Giá điện của Việt Nam hiện vẫn ở mức thấp so với các nước trong khu vực, tạo dư địa cho các đợt tăng giá tiếp theo trong bối cảnh hệ thống điện ngày càng phụ thuộc vào nguồn phát điện có chi phí cao hơn từ khí tự nhiên và LNG.

Tiêu thụ điện của Việt Nam duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, tăng 7% so với cùng kỳ trong 2025. Tốc độ tăng trưởng tiếp tục gia tăng trong 2026, khi EVN ghi nhận sản lượng điện thương phẩm đạt 152,5 TWh trong nửa đầu năm 2026, tăng 10,2% so với cùng kỳ.

Nhìn về dài hạn, Yuanta dự báo sản lượng điện tiêu thụ sẽ đạt ~510 TWh vào năm 2030, tương ứng với tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 10% trong giai đoạn 2025–2030E, được nâng đỡ bởi mục tiêu duy trì tăng trưởng GDP hàng năm ~10% của Việt Nam trong giai đoạn 2026–2030.

Thách thức lớn nhất hiện nay đang dịch chuyển từ việc đảm bảo đủ sản lượng phát điện sang việc đảm bảo nguồn cung cấp điện với chi phí hợp lý. Nhà nước tiếp tục giữ vai trò độc quyền trong việc điều độ hệ thống điện quốc gia, nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, trong khi EVN vẫn là đơn vị chi phối trong mảng phân phối và bán lẻ điện.

Sự biến động của giá nhiên liệu, điều kiện thời tiết cùng với sự phụ thuộc ngày càng cao vào các nguồn phát điện có chi phí cao hơn, đang đẩy chi phí mua điện của EVN lên cao, trong khi giá bán lẻ điện phải được điều chỉnh một cách thận trọng, tránh gây thiệt hại đáng kể cho nền kinh tế. 

Đối với các dự án nhiệt điện khí, khả năng chi trả vẫn là rào cản chính. Sự chậm trễ kéo dài của dự án Lô B xuất phát từ sự bất cân đối về mặt kinh tế: Giá khí cao (~14 USD/MMBTU) dẫn đến giá điện trong Hợp đồng mua bán điện (PPA) cao, ~2.500 đồng/kWh, khiến các dự án điện hạ nguồn và EVN gặp khó khăn trong việc cam kết bao tiêu sản lượng khí.

Nhiệt điện LNG cũng đối mặt với thách thức tương tự. Ước tính giá bán điện của Nhơn Trạch 3 & 4 (NT3&4) ở mức khoảng 3.600 đồng/kWh, cao hơn nhiều so với giá bán lẻ điện bình quân hiện tại, tiếp tục gia tăng áp lực lên chi phí mua điện của EVN.

Trong bối cảnh đó, ngành năng lượng Việt Nam đang đối mặt với hai ưu tiên trọng tâm: Giảm bớt gánh nặng thu hồi chi phí cho EVN; và Đảm bảo nguồn cung nhiên liệu đầy đủ cho phát điện. Chính phủ đã bắt đầu giải quyết cả hai vấn đề này thông qua một khung cơ chế giá điện phản ánh sát hơn chi phí thực tế và một phương pháp tiếp cận toàn diện hơn đối với an ninh năng lượng.

Trong tháng 05/2025, giá bán lẻ điện bình quân đã được điều chỉnh tăng 4,8% lên mức 2.204 đồng/kWh. Việc điều chỉnh giá điện đã hỗ trợ EVN ghi nhận lợi nhuận trở lại trong năm 2025, đánh dấu bước chuyển biến quan trọng khi xóa lỗ lũy kế từ các giai đoạn trước.

Quyết định 893/QĐ-TTg (2023) thiết lập một khuôn khổ pháp lý đối với chuỗi năng lượng quốc gia bao gồm dầu khí, than, điện và năng lượng tái tạo; trong khi Quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia (điều chỉnh) theo Quyết định 363/QĐBCT (ban hành vào T2/2026) tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo an ninh cho toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng.

Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội vào tháng 9 đề xuất một cơ chế giá điện bán lẻ nhằm phản ánh đúng, kịp thời chi phí đầu vào.

Cơ chế này sẽ cho phép giá bán lẻ điện phản ánh sát hơn những biến động của chi phí đầu vào, bao gồm cả những chi phí chưa được tính toán đầy đủ trong giá bán điện bình quân trước đây.

Việc triển khai chi tiết vẫn phụ thuộc vào các Nghị định hướng dẫn thi hành sau đó. Tuy nhiên, Yuanta đánh giá các nội dung sửa đổi là một tín hiệu rõ ràng cho thấy Chính phủ đang cởi mở hơn đối với việc điều chỉnh tăng giá bán lẻ điện.

Giá điện của Việt Nam hiện vẫn ở mức thấp so với các nước trong khu vực, tạo dư địa cho các đợt tăng giá tiếp theo trong bối cảnh hệ thống điện ngày càng phụ thuộc vào nguồn phát điện có chi phí cao hơn từ khí tự nhiên và LNG.

Mặc dù vậy, sẽ có sự đánh đổi giữa khả năng chi trả tiền điện của nền kinh tế, và việc đảm bảo đủ nguồn cung cấp điện để duy trì tăng trưởng kinh tế là điều ngày càng khó tránh khỏi. Thách thức giờ đây không chỉ đơn thuần là đảm bảo đủ điện, mà là xây dựng một khuôn khổ pháp lý nhằm đảm bảo ngành điện có đủ năng lực hỗ trợ cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của Việt Nam.

Quan trọng hơn, việc giảm gánh nặng tài chính cho EVN giúp củng cố hiệu quả kinh tế cho các dự án nhiệt điện khí, từ đó tạo niềm tin cho các nhà đầu tư thượng nguồn trong việc cam kết rót vốn vào toàn bộ chuỗi giá trị khí - điện.

Do đó, Yuanta đánh giá POW (MUA) và GAS (Không định giá) là những doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ sự thay đổi chính sách này, nhờ vị thế hiện có trong mảng nhiệt điện khí, cung cấp khí và hạ tầng LNG.