Hà Tĩnh đang từng bước đưa công nghệ sinh học vào sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản, đồng thời giảm tác động đến môi trường. Đây cũng là hướng đi để xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu...

UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Kế hoạch phát triển công nghiệp sinh học trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Kế hoạch tập trung tiếp nhận, chuyển giao và ứng dụng các công nghệ phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương, gắn nghiên cứu với doanh nghiệp và nhu cầu thị trường.

TẬP TRUNG VÀO NHỮNG SẢN PHẨM CÓ LỢI THẾ

Hà Tĩnh ưu tiên ứng dụng công nghệ sinh học trong những lĩnh vực có lợi thế như lúa, cây ăn quả có múi, hươu sao, chăn nuôi lợn, bò, nuôi tôm, giống cây lâm nghiệp, sản phẩm hữu cơ và các chế phẩm sinh học xử lý phụ phẩm, chất thải nông nghiệp.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tiếp tục bảo tồn, khai thác và nâng cao chất lượng nguồn gen, vật liệu giống đối với bưởi Phúc Trạch, cam Bù, cam Giòn Thượng Lộc, hồng Yên Du, các giống cây bản địa, hươu sao và một số vật nuôi có giá trị kinh tế.

Cùng với bảo tồn nguồn gen, các giải pháp sinh học sẽ được mở rộng trong sản xuất. Hà Tĩnh khuyến khích sử dụng phân bón hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và các chế phẩm vi sinh nhằm cải thiện sức khỏe đất, nâng chất lượng nông sản và giảm sử dụng vật tư hóa học.

Phụ phẩm, chất thải nông nghiệp cũng được định hướng xử lý theo mô hình tuần hoàn, vừa hạn chế ô nhiễm vừa tạo thêm giá trị từ nguồn nguyên liệu sau sản xuất.

Đáng chú ý, tỉnh đặt mục tiêu thu hút từ 1 - 3 doanh nghiệp đầu tư sản xuất quy mô công nghiệp các sản phẩm công nghệ sinh học như giống cây trồng, phân bón vi sinh, chế phẩm xử lý môi trường và màng bảo quản nông sản. Qua đó, từng bước hình thành năng lực sản xuất các sản phẩm sinh học ngay tại địa phương.

ĐƯA CÔNG NGHỆ SINH HỌC VÀO CHUỖI GIÁ TRỊ NÔNG NGHIỆP

Trong trồng trọt và lâm nghiệp, Hà Tĩnh định hướng ứng dụng công nghệ nhân giống vô tính, nuôi cấy mô đối với cam, bưởi, hồng, keo và một số cây trồng khác. Công nghệ này được kỳ vọng phục vụ bảo tồn nguồn gen, phục tráng và nhân nhanh những giống cây có chất lượng.

Đối với chăn nuôi, thú y và thủy sản, tỉnh tập trung ứng dụng công nghệ sinh sản, chọn giống, vaccine, sinh phẩm chẩn đoán, enzyme và chế phẩm vi sinh để nâng cao chất lượng vật nuôi, phòng chống dịch bệnh và giảm sử dụng kháng sinh.

Trong nuôi trồng thủy sản, công nghệ vi sinh, biofloc và các giải pháp sinh học được khuyến khích ứng dụng trong xử lý nước, bùn thải và cải thiện môi trường nuôi. Mục tiêu là phát triển các mô hình sản xuất an toàn sinh học, tuần hoàn, giảm phát thải và hạn chế sử dụng thuốc, hóa chất.

Công nghệ sinh học cũng được đưa vào khâu bảo quản, chế biến nhằm kéo dài thời gian bảo quản, kiểm soát vi sinh và nâng cao chất lượng cam, bưởi, sản phẩm chăn nuôi, thủy sản. Tỉnh đồng thời khuyến khích nghiên cứu các sản phẩm có giá trị gia tăng từ phụ phẩm nông nghiệp, nhung hươu, cây dược liệu và nguyên liệu bản địa.

Giai đoạn 2031 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045, Hà Tĩnh sẽ nhân rộng những công nghệ, mô hình hiệu quả, từng bước hình thành chuỗi nghiên cứu - sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm ứng dụng công nghệ sinh học gắn với các sản phẩm chủ lực, đặc sản của tỉnh.

Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh sẽ nâng cấp cơ sở nghiên cứu, phòng thí nghiệm, đào tạo nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận, chuyển giao công nghệ. Nguồn lực được huy động từ ngân sách nhà nước, doanh nghiệp, ODA, tín dụng và các nguồn hợp pháp khác, trong đó khuyến khích đầu tư theo hình thức hợp tác công - tư.

Với cách tiếp cận này, công nghệ sinh học không chỉ được kỳ vọng tạo ra những sản phẩm mới mà còn góp phần thay đổi phương thức sản xuất, nâng giá trị nông sản, giảm phát thải và thúc đẩy nông nghiệp Hà Tĩnh phát triển theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững.