Giá lương thực tăng vọt cùng đồng rupee suy yếu làm gia tăng áp lực đối với Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) trong việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ...

Ngày thứ Hai (12/10), Bộ Thống kê và Thực hiện chương trình Ấn Độ (MoSPI) công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 tăng 5,54% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng cao nhất kể từ cuối năm 2024, tiến gần mức trần 6% trong biên độ mục tiêu lạm phát 2-6% của RBI.

Mức tăng này cao hơn con số 4,83% sau điều chỉnh của tháng 8, đồng thời sát với dự báo trung vị 5,58% trong khảo sát các nhà phân tích của hãng tin Bloomberg và nhỉnh hơn dự báo 5,4% trong khảo sát của hãng tin Reuters.

LƯƠNG THỰC VÀ NĂNG LƯỢNG ĐẨY GIÁ CẢ ĐI LÊN

Theo Reuters, lạm phát tại Ấn Độ, nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới, đã tăng liên tục trong 11 tháng và đạt mức cao nhất trong 22 tháng vào tháng 9.

Số liệu được công bố chỉ vài ngày sau khi RBI tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023, tức sau gần 4 năm. Tuần trước, Ủy ban Chính sách Tiền tệ của RBI nhất trí nâng lãi suất điều hành thêm 0,25 điểm phần trăm, lên 5,5%, đồng thời chuyển sang lập trường “thắt chặt có điều chỉnh”.

RBI cho biết trong điều kiện hiện nay, việc giảm lãi suất không còn được xem xét trong ngắn hạn. Các quyết định chính sách tiếp theo có thể là tiếp tục tăng lãi suất hoặc tạm dừng. Với quyết định này, RBI gia nhập nhóm các ngân hàng trung ương lớn đang thắt chặt chính sách để kiềm chế lạm phát tăng tốc.

Trên thị trường tài chính, trái phiếu chính phủ Ấn Độ tiếp tục giảm giá sau khi số liệu CPI được công bố. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng khoảng 0,1 điểm phần trăm, lên 7,4%. Đồng rupee tăng 1% trong phiên thứ Hai (12/10), nhưng tính từ đầu năm vẫn thuộc nhóm đồng tiền giảm giá mạnh nhất châu Á.

Theo MoSPI, giá lương thực là yếu tố chính khiến lạm phát tháng 9 tăng tốc. Nhóm lương thực chiếm hơn 1/3 rổ hàng hóa dùng để tính CPI bán lẻ. Chỉ số giá lương thực tăng 7,74% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 5,97% của tháng 8. Tình trạng thiếu mưa được dự báo sẽ tiếp tục gây áp lực lên giá cả trong những tháng tới.

Số liệu của Cơ quan Khí tượng Ấn Độ cho thấy lượng mưa tại nước này trong giai đoạn tháng 6-9 thấp nhất trong hơn một thập kỷ. Đây là thời kỳ mùa vụ then chốt của nền nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào nước mưa. Lượng mưa trong giai đoạn này thấp thứ 4 kể từ năm 2001, còn mức độ khô hạn đứng thứ 13 kể từ năm 1901.

Nhiều khu vực thuộc các bang nông nghiệp trọng điểm như Maharashtra, Andhra Pradesh, Punjab và Haryana đang chịu hạn hán nghiêm trọng. Hiện tượng siêu El Nino cũng tạo thêm rủi ro cho kinh tế nông thôn và giá lương thực tại Ấn Độ.

Ông Kunal Kundu, nhà kinh tế của ngân hàng Societe Generale, cho rằng cú sốc giá lương thực trên diện rộng có tính dai dẳng hơn những đợt tăng giá rau tạm thời.

Giá dầu thế giới duy trì ở mức cao cũng là mối lo lớn bởi Ấn Độ nhập khẩu khoảng 85% nhu cầu nhiên liệu. Trước chiến tranh Mỹ - Iran, nước này phụ thuộc nhiều vào nguồn cung năng lượng đi qua eo biển Hormuz, nên thuộc nhóm các nước dễ bị tổn thương nhất khi nguồn cung gián đoạn. Các chuyên gia dự báo giá dầu sẽ tiếp tục biến động trong ngắn hạn do lo ngại về xung đột tại Trung Đông và tác động của bão Isaias.

Trong khi đó, các doanh nghiệp Ấn Độ đã cảm nhận rõ sức ép. Giá lương thực và năng lượng tăng đẩy chi phí đầu vào lên cao, làm thu hẹp biên lợi nhuận. Tuy nhiên, đến nay, các nhà sản xuất phần lớn vẫn tự gánh phần chi phí tăng thêm thay vì chuyển sang người tiêu dùng.

RBI ĐỐI MẶT BÀI TOÁN LẠM PHÁT VÀ TỶ GIÁ

Theo Bloomberg, lạm phát tăng trong lúc đồng rupee suy yếu đặt RBI vào tình thế đặc biệt khó khăn. Đồng nội tệ giảm giá khiến hàng nhập khẩu đắt hơn, đúng lúc áp lực giá cả đang lan sang nhiều nhóm hàng.

RBI dự báo lạm phát trung bình ở mức 6% trong 3 tháng cuối năm nay. Đối với năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2027, cơ quan này nâng dự báo lạm phát toàn phần lên mức 5,2%, cao hơn mục tiêu trung hạn 4%, đồng thời dự báo lạm phát lõi ở mức 4,4%.

RBI cũng nâng dự báo tăng trưởng kinh tế thêm 0,4 điểm phần trăm, lên 7,1%. Tuy nhiên, cơ quan này cảnh báo căng thẳng địa chính trị kéo dài, xung đột thương mại, điều kiện tài chính thắt chặt và giá hàng hóa quốc tế ở mức cao có thể gây sức ép lên hoạt động kinh tế.

Trong khi đó, giới phân tích cho rằng RBI sẽ tiếp tục thắt chặt chính sách.

“Trong bối cảnh giá hàng hóa tiếp tục neo cao và lợi suất toàn cầu tăng, chúng tôi cho rằng RBI sẽ kiên định với lộ trình tăng lãi suất”, bà Garima Kapoor, nhà kinh tế tại công ty chứng khoán Elara Securities, nhận định. Bà dự báo RBI sẽ tăng lãi suất thêm hai lần nữa trước cuối tháng 3.

Trong báo cáo công bố ngày 7/10, một ngày sau khi RBI công bố quyết định chính sách, ngân hàng HSBC dự báo RBI sẽ tăng lãi suất thêm một lần vào tháng 12.

“Đây có thể không phải chu kỳ thắt chặt sâu, nhưng chắc chắn là một chu kỳ thắt chặt”, các nhà phân tích của HSBC nhận định.