Giá cổ phiếu của các công ty đất hiếm đang trong xu hướng tăng mạnh, cùng với sự leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc...

Xu hướng này phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn của các nhà đầu tư đối với ngành công nghiệp đất hiếm, đồng thời là kết quả của những động thái chiến lược từ phía Mỹ nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc.

Theo tờ báo Financial Times, giá cổ phiếu của các công ty đất hiếm niêm yết tại Mỹ như MP Materials và USA Rare Earth đã tăng hơn gấp đôi từ đầu năm đến nay. Tương tự, công ty Lynas của Australia cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ.

Về phần mình, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tăng cường hỗ trợ cho ngành công nghiệp đất hiếm của Mỹ vốn gặp nhiều khó khăn trong việc cạnh tranh với các nhà sản xuất chi phí thấp từ Trung Quốc. Gần đây, Washington còn có các bước đi quyết liệt để thúc đẩy việc sản xuất đất hiếm ngoài Trung Quốc - quốc gia đã thống trị nguồn cung các khoáng sản quan trọng này trong nhiều năm qua.

Xu hướng tăng giá cổ phiếu không chỉ giới hạn ở các công ty đất hiếm mà còn bao trùm cả các nhà sản xuất khoáng sản và kim loại quan trọng khác như lithium, cobalt và germanium. Chỉ trong vòng 1 tháng qua, Mỹ đã đầu tư vào Lithium Americas và Trilogy Metals, hai công ty khai khoáng của Canada. Kể từ đó, giá cổ phiếu của hai công ty này đã tăng tương ứng gấp đôi và gấp ba. Ngày 20/10, Mỹ ký một thỏa thuận về đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác với Australia.

Chính phủ Mỹ đang lên kế hoạch xây dựng một kho dự trữ khoáng sản chiến lược và thiết lập giá sàn cho đất hiếm, nhằm ngăn ngừa rủi ro biến động về giá có thể xảy ra trên thị trường chịu sự chi phối bởi các nhà sản xuất thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc. Ngoài ra, Mỹ cũng đang đẩy nhanh quá trình cấp phép và cắt giảm các quy định về môi trường để tăng tốc xây dựng các mỏ và nhà máy chế biến đất hiếm và khoáng sản quan trọng.

Cuộc chiến giữa hai siêu cường kinh tế thế giới về đất hiếm đã trở nên căng thẳng hơn trong tháng này sau khi Bắc Kinh công bố các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới, buộc các công ty nước ngoài phải xin phép để xuất khẩu nam châm có chứa dù chỉ một lượng nhỏ đất hiếm có nguồn gốc từ Trung Quốc. Bắc Kinh cũng cho biết sẽ bổ sung năm loại đất hiếm nữa gồm holmium, erbium, thulium, europium và ytterbium vào danh sách kiểm soát xuất khẩu.

Trong mối cảnh như vậy, mối quan tâm của các nhà đầu tư đối với các công ty khai thác đất hiếm đang gia tăng mạnh mẽ. Ông Timothy Puko, Giám đốc mảng hàng hóa cơ bản tại công ty tư vấn Eurasia Group, cho biết: "Có sự quan tâm rộng rãi từ các nhà đầu tư đối với các công ty khai khoáng này. Hiện tại, có rất ít công ty đất hiếm phương Tây được niêm yết cổ phiếu trên thị trường đại chúng, trong khi người muốn mua cổ phiếu của các công ty này lại rất nhiều”.

Do vậy, một số công ty đang tận dụng thị trường sôi động để huy động vốn. Tuần trước, công ty Standard Lithium đã huy động được 130 triệu USD thông qua một đợt chào bán cổ phiếu trên thị trường đại chúng. Trước đó, Critical Metals thông báo đã huy động được 50 triệu USD từ một nhà đầu tư tổ chức không được tiết lộ để phát triển dự án đất hiếm Tanbreez ở Greenland. Cổ phiếu của công ty này đã tăng gấp 3 lần kể từ đầu năm.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích cảnh báo rằng sự bùng nổ của giá cổ phiếu đất hiếm có thể đang tạo điều kiện thuận lợi cho những kẻ cơ hội. Một số công ty có thể nhân cơ hội này để gợi ý rằng họ sẽ nhận được sự hỗ trợ của chính phủ hoặc dự án hợp tác hấp dẫn, qua đó đẩy giá cổ phiếu lên cao dù không có cơ sở thực chất nào.

Trong khi đó, chính quyền ông Trump đang chi mạnh để nắm giữ cổ phần trong các công ty khai khoáng.

Hồi tháng 7, Washington chi 400 triệu USD để mua cổ phần 15% của MP Materials, nhà sản xuất đất hiếm lớn nhất tại Mỹ. Chính phủ Mỹ cũng đã mua cổ phần 5% của công ty khai khoáng Lithium Americas của Canada và cổ phần 10% của một công ty đất hiếm nhỏ của Canada là Trilogy Metals. Giá cổ phiếu của Trilogy tăng gấp 3 lần chỉ trong vòng vài giờ sau khi có thông báo về vụ đầu tư của Chính phủ Mỹ.