Tuần trước, khi tâm lý bi quan đẩy chứng khoán Trung Quốc rơi vào thị trường giá xuống, Bắc Kinh lại huy động nhóm quỹ đầu tư nhà nước thường được giao nhiệm vụ mua vào cổ phiếu để chặn đà lao dốc. Tuy nhiên, lần này giới đầu tư không còn chắc chắn cách làm quen thuộc đó sẽ phát huy hiệu quả...

Ngày 22/10, “đội quân quốc gia” (national team) đã bơm 6,8 tỷ USD vào thị trường chứng khoán Trung quốc chỉ trong một phiên. Dòng tiền này giúp thị trường tạm thời phục hồi sau 11 tuần giảm điểm liên tiếp.

Đợt can thiệp diễn ra trong bối cảnh chứng khoán Trung Quốc đại lục khi đó đã giảm hơn 20% so với đỉnh gần nhất, bước vào thị trường giá xuống. Trước đó, hồi tháng 7, “đội quân quốc gia” cũng từng ra tay bình ổn thị trường.

Tuy nhiên, diễn biến sau đó làm dấy lên hoài nghi về hiệu quả của biện pháp quen thuộc này. Ngày 27/10, thị trường quay đầu giảm 1,3%. Tính từ đầu năm, chứng khoán Trung Quốc nằm trong nhóm thị trường giảm mạnh nhất châu Á, cùng với Indonesia và Ấn Độ.

Theo ông Shi Shusi, nhà bình luận tài chính có 2,6 triệu người theo dõi trên mạng xã hội Trung Quốc, đợt can thiệp có thể đã giúp “nâng đỡ thị trường”, nhưng không thể nâng đỡ niềm tin của nhà đầu tư.

LO NGẠI VỀ SỨC KHỎE NỀN KINH TẾ

Động thái giải cứu chứng khoán diễn ra không lâu trước khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình triệu tập một trong những cuộc họp chính trị quan trọng nhất trong năm. Hàng trăm quan chức cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc đang nhóm họp để định hướng chương trình nghị sự của chính phủ.

Chính sách kinh tế thường là trọng tâm tại những cuộc họp như vậy. Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát cho rằng năm nay, các vấn đề kinh tế có thể phải nhường chỗ cho những ưu tiên chính trị.

Đà bán tháo kéo dài nhiều tuần trên thị trường chứng khoán Trung Quốc phản ánh những lo ngại sâu sắc hơn về nền kinh tế nước này, cùng sự hoài nghi ngày càng lớn về việc liệu các nhà hoạch định chính sách đã hành động đủ mạnh để xoay chuyển tình hình hay chưa.

Năng lực sản xuất khổng lồ giúp Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu, duy trì tăng trưởng và hoàn thành các mục tiêu kinh tế. Song, kết quả này cũng che lấp những điểm yếu dai dẳng trong nước.

Tăng trưởng tiền lương đang chậm lại, trong khi doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tăng giá bán. Giá nhà tiếp tục đi xuống, bào mòn tài sản của các hộ gia đình, vốn phần lớn nằm trong bất động sản.

“Nếu chính phủ tiếp tục bơm tiền, thị trường sẽ tăng điểm trong ngắn hạn, nhưng đà tăng này sẽ không kéo dài”, ông Gary Ng, nhà kinh tế cấp cao phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại ngân hàng đầu tư Natixis Corporate & Investment Banking, nhận định với tờ New York Times.

Theo ông Ng, chính phủ sẽ tìm cách tạo đáy cho thị trường, nhưng để có được đà phục hồi mạnh mẽ thì cần nhiều biện pháp hơn những gì đang được triển khai.

Nhiều nhà đầu tư lo ngại kích thích tăng trưởng chưa phải ưu tiên hàng đầu của Bắc Kinh ở thời điểm hiện tại, nhất là khi cuộc họp diễn ra trong tuần này chủ yếu tập trung vào các vấn đề chính trị.

