh tại phần lớn các doanh nghiệp.

Mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong vận tải chưa cao, chủ yếu vận chuyển bằng đường bộ, đường không… nên vẫn gây phát thải CO2 lớn.

Thêm vào đó, khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống logistics của các doanh nghiệp còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc quản lý và theo dõi hàng hóa để có sự tối ưu trong quy trình logistics.

Để đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi logistics xanh trong thương mại điện tử, các chuyên gia cho rằng rất cần sự hợp tác chặt chẽ từ doanh nghiệp, chính phủ và người tiêu dùng để tạo ra một hệ sinh thái logistics xanh hiệu quả, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Doanh nghiệp cần chủ động áp dụng các giải pháp logistics xanh, đầu tư vào công nghệ, tối ưu hóa hoạt động và sử dụng bao bì thân thiện với môi trường.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi logistics xanh, đồng thời xây dựng hệ thống giao thông xanh và cơ sở hạ tầng phù hợp.

Người tiêu dùng cũng nên ủng hộ, ưu tiên các doanh nghiệp có cam kết bảo vệ môi trường, sử dụng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và bao bì thân thiện, chung tay bảo vệ môi trường bằng những hành động thiết thực.