Ba ngành dệt may, da giày và đồ gỗ là những mặt hàng chủ lực của Việt Nam, có mức tăng trưởng xuất khẩu rất cao và ổn định. Tuy nhiên, trong giai đoạn vừa qua, tình hình kinh tế thế giới và khu vực có nhiều biến động đã làm gián đoạn, đứt gãy chuỗi cung ứng, nhu cầu suy giảm. Vì vậy, tìm giải pháp khai thác thị trường đầu ra cho ba ngành này hiện nay là thực sự cần thiết.
Dệt may, da giày và đồ gỗ là những mặt hàng chủ lực của Việt Nam nhưng đang gặp nhiều khó khăn.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, 7 tháng đầu năm, xuất khẩu gỗ và các sản phẩm đồ gỗ chỉ đạt 7,2 tỷ USD, giảm 26,2% so với cùng kỳ năm 2022. Tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt 18,9 tỷ USD, giảm tới 15,1%. Còn tổng kim ngạch xuất khẩu giày dép đạt 11,7 tỷ USD, giảm 17,1%.
Chia sẻ tại hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tháng 7/2023 với chủ đề “Chuyển hướng kết nối, khai thác thị trường đầu ra cho ngành đồ gỗ, dệt may và da giày”, ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, cho biết sau nhiều năm tăng trưởng, thời gian qua ngành gỗ có sự sụt giảm rất mạnh về xuất khẩu, nguyên nhân do cầu thế giới giảm. Mức giảm sâu hơn ở nhóm sản phẩm đồ gỗ nội, ngoại thất, đặc biệt nhóm hàng tinh chế có giá trị gia tăng cao hơn có mức giảm lên đến trên 30%.
Mấy năm gần đây ngành gỗ tăng trưởng khá nóng, tăng liên tục trên hai con số. Tuy nhiên, các biện pháp phòng vệ thương mại, đặc biệt là biện pháp phòng vệ thương mại mà Mỹ khởi xướng điều tra và áp đặt với một số sản phẩm gỗ của Việt Nam cũng tác động đến tăng trưởng xuất khẩu. Ngoài ra, hiện một số thị trường lớn thường “nội soi” các sản phẩm xuất khẩu gỗ từ Việt Nam rất kỹ vì có những quy định mới về môi trường và đa dạng sinh học.
Với ngành dệt may, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), cũng thừa nhận tất cả những biến động của thị trường thế giới, đặc biệt những thị trường lớn đã dội vào ngành dệt may. Là ngành phát triển khá nóng trong thời gian vừa qua nhưng gần đây, nhất là bắt đầu từ quý 4/2022 cho đến hết 7 tháng năm 2023, dệt may cũng như nhiều ngành hàng khác gặp nhiều khó khăn và chưa khi nào khó khăn như vậy.
PHÍA TRƯỚC CÒN NHIỀU KHÓ KHĂN
7 tháng năm 2023 kim ngạch xuất khẩu dệt may chỉ đạt 22,8 tỷ USD - giảm 14,7 tỷ USD so với năm 2022. Tất cả các sản phẩm may mặc, vải, xơ sợi xuất khẩu... đều giảm sâu. Nếu xét theo từng tháng, những tháng gần đây xuất khẩu của ngành có vẻ khá lên, tỷ lệ giảm thấp dần: 6 tháng kim ngạch xuất khẩu giảm 17,6% đạt 3 tỷ USD, 7 tháng giảm còn khoảng 14,7%.
Tuy nhiên, ông Cẩm cho rằng con số này chưa phản ánh đúng hiện trạng của doanh nghiệp. Bên cạnh thiếu đơn hàng đang là vấn đề nổi cộm, đơn giá của doanh nghiệp dệt may cũng rất thấp. Doanh nghiệp phải nhận cả đơn hàng không phải thế mạnh để sản xuất. Hậu quả là năng suất thấp, hiệu quả không nhiều, mục tiêu là giữ việc làm cho người lao động, thậm chí chịu lỗ.
Cũng như nhiều ngành hàng xuất khẩu khác, nguyên nhân khiến xuất khẩu của ngành dệt may sụt giảm là do xung đột địa chính trị, hậu quả dịch bệnh, lạm phát tăng cao, nhu cầu tiêu dùng sụt giảm tại những thị trường lớn, tồn kho tăng.
“Tổng cầu dệt may thế giới năm nay có khả năng giảm 8-10%, chắc chắn ngành dệt may Việt Nam còn khó khăn ít nhất đến hết năm nay và sang đầu năm 2024. Trong tình hình đó, chúng tôi dự kiến, khó khăn của ngành dệt may Việt Nam phải kéo dài cho đến sang năm”, ông Cẩm nhận định. Đồng thời, ông dự báo năm 2023 ngành dệt may Việt Nam chỉ có thể xuất khẩu trên dưới 40 tỷ USD, giảm khoảng 9-10% so với năm 2022.
