Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) vừa tăng lãi suất cho vay chủ chốt lần đầu tiên kể từ năm 2023, với lý do lạm phát tăng, giá năng lượng toàn cầu leo thang và đà tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới...

Thống đốc RBI Sanjay Malhotra cho biết Ủy ban Chính sách tiền tệ gồm 6 thành viên của cơ quan này đã nhất trí bỏ phiếu tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa mức lãi suất điều hành lên 5,5%. RBI cũng quyết định chuyển đổi lập trường chính sách tiền tệ từ "trung lập" sang "thắt chặt có kiểm soát" với tỷ lệ phiếu là 4-2.

Ông Malhotra cho biết RBI kỳ vọng nền kinh tế Ấn Độ sẽ "duy trì được sự vững vàng", nhưng triển vọng lạm phát lại "không mấy khả quan". Tốc độ lạm phát giá tiêu dùng hàng năm của Ấn Độ là 4,8% trong tháng 8, cao hơn mục tiêu 4% của RBI và được dự báo sẽ tiếp tục tăng.

"Do chi phí năng lượng và giá lương thực thực phẩm leo thang, lạm phát toàn cầu được dự báo sẽ tăng mạnh, thúc đẩy các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới thắt chặt chính sách tiền tệ", ông Malhotra nhận định và nói thêm rằng việc cắt giảm lãi suất “sẽ không được xem xét trong thời gian tới”.

Tuần trước, các chuyên gia kinh tế tại ngân hàng Goldman Sachs đã dự báo RBI sẽ có thêm 4 đợt tăng lãi suất nữa với tổng mức tăng là 1 điểm phần trăm từ nay đến cuối nửa đầu năm 2027.

Động thái tăng lãi suất này của RBI đã nằm trong dự báo của giới phân tích và diễn ra trong bối cảnh các ngân hàng trung ương toàn cầu tăng lãi suất và thị trường trái phiếu chính phủ chịu nhiều áp lực bán. Tháng trước, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất lần đầu tiên sau hơn 3 năm, với mức tăng 0,25 điểm phần trăm lên 3,75-4%.

Giá năng lượng tăng cao do cuộc chiến tranh giữa Mỹ Iran cũng gây áp lực lên đồng rupee, vốn đã là một trong những đồng tiền có hiệu suất kém nhất châu Á và mất giá 14% so với đồng USD trong 5 tháng đầu năm nay. Ấn Độ phụ thuộc vào nhập khẩu để đáp ứng hơn 90% nhu cầu dầu thô trong nước.

RBI đã huy động được 143,6 tỷ USD thông qua các chương trình tạm thời nhằm thu hút dòng tiền USD từ cộng đồng người Ấn Độ ở nước ngoài quay gửi về nước. Biện pháp này đã giúp tăng cường thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và tăng cường dự trữ ngoại hối của RBI.

Ông Paul Gruenwald, chuyên gia kinh tế trưởng toàn cầu tại công ty đánh giá tín nhiệm S&P Ratings, nhận định rằng nếu chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Ấn Độ trở nên quá lớn, "có thể sẽ xuất hiện áp lực lên tỷ giá hối đoái đồng rupee ở các khía cạnh khác”.

Nền kinh tế Ấn Độ đã vượt qua những dự báo u ám ban đầu về một cú sốc nghiêm trọng, đạt mức tăng trưởng 7,8% trong quý 2 năm nay, nhờ các biện pháp mà Chính phủ nước này triển khai để bảo vệ người tiêu dùng trước đà tăng chóng mặt của giá dầu thô. Cuối năm ngoái, ông Malhotra từng ca ngợi một "giai đoạn lý tưởng" cho nền kinh tế, với sự kết hợp giữa tăng trưởng mạnh mẽ và lạm phát thấp.

BMI, một công ty thuộc Fitch Ratings, đã cảnh báo rằng “cấu trúc tăng trưởng của kinh tế Ấn Độ đang xấu đi", khi sức tiêu dùng hạ nhiệt và đà xuất khẩu tăng mạnh trước đó bắt đầu chững lại.

Các nhà phân tích cho rằng mùa mưa yếu hơn mức bình thường cùng với hiện tượng thời tiết El Nino mạnh - được dự báo sẽ đạt đỉnh điểm trong những tháng tới - có thể tiếp tục kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế.

Theo các chuyên gia kinh tế tại ngân hàng HSBC, lạm phát của Ấn Độ có thể tăng tốc, lên mức 5,5% vào tháng 9 và đạt mức trung bình hơn 6% - cận trên trong biên độ mục tiêu của RBI - vào cuối năm.