Trái ngược với đà suy giảm tại Mỹ, châu Phi và châu Âu, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản sang Trung Quốc trong quý 1/2026 đã tăng tới 37,6% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này cho thấy nhiều doanh nghiệp xuất khẩu nông sản của Việt Nam có xu hướng lựa chọn “láng giềng” như một “vùng tránh bão” trước những biến động của thị trường toàn cầu và xung đột Trung Đông.

Trong bối cảnh các thị trường truyền thống như Mỹ, châu Âu và châu Phi suy giảm, Trung Quốc đã trở thành "vùng tránh bão" cho các doanh nghiệp Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu tăng 37,6% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc chiếm 22,1% thị phần xuất khẩu của Việt Nam, vượt qua Mỹ và Nhật Bản.

Các mặt hàng như cà phê, cao su, gạo, rau quả, hạt điều, sắn và thủy sản đều ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ tại thị trường Trung Quốc. Đặc biệt, rau quả và thủy sản có mức tăng trưởng ấn tượng, với rau quả tăng 76,2% và thủy sản tăng gần 45%. Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ lớn nhất của thủy sản Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đà tăng trưởng dương của ngành.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào Trung Quốc cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro do tính biến động cao của thị trường này. Các doanh nghiệp cần nhanh chóng thích ứng với các quy định mới từ Lệnh 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, có hiệu lực từ ngày 1/6/2026, để đảm bảo hoạt động xuất khẩu không bị gián đoạn. Quy định này yêu cầu doanh nghiệp phải đăng ký qua cơ quan có thẩm quyền và tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt.

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động, Trung Quốc với quy mô dân số lớn và nhu cầu tiêu thụ cao đang trở thành điểm tựa quan trọng cho các doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để đảm bảo tăng trưởng bền vững, các doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường và sản phẩm, đồng thời tận dụng các ưu đãi từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA).

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 15-2026 phát hành ngày 13/04/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-15-2026.htm