Đây là đường ống chạy từ các mỏ dầu ở miền Đông với cảng Yanbu ở phía Tây bên bờ Biển Đỏ của Saudi Arabia, giúp vận chuyển dầu tránh phụ thuộc vào eo biển Hormuz...

Theo nguồn thạo tin của hãng tin Bloomberg, Đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia hiện đang bơm dầu với công suất tối đa 7 triệu thùng/ngày.

Đây là đường ống chạy từ các mỏ dầu ở miền Đông với cảng Yanbu ở phía Tây bên bờ Biển Đỏ của Saudi Arabia, giúp vận chuyển dầu tránh phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Cột mốc kỹ thuật trên là kết quả của việc Saudi Arabia đưa vào triển khai phương án dự phòng đã được xây dựng từ nhiều năm nhằm duy trì xuất khẩu dầu khi tuyến vận chuyển chủ lực qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Các tàu chở dầu đã được điều hướng sang cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ để nhận hàng, qua đó tạo ra một tuyến vận chuyển thay thế quan trọng cho nguồn cung toàn cầu.

Theo nguồn tin trên, tổng lượng dầu đi qua đường ống Đông - Tây này của Saudi Arabia hiện đạt 7 triệu thùng/ngày. Trong đó, khoảng 5 triệu thùng là dầu thô xuất khẩu qua cảng Yanbu, còn 2 triệu thùng được chuyển tới các nhà máy lọc dầu trong nước. Bên cạnh dầu thô, Saudi Arabia cũng đang xuất khẩu thêm 700.000-900.000 thùng/ngày các sản phẩm tinh chế.

Trong bối cảnh hoạt động tại eo biển Hormuz vẫn gần như đình trệ, Saudi Arabia đang khẩn trương đẩy mạnh xuất khẩu qua đường ống này ra Biển Đỏ.

Dù vậy, tuyến vận chuyển qua cảng Yanbu chỉ có thể bù đắp một phần cú sốc nguồn cung do eo biển Hormuz bị gián đoạn. Trước khi chiến sự Iran nổ ra, khoảng 15 triệu thùng dầu thô và khoảng 5 triệu thùng sản phẩm dầu mỏ được vận chuyển qua eo biển này mỗi ngày. Tuy nhiên, chính tuyến xuất khẩu thay thế này là một trong những yếu tố giúp giá dầu chưa tăng vọt lên mức khủng hoảng như trong các cú sốc nguồn cung trước đây.

Saudi Arabia từ lâu đã xây dựng hạ tầng dự phòng cho kịch bản eo biển Hormuz bị gián đoạn. Khi xung đột Iran leo thang, Riyadh nhanh chóng tăng khối lượng dầu vận chuyển qua Đường ống Đông - Tây để đưa dầu ra cảng Yanbu, nhờ đó duy trì một phần dòng chảy xuất khẩu trong lúc tuyến vận chuyển chủ lực qua Hormuz gần như tê liệt.

Đường ống Đông - Tây Saudi Arabia của dài hơn 1.000 km, chạy từ các mỏ dầu lớn ở phía Đông sang phía Tây Saudi Arabia, tới cảng Yanbu. Tuyến đường ống này được xây dựng vào thập niên 1980, trong bối cảnh chiến tranh Iran - Iraq đe dọa hoạt động vận tải dầu qua Vùng Vịnh. Hiện nay, khi Hormuz gần như đình trệ, đường ống này trở thành tuyến xuất khẩu thay thế quan trọng nhất của Saudi Arabia.

Sau khi lực lượng Houthi ở Yemen phát tín hiệu sẵn sàng can dự sâu hơn vào cuộc xung đột để hỗ trợ Iran, rủi ro lớn với thị trường dầu mỏ là Biển Đỏ có thể trở thành một điểm nóng mới. Đến nay, chưa có dấu hiệu cho thấy lực lượng này sẽ nhắm trực tiếp vào các tàu chở dầu đi qua Biển Đỏ và eo biển Bab El-Mandeb.

Tuy nhiên, Houthi trước đó từng nhiều lần dùng máy bay không người lái và tên lửa để đe dọa hoạt động hàng hải trong khu vực này, nên nguy cơ gián đoạn đối với tuyến vận chuyển này vẫn là điều thị trường phải dè chừng.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X hôm thứ Bảy, ông Yahya Saree - người phát ngôn quân sự của lực lượng Houthi - cho biết nhóm này đã phóng loạt tên lửa đạn đạo nhằm vào các mục tiêu quân sự nhạy cảm của Israel, đồng thời nói rằng động thái này nhằm hỗ trợ Iran và lực lượng Hezbollah tại Lebanon.

Tối cùng ngày, tờ báo Washington Post đưa tin cho biết Lầu Năm Góc đang chuẩn bị cho khả năng xảy ra nhiều tuần giao tranh trên bộ tại Iran, trong bối cảnh hàng nghìn binh sỹ Mỹ đang được điều tới khu vực.

Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn được tờ báo Financial Times công bố ngày Chủ nhật, ông Trump cho biết Washington có thể “lấy dầu của Iran” và giành quyền kiểm soát đảo Kharg - hòn đảo đóng vai trò là đầu mối xuất khẩu dầu chủ chốt của nước này. Ông cũng so sánh phương án này với chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela hồi đầu năm nay.

Trong khi đó, vào Chủ nhật, Pakistan cho biết nước này sẽ đứng ra tổ chức và hỗ trợ các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran trong vài ngày tới, sau cuộc họp giữa các cường quốc trong khu vực. Tuy nhiên, triển vọng đạt được một lệnh ngừng bắn trong ngắn hạn vẫn được đánh giá là khá mong manh.

Những diễn biến trên làm gia tăng lo ngại rằng xung đột với Iran - nay đã bước sang tuần thứ 5 - đang tiếp tục leo thang và khó sớm hạ nhiệt, bất chấp các nỗ lực thúc đẩy đàm phán.

Giá dầu tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Hai (30/3). Trong phiên giao dịch đầu giờ sáng châu Á, hợp đồng tương lai dầu Brent giao tháng 5 tăng 2,92%, lên 115,86 USD/thùng, trong khi hợp đồng tương lai dầu WTI của Mỹ tăng 3,2%, lên 102,80 USD/thùng.