Những năm gần đây, Bắc Kinh đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, tăng cường giám sát dòng vốn ra nước ngoài và siết chặt việc thực thi các quy định chống độc quyền đối với doanh nghiệp lớn.

Theo các nhà phân tích, những biện pháp này khiến giới doanh nhân thận trọng hơn và làm gia tăng tâm lý dè dặt về môi trường kinh doanh. Bên cạnh đó, việc chính quyền địa phương thu hẹp trợ cấp và ưu đãi thuế cũng khiến doanh nghiệp cân nhắc kỹ hơn trước các quyết định đầu tư.

Những tuần gần đây, nhóm cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI), từng góp phần quan trọng củng cố tâm lý lạc quan trên thị trường, lại nằm trong nhóm giảm mạnh nhất.

Giá cổ phiếu Cambricon Technologies, doanh nghiệp bán dẫn được chính phủ hậu thuẫn và được xem là đối thủ của nhà chế tạo chip Mỹ Nvidia tại Trung Quốc, đã giảm hơn 10% trong tháng qua. Cùng giai đoạn, chỉ số CSI Artificial Intelligence, theo dõi cổ phiếu các công ty AI hàng đầu Trung Quốc, giảm 19%.

TRẤN AN THAY VÌ KÍCH THÍCH

Nhà đầu tư hiện đang chờ đợi những tín hiệu cho thấy Bắc Kinh sẽ triển khai các biện pháp hỗ trợ kinh tế rộng hơn, bên cạnh việc mua cổ phiếu để bình ổn thị trường.

“Thị trường đang chạm tới ngưỡng chịu đựng buộc giới chức phải can thiệp”, ông Christopher Beddor, Phó giám đốc nghiên cứu về Trung Quốc tại hãng nghiên cứu kinh tế Gavekal Dragonomics, nhận định.

Năm 2024, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (BPOC) từng công bố một loạt biện pháp quy mô lớn nhằm củng cố niềm tin và thúc đẩy tăng trưởng. Cơ quan này hạ lãi suất ngắn hạn, đồng thời tạo điều kiện để các ngân hàng do nhà nước kiểm soát mở rộng cho vay. Tại một cuộc họp báo hiếm hoi, người đứng đầu PBOC còn phát tín hiệu sẵn sàng bổ sung các biện pháp hỗ trợ.

Nhờ vậy, thị trường chứng khoán Trung Quốc tăng vọt, ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Tuy nhiên, giới phân tích hoài nghi khả năng Bắc Kinh lặp lại cách tiếp cận này. Theo họ, ngay cả những đợt mua cổ phiếu quy mô lớn của “đội quân quốc gia” cũng không thể thay thế gói kích thích toàn diện mà nhà đầu tư đã chờ đợi từ lâu.

Thay vào đó, giới chức Trung Quốc tập trung phát đi các thông điệp trấn an. Tại một diễn đàn tuần trước, Chủ tịch Ủy ban Quản lý Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) Wu Qing khẳng định bình ổn thị trường vẫn là ưu tiên của nhà chức trách. Ông Wu cho biết chính phủ đang nỗ lực hết sức để bảo đảm thị trường vốn vận hành an toàn và ổn định.

Truyền thông nhà nước cũng đồng loạt phát đi thông điệp tương tự. Cùng ngày, đài truyền hình nhà nước Trung Quốc khẳng định các tín hiệu tích cực đang gia tăng và thị trường vẫn có nền tảng vững chắc để chống chịu trước các biến động.

Tuần này, tờ Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cũng đăng bài viết đưa ra nhận định tích cực về nền kinh tế.

Theo bài viết, kinh tế Trung Quốc vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng hợp lý, bất chấp các xung đột địa chính trị và kinh tế toàn cầu còn mong manh. Tờ báo cũng đề cao mục tiêu “phát triển chất lượng cao” và cho rằng tăng trưởng là một quá trình lâu dài, khó tránh khỏi những trở ngại trên chặng đường này.