Đầu tư năng lượng toàn cầu đạt kỷ lục 3,3 nghìn tỷ USD năm 2025
NNgọc Lan
Chọn cỡ chữ
Điện mặt trời đang thu hút nhiều vốn đầu tư hơn các nguồn năng lượng khác...
Ảnh minh hoạ (Nguồn: IEA)
Ngày 5/6, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố báo cáo Đầu tư năng lượng thế giới thường niên. Báo cáo cho biết rằng sự gia tăng chi tiêu cho năng lượng sạch sẽ thúc đẩy đầu tư năng lượng toàn cầu lên mức kỷ lục 3,3 nghìn tỷ USD trong năm 2025, bất chấp bất ổn kinh tế và căng thẳng địa chính trị.
Theo báo cáo, xu hướng đầu tư ngày nay cho thấy rõ ràng một kỷ nguyên điện mới đang đến gần. Một thập kỷ trước, đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch cao hơn 30% so với đầu tư vào sản xuất điện, lưới điện và lưu trữ. Năm nay, đầu tư vào điện dự kiến sẽ cao hơn khoảng 50% so với tổng số tiền chi cho việc đưa dầu, khí đốt tự nhiên và than ra thị trường.
ĐIỆN MẶT TRỜI THU HÚT ĐẦU TƯ HƠN BẤT KỲ NGUỒN NĂNG LƯỢNG SẠCH NÀO KHÁC
Các công nghệ năng lượng sạch, bao gồm năng lượng tái tạo, hạt nhân và lưu trữ năng lượng, sẽ thu hút 2,2 nghìn tỷ USD đầu tư, gấp đôi con số dự kiến dành cho nhiên liệu hóa thạch.
Đầu tư vào năng lượng mặt trời, cả quy mô tiện ích và trên mái nhà, dự kiến sẽ đạt 450 tỷ USD vào năm 2025, trở thành khoản đầu tư lớn nhất trong danh mục đầu tư năng lượng toàn cầu.
Dòng vốn đổ vào năng lượng hạt nhân đã tăng 50% trong năm năm qua và đang trên đà đạt khoảng 75 tỷ USD vào năm 2025.
"Chúng tôi thấy an ninh năng lượng đang trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng đầu tư toàn cầu trong năm nay lên mức kỷ lục 3,3 nghìn tỷ USD khi các quốc gia và công ty tìm cách tự bảo vệ mình khỏi nhiều rủi ro".
Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol
Nhu cầu điện tăng nhanh cũng hỗ trợ cho việc tiếp tục đầu tư vào nguồn cung than, chủ yếu ở Trung Quốc và Ấn Độ. Năm 2024, Trung Quốc bắt đầu xây dựng gần 100 gigawatt nhà máy điện than mới, đẩy mức phê duyệt toàn cầu đối với các nhà máy điện than lên mức cao nhất kể từ năm 2015.
Đầu tư vào lưu trữ pin cũng đang tăng nhanh chóng, tăng vọt lên trên 65 tỷ USD trong năm nay. Pin được coi là một cách để giảm thiểu tính không liên tục của các dự án năng lượng tái tạo, bằng cách lưu trữ điện trong thời gian nguồn cung điện dư thừa và xả điện khi nhu cầu sử dụng lên cao điểm. Tuy nhiên, đầu tư vào công nghệ này vẫn chậm hơn so với năng lượng mặt trời và năng lượng gió.
Ngược lại, đầu tư vào dầu khí dự kiến sẽ giảm do giá và kỳ vọng nhu cầu thấp hơn. Theo báo cáo, giá dầu thấp hơn và kỳ vọng về nhu cầu sẽ dẫn đến sự sụt giảm đầu tiên theo năm trong đầu tư dầu kể từ cuộc khủng hoảng dịch Covid năm 2020.
Mức giảm dự kiến 6% chủ yếu là do sự sụt giảm mạnh trong chi tiêu cho dầu chặt của Hoa Kỳ. Ngược lại, đầu tư vào các cơ sở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) mới đang trên đà tăng mạnh khi các dự án mới tại Hoa Kỳ, Qatar, Canada và các nơi khác chuẩn bị đi vào hoạt động. Từ năm 2026 đến năm 2028, thị trường LNG toàn cầu sẽ trải qua mức tăng trưởng công suất lớn nhất từ trước đến nay.
Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol, cho biết trong bối cảnh bất ổn về địa chính trị và kinh tế đang làm lu mờ triển vọng của thế giới năng lượng.
"Chúng tôi thấy an ninh năng lượng đang trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng đầu tư toàn cầu trong năm nay lên mức kỷ lục 3,3 nghìn tỷ USD khi các quốc gia và công ty tìm cách tự bảo vệ mình khỏi nhiều rủi ro", ông cho biết.
"Bức tranh kinh tế và thương mại đang phát triển nhanh chóng có nghĩa một số nhà đầu tư đang áp dụng cách tiếp cận chờ đợi và xem xét đối với các phê duyệt dự án năng lượng mới, nhưng ở hầu hết các lĩnh vực, chúng tôi vẫn chưa thấy những tác động đáng kể đối với các dự án hiện có".