Với ngành da giày, bà Phan Thị Thanh Xuân, Tổng thư ký Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam, dự báo tình hình suy giảm xuất khẩu của ngành còn kéo dài cho đến quý 1/2024, không thể chấm dứt ngay. Hiện đơn hàng từ thị trường Mỹ giảm tới 35%, còn EU giảm 13%.
“Chúng tôi nhận thấy khó khăn trước mắt của ngành da giày là tình trạng thiếu đơn hàng. Mức độ thiếu đơn hàng của doanh nghiệp là 30 -50% đối với những khách hàng truyền thống, đặc biệt đối với thị trường Mỹ và EU - hai thị trường chiếm tới 70% kim ngạch xuất khẩu của ngành. Để bù đắp thiếu hụt này, chúng ta cần nhìn nhận cơ hội ở các thị trường khác”, bà Xuân nhấn mạnh.
NỖ LỰC TÌM THỊ TRƯỜNG NGÁCH
Để tìm được đầu ra cho ba ngành xuất khẩu chủ lực này, với ngành gỗ, ông Hoài cho rằng, doanh nghiệp gỗ rất cần sự hỗ trợ tiếp tục từ phía Bộ Công Thương, các thương vụ ở nước ngoài về vấn đề tiếp thị sản phẩm gỗ của Việt Nam, giúp doanh nghiệp tìm kiếm thị trường.
Các nội dung cần tiếp thị gồm: sản phẩm gỗ sản xuất có chất lượng tốt; giá cả cạnh tranh. Thương vụ hỗ trợ truyền tải thông điệp Việt Nam thực hiện nghiêm chỉnh các cam kết quốc tế để bảo đảm cung ứng gỗ hợp pháp: Việt Nam đã đóng rừng tự nhiên, chuyển hẳn sang làm lâm nghiệp trong khai thác gỗ rừng trồng… nhằm tạo được lòng tin với khách hàng.
Theo bà Xuân, xúc tiến thương mại là một trong những giải pháp tốt nhất để bù đắp tình trạng thiếu hụt đơn hàng từ nay cho đến đầu năm sau. Vì thế, Hiệp hội rất cần sự hỗ trợ của các thương vụ nước ngoài trong hoạt động này.
Cụ thể, các thương vụ có thể trực tiếp kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các khách hàng quan tâm. Việc kết nối thông tin cần được thúc đẩy mạnh hơn và tốt hơn trong thời gian tới. Đặc biệt, để hoạt động kết nối hiệu quả, có thể sử dụng kênh internet để tổ chức các buổi kết nối trực tiếp…
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 32-2023 phát hành ngày 07-08-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Nhận diện cơ hội và thách thức trong xây dựng mô hình phát triển mới
Nhận diện đầy đủ các cơ hội, thách thức mà khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đặt ra cho việc xây dựng mô hình phát triển Việt Nam, gắn tăng trưởng kinh tế với đổi mới quản trị quốc gia và cải thiện chất lượng đời sống nhân dân đang là vấn đề quan trọng được cấp thiết làm rõ.
Cần hơn 11 năm để đưa một hoạt chất bảo vệ thực vật mới ra thị trường
Trên thế giới, để đưa một hoạt chất bảo vệ thực vật mới ra thị trường cần trung bình 11,4 năm nghiên cứu, phát triển và đăng ký với chi phí lên tới 307 triệu USD. Những con số này cho thấy quy mô đầu tư ngày càng lớn của ngành khoa học cây trồng nhằm tạo ra các giải pháp bảo vệ mùa màng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả, an toàn và tính bền vững...
Ngành phân bón hướng tới tự chủ, xanh và bền vững
Biến động địa chính trị, thương mại, chuỗi cung ứng và yêu cầu chuyển đổi xanh đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho ngành phân bón Việt Nam. Trước áp lực về nguyên liệu, khí hậu và giảm phát thải, ngành đặt mục tiêu đến năm 2035 trở thành ngành công nghiệp hiện đại, nâng cao năng lực tự chủ và phát triển dựa trên năm trụ cột chiến lược: tự chủ, xanh, thông minh, liên kết và hội nhập...
Nghệ An đối thoại với nông dân, tháo gỡ điểm nghẽn trong sản xuất nông nghiệp
Ngày 16/6/2026, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị Chủ tịch UBND tỉnh gặp mặt, đối thoại với nông dân năm 2026. Nhiều vấn đề được nông dân quan tâm như phát triển vùng nguyên liệu, liên kết tiêu thụ sản phẩm, quản lý giống cây trồng, chuyển đổi số, tích tụ đất đai và nâng cấp hạ tầng phục vụ sản xuất đã được lãnh đạo tỉnh cùng các sở, ngành trực tiếp giải đáp..
Sử dụng điện hiệu quả: Giải pháp chiến lược hóa giải áp lực phụ tải tăng cao
Ngành điện Việt Nam đang phải đối mặt với những áp lực lớn khi phụ tải liên tục lập đỉnh. Trong bối cảnh nguồn cung mới còn hạn chế, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không còn là giải pháp tình thế, mà đã trở thành một quốc sách mang tính chiến lược, quyết định đến sự phát triển bền vững của quốc gia...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính: