Việt Nam và Canada đang đứng trước triển vọng xây dựng mối quan hệ hợp tác mang lại “lợi ích kép” trong lĩnh vực điện hạt nhân, đặc biệt là mảng lò phản ứng modul nhỏ (SMRs) — một hướng đi mà quốc gia Bắc Mỹ này đã tập trung đầu tư và định hình lộ trình phát triển từ rất sớm.

Tại hội thảo quốc tế “Điện hạt nhân quy mô nhỏ: Giải pháp chiến lược cho an ninh năng lượng Việt Nam” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp cùng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam tổ chức mới đây, ông Jim Nickel, Đại sứ Canada tại Việt Nam, đã nhấn mạnh khả năng xây dựng một mối quan hệ hợp tác cùng có lợi trong lĩnh vực này.

Canada, với công nghệ lò phản ứng CANDU sử dụng uranium tự nhiên, có thể giúp Việt Nam nâng cao tính tự chủ trong sản xuất nhiên liệu hạt nhân. Điều này không chỉ củng cố an ninh năng lượng mà còn hỗ trợ Việt Nam trong việc đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Ngoài ra, Canada còn có thể chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng khung pháp lý và hệ thống giám sát an toàn hạt nhân, điều mà Việt Nam đang rất cần trong quá trình phát triển ngành công nghiệp hạt nhân.

Đại sứ Jim Nickel cho biết Canada mong muốn mở rộng đối thoại với Việt Nam trong nhiều lĩnh vực năng lượng khác nhau, từ dầu khí, LNG đến năng lượng tái tạo và SMR. Canada không chỉ xem điện hạt nhân là giải pháp cho an ninh năng lượng mà còn là một ngành công nghiệp chiến lược với tiềm năng xuất khẩu lớn. Với kinh nghiệm hơn 80 năm trong công nghệ hạt nhân, Canada có thể hỗ trợ Việt Nam trong việc đào tạo nhân lực và phát triển công nghệ.

Tuy nhiên, việc triển khai công nghệ SMR cũng đối mặt với nhiều thách thức. Dự án SMR tại Darlington của Canada đang gặp phải tình trạng chậm tiến độ và đội vốn lớn, đặt ra câu hỏi về tính khả thi kinh tế của SMR.

Dù vậy, kinh nghiệm của Canada trong triển khai các lò phản ứng quy mô lớn, xây dựng chuỗi cung ứng và phát triển khung pháp lý vẫn là bài học rất đáng tham khảo đối với Việt Nam. Theo TS. Trần Thu Quỳnh, nếu Việt Nam muốn đa dạng hóa công nghệ để tránh phụ thuộc và tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, thì việc học hỏi kinh nghiệm Canada là cần thiết. 

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, hợp tác với Canada trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân có thể giúp Việt Nam phát triển các nguồn năng lượng sạch, an toàn và đáng tin cậy. Việc thúc đẩy hợp tác hạt nhân giữa hai nước không chỉ là bước nâng cấp tự nhiên trong quan hệ song phương mà còn mở ra triển vọng mới cho an ninh năng lượng của Việt Nam.

Hiện nay, việc thông qua Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi) cùng các chương trình chuẩn bị công nghệ và đào tạo nhân lực chuyên sâu đang từng bước tạo nền tảng pháp lý và năng lực cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và phát triển điện hạt nhân tại Việt Nam. Bên cạnh đó, công nghệ năng lượng, với sản phẩm cụ thể là lò phản ứng hạt nhân nhỏ, cũng đã được đưa vào danh mục 11 nhóm công nghệ và 35 sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên nghiên cứu và phát triển do Thủ tướng Chính phủ ban hành.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 21-2026 phát hành ngày /05/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-2026.html