TRUNG QUỐC LÀ QUỐC GIA DẪN ĐẦU ĐẦU TƯ NĂNG LƯỢNG SẠCH TOÀN CẦU
Tuy nhiên, IEA cũng cảnh báo rằng đầu tư vào lưới điện, ở mức 400 tỷ USD mỗi năm, đang thấp hơn chi tiêu cho sản xuất điện và điện khí hóa. Điều này có thể gây rủi ro cho an ninh điện.
Theo cơ quan này, đầu tư vào lưới điện cần phải tăng lên gần bằng với chi tiêu cho sản xuất điện vào đầu những năm 2030 để duy trì an ninh điện, nhưng điều này đang bị kìm hãm bởi thủ tục hành chính rườm rà và chuỗi cung ứng chặt chẽ đối với máy biến áp và cáp.
Mặt khác, mô hình chi tiêu cho năng lượng vẫn còn không đồng đều trên toàn cầu.
Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cũng cho biết thêm khi IEA công bố ấn bản đầu tiên của báo cáo Đầu tư năng lượng thế giới cách đây gần mười năm, báo cáo cho thấy đầu tư năng lượng vào Trung Quốc năm 2015 chỉ nhỉnh hơn một chút so với Hoa Kỳ. Hiện nay, Trung Quốc là nhà đầu tư năng lượng lớn nhất trên toàn cầu, chi tiêu cho năng lượng gấp đôi Liên minh châu Âu - và gần bằng EU và Hoa Kỳ cộng lại.
Cụ thể, báo cáo cho biết trong thập kỷ qua, thị phần chi tiêu năng lượng sạch toàn cầu của Trung Quốc đã tăng từ một phần tư lên gần một phần ba, được hỗ trợ bởi các khoản đầu tư chiến lược vào nhiều công nghệ khác nhau, bao gồm năng lượng mặt trời, gió, thủy điện, hạt nhân, pin và xe điện. Chi tiêu toàn cầu cho dầu khí đang hướng về Trung Đông.
Trong khi đó, nhiều nền kinh tế đang phát triển, đặc biệt là ở Châu Phi, đang phải vật lộn để huy động vốn cho cơ sở hạ tầng năng lượng.
Hiện nay, Châu Phi chỉ chiếm 2% đầu tư năng lượng sạch toàn cầu. Mặc dù là nơi sinh sống của 20% dân số thế giới và nhu cầu năng lượng tăng nhanh, tổng đầu tư trên khắp lục địa đã giảm một phần ba trong thập kỷ qua do chi tiêu cho nhiên liệu hóa thạch giảm và tăng trưởng năng lượng sạch không đủ.
Theo báo cáo, để thu hẹp khoảng cách tài chính ở các nước Châu Phi và các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển khác, tài chính công quốc tế cần được mở rộng và sử dụng một cách chiến lược để thu hút khối lượng vốn tư nhân lớn hơn.
Sử dụng hệ thống pin tích hợp trong cánh, máy bay E9X của công ty khởi nghiệp Hà Lan Elysian Aircraft được thiết kế để chở 90 hành khách, với tầm bay ban đầu 800 km và mục tiêu đạt 1.000 km. Dự kiến đi vào khai thác năm 2034, mẫu máy bay này được kỳ vọng góp phần giảm đáng kể lượng phát thải của ngành hàng không…
Góp ý kiến vào dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật; đồng thời làm rõ một số nội dung để luật vừa tạo động lực phát triển kinh tế biển, vừa bảo vệ môi trường, chủ quyền và lợi ích quốc gia, hướng mục tiêu phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh...
Theo lộ trình, Việt Nam thực hiện mục tiêu cắt giảm 67,5% lượng tiêu thụ cơ sở HCFC trong giai đoạn 2025-2029, tiến tới giảm 97,5% từ năm 2030 và loại trừ hoàn toàn vào năm 2040. Từ thực tế lượng thiết bị đang sử dụng HCFC-22 hiện nay với nhu cầu môi chất lạnh cho sửa chữa, bảo dưỡng vẫn còn lớn trong khi nguồn mới bị hạn chế đặt ra bài toán thu hồi, tái chế, tái sử dụng, quản lý môi chất theo vòng đời. Tính toán cho thấy Việt Nam sẽ thiếu hụt khoảng 1.000 tấn HCFC-22 vào năm 2030…
Nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt trong việc sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ việc cắt thủ tục nhưng không cắt trách nhiệm; nới tiền kiểm nhưng phải siết hậu kiểm; phân cấp nhưng không phân tán; không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng đơn thuần. Nếu giảm tiền kiểm nhưng năng lực hậu kiểm không đáp ứng yêu cầu thì sẽ khó bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường...
Việt Nam đang hoàn thiện khung pháp lý và đẩy mạnh các giải pháp quản lý môi chất lạnh theo Nghị định thư Montreal và Bản sửa đổi, bổ sung Kigali, hướng tới thu hồi, tái chế xuyên suốt vòng đời thiết bị, góp phần bảo vệ tầng ozone và giảm phát thải khí nhà kính...
Theo dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội Viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu (SWIFT), USD và euro chiếm tổng cộng 73,46% giá trị thanh toán qua mạng lưới này trong tháng 8/2026, chỉ còn hơn 1/4 dành cho tất cả các đồng tiền khác...
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...